ترکیب بتن اکسپوز، چوب روشن و استخر در طراحی ویلای W House II
سازه وافل اسلب و دو دیوار طولی؛ راهحل سازهای برای حجم معلق در پروژه ویلایی W House II
در حاشیه شهری کوچک در تایلند، خانهای ساخته شده که در نگاه اول شبیه حجمی معلق است؛ یک جعبه افقی روشن که روی دو دیوار بتنی بلند قرار گرفته است. این تصویر، نقطه شروع روایت ویلای «W House II» است؛ خانهای که در ادامه خانه قبلی خانواده (W House I) شکل گرفته و قرار است محل سکونت اصلی باشد، در حالی که خانه اول نقش مهمان خانه را بر عهده میگیرد.
خواسته اصلی کارفرما، داشتن خانهای یک طبقه بود؛ خانهای که همه اعضای خانواده در آن در یک سطح زندگی کنند، یکدیگر را ببینند و فعالیتهای روزمره را کنار هم تجربه کنند. در عین حال، منظره کمنظیر کوهستان از پشتبام خانه قدیمی، خاطرهای بود که نمیشد به راحتی از آن گذشت. همزمان، حضور دو گاو خانگی و علاقه صاحبخانه به نگهداشتن آنها در زمین همانقدر جدی بود که کیفیت معماری خانه.
طرح معماران، همه این نیازها را در یک حرکت ترکیب کرده است؛ بالا بردن خانه یکطبقه تا ارتفاع تقریبی پشتبام خانه قبلی، قرار دادن استخر و تراس در همان تراز، و آزاد گذاشتن سطح همکف برای باغ، سایه و حرکت آزاد گاوها. نتیجه، خانهای است که از دور، شبیه حجمی چوبی و شفاف روی پایههای بتنی دیده میشود؛ حجمی که به صورت ۳۶۰ درجه با بالکنی پیوسته احاطه شده و درون آن، فضاهای زندگی در یک سطح ساده و سرراست سامان یافتهاند.
خلاصه اطلاعات پروژه
- موقعیت: تایلند
- کاربری: خانه مسکونی (ویلای خانوادگی)
- معمار: دفتر IDIN Architects
- زیربنای تقریبی پروژه: ۳۰۰ مترمربع
- سال اتمام: ۲۰۲۴
- سازه اصلی: دو دیوار بتنی طولی باربر + سقف و کف با سیستم وافلاسلب (waffle slab)
- تراز اصلی سکونت: حدود ۷ متر بالاتر از سطح زمین، همارتفاع پشتبام خانه اول
- ویژگی شاخص: خانه یکطبقه معلق، بالکن پیرامونی ۳۶۰ درجه، پوستهی دو لایه (شیشه + پوشش متحرک)
ویژگیهای کلیدی معماری
بالا بردن خانه یکطبقه تا تراز چشمانداز کوهستان
درخواست کارفرما برای خانهای یکطبقه، در نگاه اول با تجربه دلنشین پشتبام خانه قبلی در تعارض بود. طرح، این تعارض را با حرکت ساده اما رادیکالی حل میکند: جای گذاشتن خانه یکطبقه در ارتفاع. بدنه اصلی در تراز هفت متر از سطح زمین قرار گرفته و در نتیجه، سکونت در یک سطح افقی با ارتفاعی برابر با پشتبام خانه قدیمی ممکن شده است؛ بدون آنکه پلان به طبقات متعدد خرد شود.
آزاد گذاشتن سطح همکف برای باغ و زندگی حیوانات
تراز همکف عملاً به باغ، سایهگاه و فضای باز تبدیل شده است. زیر حجم معلق، سایه عمیقی شکل میگیرد که هم برای استفاده روزمره ساکنان مناسب است و هم برای دو گاو خانگی که بخشی از زندگی خانواده هستند. این تصمیم، زمین را از اشغال شدن توسط دیوارها و اتاقها نجات داده و خانه را از درون با منظره و طبیعت اطرافش پیوند داده است.
بالکن ۳۶۰ درجه و استخر در تراز سکونت
حلقهای از بالکن پیرامون بدنه اصلی کشیده شده و امکان دید ۳۶۰ درجه به اطراف فراهم شده است. ساکنان میتوانند در طول روز در ساعات مختلف، سمت مناسب را برای نگاه کردن به منظره یا سایه انتخاب کنند. استخر نیز در همین تراز قرار گرفته و نقش حیاط مرتفع را بازی میکند؛ سطحی از آب که خط افق را به داخل خانه میآورد و فعالیتها را به فضای باز پیوند میزند.
