صد طراحی برتر، معماری زاها حدید در ساختمان اینوستکورپ آکسفورد | طرح شماره 23

معماری زاها حدید در ساختمان Investcorp | دانشگاه آکسفورد

ساختمان اینوستکورپ متعلق به مرکز خاورمیانه کالج سنت آنتونی در آکسفورد است. این سازهٔ معاصر با طراحی ذاتی نرم و منحنی، هم پاسخگوی نیازهای تحقیقاتی و آموزشی مرکز شده و هم با توجه به بافت تاریخی و فضای سبز پیرامون، احترام به محیط را نگه داشته است. مجله معماری 23گانه این پروژه را نمونه‌ای از تلفیق معماری پایدار، حفاظت محیط زیست و عملکرد دانشگاهی معرفی می‌کند.

مشخصات پروژه

• معمار: دفتر Zaha Hadid Architects
• موقعیت: کالج سنت آنتونی، دانشگاه آکسفورد، انگلستان
• زیربنا کل: تقریباً ۱۱۲۷ متر مربع (فضای قابل استفادهٔ جدید)
• مساحت کل سایت: حدود ۱۵۸۰ متر مربع
• سال تکمیل: ۲۰۱۵
• کاربری: کتابخانه و آرشیو / مرکز تحقیقاتی / سالن سخنرانی دانشجویی ۱۱۷ نفره

سبک معماری پروژه

این طرح سبک معاصر با تأکید بر فرم آرام منحنی و نمای فولاد ضدزنگ دارد. نمای براق و بازتابنده با خطوط نرم طراحی شده است تا هم جلوهٔ مدرن داشته باشد و هم با درختان کهنسال و ساختمان‌های تاریخی اطراف تعامل بصری داشته باشد. فضای داخلی با ترکیب بتن پیش‌ساخته و چوب روشن، همراه با نور طبیعی زیاد و آتریوم‌ها طراحی شده است.

مفاهیم طراحی پروژه

• حفظ ویژگی‌های طبیعی سایت، به‌ویژه درخت سکویا کهنسال، با انحنای نما طوری که آسیبی به ریشه‌ها وارد نشود و زهکش زیر فونداسیون برای تأمین رطوبت آن ایجاد شود.
• بهینه‌سازی اقلیم داخل برای نگهداری اسناد و آرشیوها؛ از سالن سخنرانی زیرزمین و لابیرنت حرارتی جهت تهویه و کنترل دما استفاده شده است.
• تعادل بین حجم مدرن و بافت تاریخی اطراف؛ ساختمان جدید طوری در سایت بین سازه‌های قدیمی جای گرفته که دیدهای شهری حفظ شود.

ویژگی‌های کلیدی پروژه

• سالن سخنرانی ۱۱۷ نفره که در زیرزمین طراحی شده است.
• حجم کتابخانه و آرشیو دو برابر شدن فضای موجود آن مرکز تحقیقاتی.
• نمای فولاد صیقلی بازتابنده که نور محیط را ملایم منعکس می‌کند و ساختمان را در محیط ادغام می‌نماید.
• استفاده از آسمان‌نورهایی (skylights) متعدد برای افزایش نور طبیعی در فضاهای داخلی.

پلان معماری

پلان شامل بخش‌های زیر است:

• آرشیو و کتابخانه با فضاهای مطالعه و ذخیره‌سازی اسناد در طبقات فوقانی؛
• سالن سخنرانی در زیرزمین؛
• مسیرهای دسترسی داخلی که به‌صورت منحنی طراحی شده‌اند و فضای جریان حرکت بین بخش‌ها را نرم و قابل فهم ساخته‌اند؛
• در نما انحناهایی وجود دارد تا نمای غربی به درخت سکویا بچرخد و ساخته شدن ساختمان آسیبی به درخت وارد نشود.

بیوگرافی معمار پروژه

زاها حدید یکی از معماران برجسته جهان بود که پروژه‌های او با فرم‌های سیال، اندازه بی‌نظیر و الهام‌گیری از محیط طراحی شناخته می‌شوند. دفتر او همواره به طراحی‌هایی توجه دارد که ترکیب میان هنر، معماری و محیط زیست باشند. ساختمان Investcorp یکی از نمونه‌های برجسته کارنامهٔ ایشان در طراحی دانشگاهی و فرهنگی است.

مصالح و متریال استفاده شده

• فولاد ضدزنگ برای نما، با سطح بازتابندهٔ صاف که نرم نور را پراکنده می‌کند.
• بتن پیش‌ساخته در دیوارها و سازهٔ اصلی ساختمان.
• چوب روشن (oak veneer) در قسمت‌هایی داخلی نظیر سالن مطالعه و راهروها.

جوایز و افتخارات

• برنده جایزه «Oxford Preservation Trust Award» در دسته ساختمان نوین برای طراحی Investcorp.

پرسش‌های متداول

۱. چگونه سالن سخنرانی زیرزمین از نظر تهویه و آسایش دما طراحی شده است؟
با استفاده از لابیرنت حرارتی زیر ساختمان و پمپ گرمای زمینی برای کنترل دما و رطوبت محیط آرشیو و سخنرانی.

۲. درخت سکویا چگونه حفظ شده است؟
نما به شکل منحنی چیده شده است تا از درخت عبور نکند و سیستم زهکشی زیر فونداسیون برای تأمین رطوبت ریشه‌ها نصب شده است.

۳. چرا نمای فولاد بازتابنده انتخاب شده است؟
برای اینکه ساختمان بتواند تأثیری کمتر بر محیط بگذارد؛ نما بازتابنده است تا با محیط اطراف ادغام شود و در عین حال جلوهٔ مدرن داشته باشد.

۴. آرشیو مرکزی چه مقدار اسناد و عکس در خود دارد؟
بیش از ۴۰۰ مجموعهٔ اسناد خصوصی و بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ عکس تاریخی مربوط به منطقهٔ خاورمیانه؛ این مجموعه پیش از این در زیرزمین ساختمانی مجاور نگهداری می‌شده است.

سامانه مقررات ملی ساختمان

سامانه مقررات ملی ساختمان سامانه‌ای هوشمند است که در سایت مقررات ملی ساختمان دسترسی رایگان را برای مهندسان و معماران فراهم کرده است. این سامانه به کاربران امکان می‌دهد بدون هزینه اضافی به مقررات ملی ساختمان دسترسی یابند و ضوابط مورد نیاز برای طراحی و اجرای پروژه‌ها را به‌ سادگی پیدا کنند.