معماری ساختمان «توربوسیل» در پارک فناوری پردیس؛ حجم مورب شیشه‌ای روی شیب | تحلیل معماری در مجله ۲۳گانه
ساختمان «توربوسیل» در پارک فناوری پردیس؛ حجم شیشه‌ای مورب روی شیب
در پارک فناوری پردیس در حومه تهران، جایی که ساختمان‌های تحقیق و توسعه از دل یک زمین شیب‌دار سربرآورده‌اند، حجمی شیشه‌ای و مورب دیده می‌شود که بیش‌تر شبیه یک منشور بیرون‌کشیده از زمین است تا یک دفتر اداری متعارف. این ساختمان، دفتر مرکزی و اینکوباتور شرکت توربوسیلتک است؛ پروژه‌ای که سعی می‌کند تصویر خشک و تکراری ساختمان اداری را کنار بزند و به‌جای آن، ایده تعامل میان پژوهش، فناوری و چشم‌انداز طبیعی را در فرم و فضا ترجمه کند.
در این طرح، حجم اصلی به‌صورت یک گوه شیشه‌ای از سطح زمین جدا شده و روی شیب سبز قرار گرفته است. زیر این حجم معلق، طبقه‌ای شفاف برای کارگاه و فضاهای بازِ کاری شکل گرفته و روی آن، سطوح اداری در ترازهای مختلف سازمان‌دهی شده‌اند. هم‌زمان، بخش بریده‌شده سقف، تراسی مرتفع با حیاط سبز و فضایی نیمه‌باز برای استراحت و همکاری غیررسمی ایجاد کرده است.
نما به‌طور کامل از یک پوسته شیشه‌ای پیوسته تشکیل شده که شبکه‌ای از پروفیل‌های آلومینیومی روی آن نشسته است. این شبکه، هم خوانش سازه‌ای ساختمان را تقویت می‌کند و هم نور و حرارت را کنترل می‌کند؛ در نتیجه، ساختمان در روز مانند یک سطح بازتابنده‌ی مایل و در شب مانند حجمی درخشان و نیمه‌شفاف در پارک فناوری دیده می‌شود.
خلاصه اطلاعات پروژه
- موقعیت: پارک فناوری پردیس، حومه تهران، ایران
- کاربری: ساختمان اداری و اینکوباتور کسب‌وکار (دفتر مرکزی و فضای رشد شرکت توربوسیلتک)
- معمار: دفتر New Wave Architecture
- مساحت زیربنا: حدود ۲۵۰۰ مترمربع
- سال اتمام: ۲۰۲۲
- دسته‌بندی: ساختمان اداری / دفتر کار
- کارفرما: شرکت توربوسیلتک
ویژگی‌های کلیدی معماری
- حجم مورب بیرون‌کشیده از زمین
فرم اصلی ساختمان از تعامل بین شیب سایت، دیدهای باز و کنترل تابش شکل گرفته است. حجم شیشه‌ای به‌صورت مورب از سطح سبز بیرون کشیده شده و گویی بخشی از زمین به‌طرف آسمان چرخانده شده است. این حرکت، خط آسمان متفاوتی در پارک فناوری ایجاد کرده و هم‌زمان زیر حجم را به فضای باز و قابل استفاده تبدیل کرده است. - پوسته شیشه‌ای پیوسته با شبکه آلومینیومی سایه‌انداز
نمای خارجی با شیشه سرتاسری پوشیده شده و در لایه بیرونی، شبکه‌ای از پروفیل‌های آلومینیومی قرار گرفته است. این شبکه، نقش سایه‌بان و کنترلگر حرارت را دارد و هم‌زمان، بیان سازه‌ای ساختمان را تقویت می‌کند؛ نتیجه، نمایی صنعتی، شفاف و تکنولوژیک است که با ماهیت یک شرکت فناور هم‌خوانی دارد. - تقسیم حجم به پنج تراز افقی با ارتباط عمودی شفاف
ساختمان به پنج سطح اصلی تقسیم شده که با یک آسانسور شیشه‌ای و فضاهای باز میانی به هم متصل شده‌اند. این شفافیت در هسته عمودی، ارتباط دیداری بین طبقات را تقویت می‌کند و احساس یک «سازمان باز» را به کاربران منتقل می‌کند. - تلفیق کارگاه شفاف و دفاتر مدیریتی در یک حجم واحد
در لایه‌های پایین، یک فضای کارگاهی و تولیدی با پوسته شفاف طراحی شده تا بازدیدکنندگان بتوانند روند کار و تولید را مشاهده کنند. در ترازهای بالاتر، فضاهای اداری و مدیریتی قرار گرفته‌اند. این ترکیب، فاصله ذهنی میان تولید، تحقیق و مدیریت را کاهش می‌دهد و هویت یک شرکت فناور را در فرم و پلان نمایش می‌دهد. - ایجاد تراس و حیاط مرتفع در سقف بریده‌شده