پوسته دو لایه؛ شفافیت قابلتنظیم بین شیشه و پوشش متحرک
بدنه خانه با دو لایه تعریف شده است. لایه درونی، پوستهای از شیشه است که ارتباط بصری حداکثری با بیرون و نور طبیعی را برقرار میکند. لایه بیرونی، صفحهای از پانلها و دکهای مشبک است که میتوانند باز یا بسته شوند و شبیه نوعی کرکره عمودی، حریم و سایه را تنظیم کنند. این دو لایه، انعطاف فضایی و اقلیمی ایجاد میکند؛ گاهی خانه شفاف و کاملاً باز است و گاهی در پوستهای نیمهشفاف پیچیده میشود.
استفاده صریح از بتن اکسپوز و چوب روشن
دیوارهای باربر و بسیاری از سطوح داخلی و خارجی، بتنی خام هستند؛ بتنی که از بیرون به داخل امتداد یافته و نقش اسکلت و سطح تمامشده را همزمان ایفا میکند. برای ایجاد گرما و توازن بصری، چوب با تونالیته روشن از جمله چوب افرا در کف، مبلمان و جدارهها استفاده شده است. این ترکیب، تضادی کنترلشده میان صلابت بتن و لطافت چوب ایجاد کرده است.
تعریف یک فضای نشیمن مرکزی بهعنوان قلب خانه
در مرکز پلان، نشیمنی بزرگ با مبلهای حجیم و قابل چیدمان مجدد طراحی شده است. این فضا برای طیفی از فعالیتها آماده است: استراحت، تماشای تلویزیون، بازی بچهها، کار، دورهمیهای خانوادگی. چنین نشیمنی، بهجای پراکندگی فضاها، خانواده را در نقطهای مشترک جمع میکند و ایده «خانه یکطبقه که همه یکدیگر را میبینند» را در عمل محقق میسازد.
راهحل سازهای با دو دیوار طولی و سقف وافل اسلب
کل حجم معلق بر روی دو دیوار بتنی طولی قرار گرفته است. کف در تراز سکونت با سیستم وافلاسلب اجرا شده؛ سیستمی که با ایجاد شبکهای از تیرچهها، دهانههای بزرگ را ممکن میکند و همزمان، زیر سقف را به سطحی شاخص و متفاوت تبدیل مینماید. این انتخاب، هم جنبه فنی دارد و هم جنبه فضاساز؛ بیننده در زیر حجم معلق، سقفی با شبکهای منظم و عمیق میبیند که خود تبدیل به یک عنصر معماری شده است.
توضیحات ساختار معماری و سازماندهی فضاها
داستان طراحی از یک تضاد آغاز شده است؛ خانهای یکطبقه درخواستی، در مقابل لذت چشمانداز از یک پشتبام بلند. پاسخ، حرکت عمودی است: انتقال کل زندگی یکطبقه روی سکویی در ارتفاع. این سکو، همان کف اصلی خانه جدید است و تقریباً همارتفاع پشتبام خانه اول قرار گرفته است. به این ترتیب، سکونت در یک سطح، با دید گسترده و نورگیرِ یک بام ترکیب شده است.
بدنه اصلی خانه روی دو دیوار بتنیِ طولی قرار گرفته؛ دیوارهایی که در پلان بهصورت صفحات سنگین و کشیده دیده میشوند و هم نقش سازهای دارند و هم در تعریف فضاهای زیر حجم، نقش جداره را بازی میکنند. در زیر این حجم، فضای باز و سایهدار ایجاد شده است؛ زمینی که بهجای تبدیل شدن به فضای بسته، به حیاط، باغ و قلمرو حرکت آزاد حیوانات اختصاص یافته است.
پلان در تراز سکونت، ساده و خوانا است؛ نشیمن مرکزی، آشپزخانه و ناهارخوری در قلب خانه قرار دارند و اتاقخوابها و فضاهای خصوصی در پیرامون این هسته سازمان یافتهاند. بالکن پیوسته، مانند حلقهای دور خانه میگردد و امکان دورزدن کامل حجم را فراهم میکند؛ حرکتی که هم برای دیدن منظره در ساعتهای مختلف روز کاربرد دارد و هم برای تهویه و استفاده از فضای نیمهباز.
