آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله : استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) | پ ۶-۱ - ضوابط اجزای غیر سازه ای معماری

پ ۶-۱-۱ مقدمه تست

در فصل چهارم این استاندارد ضوابط طراحی مهار لرزه ای اجزای غیر سازه ای ساختمانها بیان شده است. در این پیوست راهکارهایی برای طراحی و مهار لرزه ای اجزای غیر سازه ای معماری ارائه شده است. رعایت جزییات ارائه شده در این پیوست الزامی است ولی مهندس طراح میتواند از سایر راهکارها در صورتی که محاسبات مربوط طراحی و مهار لرزه ای بر اساس ضوابط فصل چهارم انجام شود و اهداف این پیوست را برآورده نماید، استفاده کند. نمونه هایی از جزییات مهار لرزه ای اجزای غیر سازه ای مکانیکی الکتریکی و بیمارستانی در نشریه ۷۴۳ سازمان برنامه و بودجه کشور ارائه شده است.

پ ۶-۱-۲- انواع اجزای غیر سازه ای معماری

اجزای غیر سازه ای معماری ساختمان شامل موارد زیر است:

1. دیوار خارجی

2. تیغه و دیوار داخلی

3. جان پناه

4. راه پله

5. سقف کاذب

6. نما

7. سایر موارد

پ ۶-۱-۳- بارها و اثرات ناشی از زلزله

بارهای لرزه ای وارد به اجزای غیر سازه ای معماری همراه با محدودیت هایی که در تغییر مکانهای جانبی آنها باید رعایت شود در بندهای ۴-۱ و ۴-۲ این استاندارد ارائه شده است.

این نیرو باید همراه با بارهای مرده مورد انتظار به عضو غیر سازه ای اعمال شده و به صورتی باشد که بیشترین نیاز را در تکیه گاه ها و مهارهای آنها ایجاد کند. در ارتباط با تغییر مکانها باید مقدار عرض در زهای انقطاع در نظر گرفته شده با ضابطه ارائه شده در این پیوست سازگار باشد.

پ ۶-۱-۴- ضوابط و الزامات لرزه ای اجزای غیر سازه ای

پ ۶-۱-۴-۱ - دیوارها

در این بند ضوابط و الزامات دیوار بسته به نوع کاربرد آن ارائه شده است. دیوارها را می توان به دو صورت غیر پیوسته جداسازی شده از سازه اصلی و یا چسبانده شده به دیوار میانقابی طراحی و اجرا نمود. دیوارهای غیر پیوسته به دیواری اطلاق میشود که بجز در کفها با پیش بینی درز انقطاع از سازه باربر جانبی جدا شده و در سختی آن دخالت ندارند و مزاحمتی برای رفتار سازه ایجاد نمیکنند. در دیوارهای غیر پیوسته لازم است دیوار و اتصالات آن صرفا تحت اثر نیروهای اینرسی خارج صفحه کنترل شوند الزامات لازم برای جداسازی مطابق جزییات ارائه شده در این بند باید در کلیه ساختمانهای بلندتر از چهار طبقه و نیز در ساختمانهای با اهمیت بسیار زیاد و با طبقات کمتر از چهار طبقه رعایت شود.

دیوارهای چسبانده شده به سازه میانقابی در سختی آن دخالت دارند و باید در برآورد نیروهای وارد بر آن طبق بخش پ ۲۶ دخالت داده شوند. در این صورت باید رفتار و عملکرد میانقابی دیوار و نیروهای وارد بر تیر و ستون و خود دیوار - بر اثر این رفتار بر اساس ضوابط ارائه شده در آن بخش در محاسبات لحاظ شود.

پ ۶-۱-۴-۱-۱ - دیوارهای خارجی

دیوارهای خارجی را میتوان با ایجاد درز پیوسته بین آنها و سازه محیطی غیر پیوسته کرد. برای این دیوارها باید اتصالاتی در نظر گرفت که قابلیت حرکت داخل صفحه و مهار خارج از صفحه را به دیوار بدهند بندهای ۱-۸۵ و ۴-- این استاندارد. فواصل جداسازی دیوارها از قاب باید توسط مواد تراکم پذیر مناسب از قبیل پشم سنگ ضد رطوبت پر شوند توصیه میشود برای جلوگیری از ترک خوردگی در نازک کاری از یک لایه شبکه الیاف يا رابیتس بر روی مواد تراکم پذیر استفاده شود. در بیمارستانها ساختمانها برای جلوگیری از ایجاد ترک خوردگی در نازک کاری در گوشه های دیوار در هنگام زلزله لازم است از اتصالات کشویی سرتاسری در کناره ها و تراز سقف استفاده شود. در سایر ساختمانهای با اهمیت بسیار زیاد استفاده از این ضابطه توصیه می شود.