بخشی از سقف حجم مورب بریده شده تا تراسی باز با حیاط سبز و فضاهای نشستن شکل بگیرد. این تراس، فضای اشتراکی بیرونی برای کارمندان و بازدیدکنندگان است؛ جایی برای استراحت، گفتگو و کار غیررسمی در هوای آزاد، در عین تداوم زبان معماری ساختمان. - راهروی سبز در امتداد بام مورب و سیستم جمع‌آوری آب باران
سقف مورب در بخش‌هایی خالی شده تا یک «راهروی سبز» از زمین تا بام ایجاد شود. این نوار سبز، علاوه‌بر نقش زیبایی‌شناسانه، به کاهش دمای ساختمان و صرفه‌جویی انرژی کمک می‌کند. در کنار بنا، مخزن آبی برای جمع‌آوری آب باران تعبیه شده که برای آبیاری و مصارف غیرآشامیدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
معرفی پلتفرم ۲۳گانه
مجله معماری ۲۳گانه فضایی است برای معرفی و تحلیل پروژه‌های معماری معاصر در ایران و جهان؛ جایی که فرم، فضا، سازه و جزئیات اجرایی هر پروژه با نگاه نقادانه و آموزشی مرور می‌شود. در این مجله، معماران، دانشجویان و علاقه‌مندان می‌توانند علاوه بر دیدن تصاویر، منطق پشت طرح و تصمیم‌های کلیدی طراحی را هم دنبال کنند.
در کنار بخش مجله، موتور جستجوی هوشمند ۲۳گانه برای دسترسی سریع و هدفمند به مقررات ملی ساختمان ایران طراحی شده است. این ابزار کمک می‌کند طراحان و ناظران، بندهای مرتبط با موضوع پروژه خود را در میان حجم زیاد ضوابط راحت‌تر پیدا کنند و تصمیم‌های معماری را با استناد دقیق به مقررات اتخاذ کنند.
توضیحات ساختار معماری و سازمان‌دهی فضاها
فرآیند طراحی از ترکیب چند عامل آغاز شده است؛ قرارگیری در پارک فناوری، شیب زمین، نیاز به دیدهای باز، کنترل تابش و تعریف هم‌زمان فضاهای کارگاهی و اداری در یک حجم واحد. معماران فرم را مانند حجمی در نظر گرفته‌اند که از زمین بیرون کشیده می‌شود؛ حجمی با سطح مورب که هم نقش بام و منظر سبز را بر عهده دارد و هم بدنه شیشه‌ای دفتر را در بر می‌گیرد.
فضاهای داخلی در پنج تراز افقی سازمان‌دهی شده‌اند. در پایین‌ترین سطوح، فضاهای تأسیسات و پارکینگ قرار دارد. روی این لایه، فضای کارگاهی و تولیدی در یک پوسته شفاف طراحی شده تا بازدیدکنندگان بتوانند فرایند کاری شرکت را ببینند. در ترازهای میانی، فضاهای اداری عمومی و اتاق‌های کار گروهی قرار گرفته و در بالاترین سطح، فضاهای مدیریتی و اتاق‌های خصوصی با دید بازتر به سایت و دوردست‌ها جانمایی شده است.
هسته عمودی شامل آسانسور شیشه‌ای و مسیرهای ارتباطی باز است که در میانه حجم قرار گرفته است. این هسته، دیدهای طولی و عرضی را در دل ساختمان ایجاد می‌کند و کاربران در حرکت بین طبقات می‌توانند همدیگر و فعالیت سایر بخش‌ها را ببینند. چنین چیدمانی، ایده «اینکوباتور باز» را در مقیاس فضایی به نمایش می‌گذارد.
پوسته شیشه‌ای بیرونی، نور طبیعی را به‌وفور وارد فضاهای داخلی می‌کند. برای کنترل انرژی، شبکه‌ای از پروفیل‌های آلومینیومی در سطح خارجی شیشه نصب شده که مانند یک لایه سایه‌انداز عمل می‌کند. این شبکه با فرم مورب ساختمان هم‌جهت شده و در نما، خوانش قوی از ساختار و ریتم را به‌وجود آورده است. در داخل، سازه اکسپوز به‌صورت تیرها و گره‌های فلزی قابل مشاهده است و به فضا هویتی صنعتی و تکنولوژیک می‌دهد.