پوسته دو لایهی خانه، کنترل شفافیت، حریم و اقلیم را به دست ساکنان میسپارد. در لایه درونی، دیوارهای شیشهای، مرز قاطعی بین داخل و خارج ایجاد نمیکنند و اجازه میدهند نور و منظر به عمق فضا نفوذ کند. در لایه بیرونی، صفحات متحرکِ شبیه دک یا لوور، امکان بسته شدن در بخشهایی از روز یا در زمان نیاز به حریم بیشتر را دارند. این لایه بیرونی در عین حال، کیفیت بصری مشخصی به خانه میدهد و بدنه آن را به عنصری واحد و پیوسته تبدیل میکند.
فضای داخلی بر اساس تضاد بتن و چوب شکل گرفته است. دیوارهای بتنی، حضوری صریح و بدون پوشش دارند و خطوط ساخت و قالببندی در آنها خواناست. در مقابل، سطوح چوبی روشن در کف، دیوارکها، درها و مبلمان، گرما و لطافت را به فضا میآورند. آشپزخانه با استفاده از سنگ «Green India» در صفحه کانتر، لایهای معاصر و کمی رنگی به این ترکیب اضافه کرده است.
در مرکز خانه، نشیمن بزرگ با مبلهای آزاد و ماژولار، فضایی است که ساختار روزمره زندگی را شکل میدهد. چیدمان این مبلها میتواند بر اساس نوع فعالیت تغییر کند؛ گاهی برای تماشای فیلم، گاهی برای دورهمیهای بزرگ، و گاهی برای استراحت پراکنده اعضای خانواده. این فضا، نقطهای است که خانه را از یک تصویر مینیمال به یک بستر واقعی برای زندگی تبدیل میکند.
در زیر حجم، سقف وافلاسلب مانند شبکهای منظم از قابها دیده میشود. این سقف نه فقط نقش سازهای، بلکه نقش فضاساز دارد؛ نورپردازی در میان حفرههای آن، در شب، زیر حجم را به فضایی عمیق و جذاب تبدیل میکند و حضور خانه را در سطح زمین تقویت مینماید.
در مجموع، سازماندهی پروژه بیان میکند که چگونه میتوان با یک تصمیم واضح – بالا بردن خانه یکطبقه روی دو دیوار بتنی – هم به نیازهای فضایی پاسخ داد، هم زمین را زنده نگه داشت و هم رابطهای ویژه بین زندگی روزمره، منظره کوهستان و حضور حیوانات خانگی ایجاد کرد.
معرفی پلتفرم ۲۳گانه
مجله معماری ۲۳گانه فضایی است برای کنار هم قرار دادن پروژههای شاخص معماری ایران و جهان، با تمرکز بر خواندن منطق پشت فرم و فضا. در این پلتفرم، خانههایی مانند W House II نه فقط بهعنوان ویلاهای جذاب تصویری، بلکه بهعنوان تمرینهایی دقیق در پاسخ به نیازهای واقعی خانواده، محدودیتهای سایت و راهحل های سازهای تحلیل میشوند.
هدف ۲۳گانه، صرفاً انتشار عکسهای زیبا نیست؛ بلکه فراهم کردن بستری است که معماران، دانشجویان و فعالان صنعت ساختمان بتوانند روند شکلگیری پروژه، تصمیمهای وابسته به بستر، انتخاب متریال و سازماندهی فضایی را بهصورت لایهلایه دنبال کنند و برای پروژههای خود الهام بگیرند.
بیوگرافی کوتاه دفتر IDIN Architects
دفتر IDIN Architects یک استودیوی معماری تایلندی است که در سالهای اخیر با پروژههای مسکونی، ویلاها و فضاهای عمومی معاصر شناخته شده است. رویکرد این دفتر بر خوانش حساس بستر، استفاده صریح از مصالحی مانند بتن، چوب و فلز و ترکیب آنها با طبیعت پیرامون است. در کارهای این استودیو، اغلب تلاش میشود مرز میان داخل و خارج، سفت و نرم، و مصنوع و طبیعی به شکل خلاقانهای بازتعریف شود.