پ ۶-۱-۴-۱-۱-۱ - محدودیت ابعاد هندسی

طول آزاد دیوار خارجی در پلان نباید از ۴ متر و ارتفاع آزاد آن نباید از ۳٫۵ متر بیشتر در نظر گرفته شود. در دیوارهای با طول بیشتر از ۴ متر باید از عضو قائم با مقطع فولادی یا بتنی به عنوان تکیه گاه جهت مهار خارج از صفحه دیوار وادار و در دیوارهای با ارتفاع بیش از ۳٫۵ متر باید با استفاده از عضو افقی با مقطع فولادی یا بتنی تیرک ارتفاع آزاد را کاهش داد. جزییات و ادارها و تیرکها در بندهای پ۶-۱-۴-۲-۱ و ب ۶-۱-۴-۲-۴ ارائه شده است. در دیوارهای پانلی کارخانه ای ارتفاع دیوار می تواند تا حدی که برای برش و خمش عمود بر صفحه طراحی شده در نظر گرفته شود.

پ ۶-۱-۴-۱-۱-۲- طراحی دیوارها

دیوارها باید برای بارهای اینرسی ایجاد شده در آنها در جهت داخل صفحه و در جهت عمود بر صفحه طراحی شوند. در جهت داخل صفحه دیوار تحت تاثیر برش و خمش و در جهت عمود بر صفحه تحت تاثیر بار محوری ناشی از وزن دیوار و برش و خمش خارج از صفحه عمودی و افقی قرار میگیرد. روش طراحی این دیوارها در «راهنمای طراحی سازه ای و جزییات اجرایی دیوارهای غیر سازه ای - ضابطه شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ارائه شده است. شرایط مرزی تحت نیروهای عمود بر صفحه باید به صورت مفصلی در نظر گرفته شود.

تبصره ۱: دیوارهای خارجی که تمام ارتفاع طبقه را پوشش نمیدهند دیوار کوتاه بخصوص در ساختمانهای بتنی همواره باید از قاب سازه ای جدا شوند. زیرا در غیر اینصورت میتواند باعث تشکیل ستون کوتاه در سازه شود.

پ ۶-۱-۴-۱-۱-۴- دیوارهای پانلی

دیوارهای پانلی کارخانه ای که به صورت نوارهای قائم در طول دیوار نصب میشوند مجاز به استفاده در ساختمانها به عنوان دیوار خارجی میباشند. در این حالت دیوار به صورت یک دال یک طرفه عمل میکند. دیوار باید با استفاده از نبشی یا المان مشابه در جهت خارج از صفحه در تراز سقف و کف مهار شود. در این حالت باید اتصال پانل دیوار در تراز سقف با نبشی به صورت کشویی بوده و دیوار اجازه جابجایی داخل صفحه را داشته باشد. در این نوع دیوارها نیازی به اجرای وادار نمی باشد.

در صورتی که ارتفاع دیوار به اندازه ای باشد که پانل قابلیت تحمل بار خمشی وارد بر آن را نداشته باشد، باید از تیرک در تراز میانی و وادار انتهایی استفاده نمود تیرک مورد استفاده به وادار متصل می شود و باید از اتصال آن به ستون ها پرهیز شود. دیوارهای پانلی ای مجاز به استفاده در صنعت ساختمان هستند که دارای گواهی نامه فنی از مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی باشند. استفاده از دیوارهای خارجی پانلی در بیمارستانها موكدا توصیه می شود.

پ ۶-۱-۴-۱-۱-۵ - دیوارهای بلوکی

در دیوارهای بلوکی دیوار مشابه با یک پوسته و دال دو طرفه طراحی میشود. در این حالت جداسازی در جهت داخل صفحه و مهار در جهت خارج از صفحه میتواند توسط نبشی های فولادی و یا بستهای U شکل متصل به دال سازه ای در تراز سقف و نبشی یا بستهای U شکل متصل به ستونها در دو انتهای (طرفین) دیوار و وادارهای میانی انجام گردد. نبشی های فولادی میتوانند منقطع یا پیوسته باشند که باید برای نیروی خارج از صفحه طراحی شوند. در این دیوارها باید از المان مسلح کننده میلگرد بستر مورب یا نردبانی برای دیوارهای دارای ملات ماسه سیمان و از بستهای فولادی منقطع یا پیوسته برای دیوارهای دارای ملات بستر نازک و یا محصولات جدید مانند نوارهای مش الیاف جهت یکپارچه سازی و حفظ پیوستگی دیوار استفاده نمود. در دیوارهای با ارتفاع کمتر از ۳٫۵ متر لزومی به اجرای وادار انتهایی در نزدیکی ستون نمی باشد.