در بخش بالایی حجم، بخشی از سقف بریده شده تا فضای باز مشترک شکل بگیرد. این برش، نور و هوا را به عمق ساختمان وارد می‌کند و تراسی ایجاد می‌کند که کارکنان و مهمانان می‌توانند در آن کار، استراحت یا گفتگو کنند. در امتداد این برش و سقف مورب، لایه‌ای سبز طراحی شده که هم از نظر اقلیمی (کاهش دما و مصرف انرژی) و هم از نظر بصری، کیفیت محیطی ساختمان را بالا می‌برد.
در کنار بنا، مخزن جمع‌آوری آب باران تعبیه شده است. آب ذخیره‌شده برای آبیاری این سقف سبز و فضای سبز اطراف و همچنین برای مصارف غیرآشامیدنی به کار می‌رود. این تصمیم، بخشی از تلاش پروژه برای کاهش مصرف منابع و هماهنگی با رویکردهای پایداری در معماری اداری معاصر است.
بیوگرافی کوتاه دفتر New Wave Architecture
دفتر New Wave Architecture یک استودیوی معماری ایرانی است که در حوزه ساختمان‌های اداری، فرهنگی، آموزشی و فضاهای نوآورانه فعالیت می‌کند. رویکرد این دفتر، ترکیب فرم‌های معاصر و جسورانه با توجه به اقلیم، تکنولوژی ساخت و هویت شهری است؛ رویکردی که در پروژه‌هایی مانند ساختمان توربوسیلتک در پردیس به‌خوبی دیده می‌شود.
در کارهای این دفتر، فرم‌های دینامیک، سازه‌های نمایان، پوسته‌های شفاف و نیمه‌شفاف و استفاده از فناوری‌های نوین برای کنترل انرژی، جایگاه ویژه‌ای دارند. پروژه توربوسیلتک به‌عنوان یک دفتر اداری فناورانه، نمونه‌ای از این نگرش است که در آن معماری، خودش تبدیل به ابزاری برای نمایش نوآوری و تحقیق می‌شود.
سوالات متداول درباره ساختمان توربوسیلتک
ساختمان توربوسیلتک در کجا قرار دارد و چه کاربری‌ای دارد؟
این پروژه در پارک فناوری پردیس، در حومه تهران قرار گرفته است و به‌عنوان دفتر مرکزی و اینکوباتور شرکت توربوسیلتک عمل می‌کند. فضاهای آن ترکیبی از دفاتر اداری، فضاهای مدیریتی و کارگاه شفاف برای نمایش فرایند تولید است.
حجم مورب شیشه‌ای چه نقشی در عملکرد و فرم پروژه دارد؟
حجم مورب از دل شیب سایت بیرون کشیده شده تا هم با توپوگرافی هماهنگ شود و هم فضاهای زیرین و فوقانی را تعریف کند. این فرم، امکان ایجاد سقف سبز، دیدهای باز، کنترل تابش و شکل‌گیری فضای باز زیر حجم را فراهم کرده و در عین حال، ساختمان را به یک نشانه شهری در پارک فناوری تبدیل کرده است.
چطور در این پروژه به موضوع پایداری و صرفه‌جویی انرژی توجه شده است؟
استفاده از سقف سبز در امتداد سطح مورب، شبکه سایه‌انداز آلومینیومی روی شیشه، حداکثر استفاده از نور طبیعی و تعبیه مخزن جمع‌آوری آب باران، از مهم‌ترین راهکارهای پایداری در این پروژه است. این اقدامات به کاهش دمای داخلی، کاهش مصرف انرژی و مدیریت بهتر منابع آبی کمک می‌کند.
سازمان‌دهی فضاهای داخلی چگونه است؟
در لایه‌های پایین، فضاهای کارگاهی و شفاف قرار دارد که بازدیدکنندگان می‌توانند تولید را ببینند. طبقات میانی به دفاتر اداری و فضاهای کار گروهی اختصاص یافته و در ترازهای بالاتر، فضاهای مدیریت و اتاق‌های خصوصی با دیدهای بهتر جانمایی شده‌اند. همه این ترازها با هسته عمودی شفاف و فضاهای باز میانی به هم متصل شده‌اند.
.jfif&w=1920&q=75)
