بررسی معماری مجمتع مسکونی اسکوپ ها در دهلی نو | آرشیتکت : Zero Energy Design Lab

خانه «Scoop House» در شهر دهلی نو، اثری از دفتر معماری Zero Energy Design Lab است که در زمینی فشرده و تراکم بالا طراحی شده و در سال ۲۰۲۱ به اجرا رسیده است. این پروژه با زیربنایی حدود ۵۸۸ مترمربع تحت تأثیر شرایط سایت، اقلیم و خواست کارفرما شکل گرفته است. طراحی فرم خارجی فاقد گوشه‌های تیز معمول است و سطوح شیبدار و منحنی در نمای ساختمان، به نام «اسکوپ ها» (scoops) معروف شده‌اند.

مشخصات پروژه

• معمار: Zero Energy Design Lab
• موقعیت: دهلی نو، هند
• زیربنا: حدود ۵۸۸ مترمربع
• سال تکمیل: ۲۰۲۱
• کاربری: مسکونی خصوصی

سامانه 23Gane | سامانه جستجوی هوشمند مقررات ملی ساختمان

سامانه هوشمند مقررات ملی ساختمان ابزاری رایگان برای مهندسان و معماران ایرانی فراهم کرده است تا به مباحث «مقررات ملی ساختمان» و ضوابط «نظام مهندسی ساختمان» دسترسی سریع و دقیق داشته باشند. این بستر برای ارتقای کیفیت طراحی، تضمین انطباق با الزامات فنی و تسهیل فرایندهای اجرایی پروژه‌ ها در ایران طراحی شده است.

پلان معماری پروژه

طرح ساختمان شامل سطوح جداگانه برای زندگی عمومی، فضای نیمه‌خصوصی و خواب بوده و ارتباط بصری میان طبقات حفظ شده است. به‌عنوان مثال، فضای نشیمن با ارتفاع دوبل در کنار فضای همکف قرار دارد و خواب‌ها در سطوح بالا با دسترسی به بالکن‌اند. پلان‌ها نیز شامل تقسیمات ارتفاعی متعدد با میانه‌پله‌ها هستند که ساختار عمودی پروژه را تقویت کرده‌اند.

مصالح و متریال استفاده‌ شده

• نمای بیرونی: سیستم چندلایه شامل فلز سبک (MS لیزر شده)، پانل‌های Ceraboard، کاشی سرامیکی Laminam و مجدداً Ceraboard؛ این ترکیب به کاهش وزن نما و بهبود عملکرد حرارتی کمک کرده است.
• داخل ساختمان: استفاده از مصالح لوکس مانند مرمر ایتالیایی، چوب سخت، پنجره‌های فلزی، و پوشش‌های با کیفیت برای مبلمان و کابینت‌ها.
• سیستم‌های پایداری: شامل بهره‌گیری از پمپ‌های خورشیدی، جمع‌آوری آب‌باران و تهویه طبیعی برای کاهش مصرف انرژی.

بیوگرافی معمار پروژه

استدیو Zero Energy Design Lab، واقع در دهلی نو، شرکتی معماری است که روی طراحی پایدار، بهینه‌سازی انرژی و پاسخ به اقلیم شهری متراکم تمرکز دارد. پروژه Scoop House یکی از نمونه‌های شاخص این دفتر در بخش مسکونی است.

سبک معماری پروژه

این ساختمان را می‌توان نمونه‌ای از معماری معاصرِ حساس به بستر شهری متراکم دانست. فرم این خانه به جای بازتولید شبکه راست‌گوشه‌ای معمول، با حجمی چندطبقه و منحنی در نما پاسخگوی محدودیت زمین شده است. ویژۀ طراحی، استفاده از مقطع عمودی، بازشوهای بزرگ، و فرم curvilinear است که به سازه «نرم‌تری» نسبت به بافت سخت پیرامون داده شده است.

مفاهیم طراحی پروژه

• تفکیک سلسله‌ مراتبی فضاها: فضاهای عمومی، نیمه خصوصی و خصوصی به ترتیب در ارتفاع ساختمان قرار گرفته‌اند تا هم ارتباط بصری حفظ شود و هم کنترل حریم امکان‌پذیر شود.
• نفوذ نور و تهویه طبیعی: حدود ۷۰ درصد فضا از دیدگاه‌های مختلف دارای نفوذ بصری بوده و حجم‌های دوبل هایِت بهره نور را ارتقا داده‌اند.
• طراحی نما به‌ واسطه حفره‌های منحنی در نمای خارجی که مقیاس ساختمان را می‌ شکنند و بافت شهری را نرم می‌کنند.

ویژگی‌های کلیدی پروژه

• ساختمان سه طبقه‌ای در زمینی کم‌بُنیه که از حیث طراحی عمودی پاسخ‌گویی کرده است.
• بازشوهای بزرگ و بهره‌گیری از نور طبیعی، با برنامه‌ریزی دقیق قرارگیری فضاها از نظر جهت و اقلیم.
• نما با تکنیک چندلایه شامل سازه فلزی سبک، پانل‌های سرامیکی و دیوارهای خشک برای کاهش انتقال حرارت و افزایش کارایی.

پرسش‌های متداول

۱. چرا فرم نمای با منحنی ها انتخاب شده؟

طراحی منحنی کمک کرد تا مقیاس ساختمان شکسته شود و تعامل بصری با محیط متراکم اطراف بهبود یابد.
۲. چگونه تهویه طبیعی و نورگیری در این پروژه تأمین شده؟
با تقسیم فضاها بر اساس جهت قرارگیری، طراحی دوبل‌ ­هایت و بازشوهای بزرگ، نور طبیعی و تهویه عرضی به طور مؤثر وارد ساختمان شده‌اند.
۳. چه راهکارهایی در نما برای کاهش انتقال حرارت اجرا شده؟
نما با تشکیل لایه‌های هوا و استفاده از دیوارهای خشک و پانل‌ های سرامیکی، نقش عایق حرارتی داشته و انتقال حرارت خارجی کاهش یافته است.
۴. این پروژه چه ویژگی پایدار محیطی دارد؟
استفاده از پمپ‌ های خورشیدی، جمع‌ آوری آب‌باران، تهویه طبیعی و طراحی بهینه از نظر انرژی، همگی بخشی از راهکارهای پایداری هستند.
۵. این پروژه چه پیامی به معماری شهری می‌دهد؟
پیام آن این است که در بافت شهری متراکم هم می‌توان خانه‌ای با کیفیت بالا، فرم متمایز و عملکرد پایدار طراحی کرد؛ بدون قربانی کردن حریم خصوصی، نورگیری یا ارتباط با باغچه.