پ ۶-۱-۴-۱-۲ دیوارهای داخلی (تیغه ها)

خرابی تیغه ها در زلزله یکی از عوامل اصلی آسیب رسان بوده است. به علاوه در حالاتی که از تیغه ها به عنوان مهار جانبی برای لوله کشی اتاقک های الکتریکی قفسه ها یا دیگر اعضای غیر سازه ای استفاده میشود، خرابی تیغه ها ممکن است باعث آسیب رساندن به این تاسیسات شود. تیغه های داخلی باید مانند دیوارهای خارجی از سقف ستون ها جداسازی شوند.

فواصل جداسازی دیوارها از قاب باید توسط مواد تراکم پذیر مناسب از قبیل پشم سنگ ضد رطوبت پر شود. مانند دیوارهای خارجی در دیوارهای داخلی نیز توصیه میشود برای جلوگیری از ترک خوردگی در نازک کاری از یک لایه شبکه الیاف یا رابیتس بر روی مواد تراکم پذیر استفاده شود. در بیمارستانها برای جلوگیری از ایجاد ترک خوردگی در نازک کاری در گوشه های دیوار در هنگام زلزله لازم است از اتصالات کشویی سرتاسری در کناره ها و تراز سقف استفاده شود. در سایر ساختمانهای با اهمیت بسیار زیاد استفاده از این ضابطه توصیه می شود.

تبصره ۱: در صورتی که از تیغه به عنوان مهار جانبی دیگر اعضای غیر سازه ای استفاده شود تیغه و مهارهای لازم باید برای بار وارده کنترل شوند.

تبصره ۲: تیغه هایی که تمام ارتفاع طبقه را پوشش نمیدهند دیوار کوتاه مانند دیوارهای خارجی بخصوص در ساختمانهای بتنی همواره باید از قاب سازه ای جدا شوند.

پ ۶-۱-۴-۱-۲-۱ - فاصله جداسازی

فاصله جداسازی دیوارهای داخلی از ستونها به اندازه ۰/۰۱ ارتفاع کف تا کف طبقه و فاصله جداسازی از سقف برابر با بیشترین دو مقدار ۲۵ میلی متر و حداکثر خیز دراز مدت تیر می باشد.

پ ۶-۱-۴-۱-۲-۲- تیغه پانلی

در تیغه های پانلی قائم دیوار به صورت یک دال یک طرفه طراحی میشود و دیوار باید با استفاده از قطعات نبشی یا قطعه اتصال مشابه در جهت خارج از صفحه در تراز سقف و کف مهار شود. در این حالت باید اتصال پانل دیوار در تر از سقف با نبشی یا ناودانی به صورت کشویی بوده و دیوار اجازه جابجایی داخل صفحه را داشته باشد. در این نوع دیوارها نیازی به وادار انتهایی یا میانی نمی باشد.

پوشش نما و یا پاشش سیمان بر روی سطوح تیغه های پانلی باید به نحوی اجرا شود که موجب چسبیدن و اتصال نبشی به تیغه پانلی نشود و از حرکت آن در داخل صفحه جلوگیری ننماید.

در صورتی که ارتفاع دیوار به اندازه ای باشد که پانل قابلیت تحمل بار خمشی وارد بر آن را نداشته باشد، باید از تیرک در تراز میانی و وادار انتهایی استفاده نمود. توجه شود که تیرک باید به وادار متصل شود و از اتصال آن به ستونها پرهیز شود. استفاده از دیوارهای داخلی پنلی در بیمارستانها موکدا توصیه می شود.

در تیغه های ساخته شده از LSF باید توجه شود که تیرک پانل سرد نورد نباید به سقف متصل شود. در این حالت می توان از تیرک تغییر شکل دهنده دو تیرک قرار گرفته در درون هم که به صورت کشویی امکان جابجایی دارند و تیرک بالا به سقف متصل بوده و تیرک پایین به قاب سرد نورد متصل است استفاده نمود برای جزئیات بیشتر می توان به نشریه ۶۱۲ سازمان برنامه و بودجه مراجعه نمود.