پروژههایی مانند W House I و W House II نشان میدهد که برای این دفتر، سکونت تنها در چارچوب پلان و نما تعریف نمیشود، بلکه در ارتباط با منظره، اقلیم، حیوانات خانگی و عادتهای واقعی زندگی کاربران شکل میگیرد. استفاده از سازههای صریح، احجام معلق و پوستههای قابلتنظیم، بخش مهمی از زبان معماری این استودیو را تشکیل میدهد.
جمعبندی؛ آنچه W House II به معماران یادآوری میکند
این خانه نمونهای روشن از این است که چگونه یک خواسته ساده و انسانی – در یک سطح بودن همه اعضای خانواده – میتواند نقطه شروع یک ایده معماری قوی باشد. بالا بردن خانه یکطبقه روی دو دیوار بتنی، آزاد گذاشتن زمین برای باغ و حیوانات، و تعریف بالکن پیرامونی و استخر در همان تراز، نشان میدهد که پاسخ به نیازهای روزمره میتواند شکل فضایی و سازهای خاص و متمایزی تولید کند.
برای معماران و دانشجویان، W House II یادآور این نکته است که گاهی راهحل، نه در پیچیدهسازی پلان، بلکه در یک حرکت واضح در مقطع است. استفاده از پوسته دو لایه، سازه وافلاسلب و ترکیب بتن خام با چوب روشن، پروژه را به نمونهای آموزنده برای طراحی ویلاهای معاصر در بسترهای طبیعی تبدیل کرده است؛ ویلاهایی که در آنها، زندگی انسان، منظره و حتی حضور حیوانات خانگی در یک سناریوی واحد دیده میشود.
سوالات متداول درباره W House II
ایده اصلی طراحی در ویلای W House II بر چه مبنایی شکل گرفته است؟
ایده اصلی بر ترکیب دو خواسته متضاد استوار است؛ سکونت در یکطبقه و حفظ چشمانداز کمنظیر پشتبام خانه قبلی. راهحل، بالا بردن خانه یکطبقه تا ارتفاع پشتبام و آزاد گذاشتن زمین بوده است تا هم خانواده در یک سطح کنار هم زندگی کنند و هم کیفیت دید و نور پشتبام حفظ شود.
چرا در این پروژه سطح همکف به فضای بسته تبدیل نشده است؟
سطح همکف عمداً به فضای باز، باغ و قلمرو حرکت گاوها اختصاص یافته است. آزاد گذاشتن این سطح، هم ارتباط خانه با طبیعت و زمین را تقویت میکند و هم امکان تهویه و سایهگستری را فراهم میسازد. این تصمیم، به جای پر کردن زمین با اتاقها، آن را به بخشی فعال از زندگی روزمره تبدیل کرده است.
پوسته دو لایه چه نقشی در کیفیت زندگی داخل خانه دارد؟
لایه شیشهای درونی، نور و منظر را به خانه میآورد و لایه بیرونیِ متحرک، حریم و سایه را تنظیم میکند. ساکنان میتوانند بر اساس زمان روز، جهت تابش خورشید و نیاز به حریم، این پوسته بیرونی را باز یا بسته کنند. به این ترتیب، خانه در طول روز و فصول مختلف، رفتار متفاوتی نسبت به محیط پیرامون از خود نشان میدهد.
چرا از سیستم وافلاسلب برای کف تراز سکونت استفاده شده است؟
اجرای خانه در تراز هفت متری و نیاز به دهانههای نسبتاً بزرگ برای ایجاد پلان باز، سیستم وافلاسلب را به گزینهای منطقی تبدیل کرده است. این سیستم، سختی و کارایی سازهای را تأمین میکند و همزمان، زیر سقف را به سطحی با هویت بصری قوی تبدیل مینماید؛ سطحی که با نورپردازی میتواند بخشی از تجربه فضایی زیر حجم باشد.
ترکیب بتن خام و چوب روشن چه تأثیری در فضا گذاشته است؟
بتن خام، صراحت سازه و فرم را نشان میدهد و به خانه شخصیتی محکم و مینیمال میدهد. چوب روشن در مقابل، گرمای بصری، مقیاس انسانی و حس زندگی خانگی را تقویت میکند. این ترکیب، تعادلی میان فضای معماریِ دقیق و فضای سکونتی نرم ایجاد کرده است.
.jfif&w=1920&q=75)