پ ۶-۱-۴-۱-۲-۳- تیغه بلوکی

در تیغه های بلوکی دیوار مشابه با یک پوسته و دال دو طرفه طراحی میشود. جداسازی در جهت داخل صفحه و مهار در جهت خارج از صفحه میتواند توسط قطعات نبشی فولادی بستهای شکل و یا قطعات مشابه آنها متصل به سازه در تراز سقف و متصل به ستونها در دو انتهای طرفین دیوار و وادارهای میانی انجام شود. قطعات اتصال میتوانند منقطع یا پیوسته باشند که باید برای نیروی خارج از صفحه طراحی شوند. در این دیوارها باید از المان مسلح کننده میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی برای دیوارهای دارای ملات ماسه سیمان و از بستهای فولادی منقطع یا پیوسته برای دیوارهای دارای ملات بستر نازک جهت یکپارچه سازی و حفظ پیوستگی دیوار استفاده کرد. در دیوارهای با ارتفاع کمتر از ۳٫۵ متر لزومی به اجرای وادار انتهایی در نزدیکی ستون نمی باشد.

پ ۶-۱-۴-۲- جزییات اجرایی دیوارهای داخلی و خارجی

اتصال دیوارها به سازه باید به نحوی انجام شود که در اثر خیز تیرهای زیر و بالای دیوار جابجایی نسبی طبقات و یا عوامل وارد آورنده نیروی خارج از صفحه از جمله زلزله، باد و ... قطعه دیوار پایدار بماند و عملکرد آن حفظ شود و از ایجاد ترک شدید در دیوار جلوگیری نماید. در این بند نمونه هایی از اتصالات مورد قبول ارائه شده است. جزییات مشروح تر همراه با جداول مقاطع محاسبه شده در "راهنمای طراحی سازه ای و جزییات اجرایی دیوارهای غیر سازه ای ضابطه شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی" ارائه شده است. دیوارهای بلوکی با توجه به عملکرد دو طرفه آنها در جهت افقی باید با استفاده از ابزار مناسب مسلح شوند (شکل پ ۶-۱). این مسئله در دیوارهای بلوکی اجرا شده با ملات میتواند با استفاده از میلگرد بستر خرپایی یا نرده بانی (شکل پ 6-2) و دیوارهای اجرا شده با ملات بستر نازک (ضخامت ملات کمتر از ۳ میلی متر) یا چسب های پلی یورتان با استفاده از بستهای نازک فولادی منقطع یا پیوسته انجام شود (شکل پ 6-3). میلگردها و بستهای مورد استفاده باید طبق ضوابط مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان در مواردی که مورد نیاز است از جنس فولاد ضد زنگ یا فولاد گالوانیزه و یا میلگرد آج دار سرد نورد باشند. حداقل سطح مقطع قطعه مسلح کننده ۰/۰۰۰۳ سطح مقطع موثر دیوار در برش خارج از صفحه میباشد. حداکثر فاصله قائم قطعات مسلح کننده در ارتفاع دیوار یک متر میباشد که باید قطعه بر اساس آن طراحی و محاسبه شود.

پ ۶-۱-۴-۲-۱- وادارها

در صورتی که طول دیوار از مقادیر مجاز بر اساس طراحی (حداکثر ۴ متر) بیشتر شود، از عضو قائم با مقطع فولادی یا بتنی وادار به عنوان تکیه گاه جهت مهار خارج از صفحه دیوار و اجزای مسلح کننده آن استفاده می شود. وادار باید به نحو مناسبی به کف سازه با اتصال به صورت مفصلی متصل شود ولی اتصال آن در زیر تراز سقف باید در راستای داخل صفحه به صورت کشویی باشد تا امکان جابجایی درون صفحه دیوار فراهم شود. در دیوارهای خارجی روی سطح وادار باید به وسیله پشم سنگ ضد رطوبت برای عایق بندی پوشانده شود و بر روی آن یک لایه مش الیافی یا رابیتس برای جلوگیری از ترک خوردگی نازک کاری اجرا شود (شکل پ6-4).

پ ۶-۱-۴-۲-۲- اتصال به و ادارها

در دیوارهای غیر سازه ای در فواصل بین ستونها برای مهار خارج از صفحه دیوارها بسته به نوع و طول دیوار ممکن است نیاز به وادار باشد. برای انتقال بار به وادار استفاده از اتصالات جوشی یا پیچی و نظایر آنها به وادار مجاز است ولی نباید از مقاومت اصطکاکی ناشی از بارهای ثقلی استفاده شود. دیوار با توجه به بارهای وارده و شرایط لبه های آن در بالا (زیر سقف) و دو لبه قائم دو طرف دیوار و شرایط مرزی زیر (روی کف) کنترل شوند و بر این اساس حداقل طول دیوار که نیاز به مهار با استفاده از وادار دارد محاسبه شود.

فواصل و ادارها را می توان بر پایه محاسبه ظرفیت خمشی پانل دیوار با فرض شرایط تکیه گاهی لبه ها و با اعمال بار وارد بر دیوار تعیین نمود. باید توجه نمود که جزییات ارایه شده در این پیوست شرایط مفصلی را تأمین می کند. این کنترل برای دیوارهای بلوکی به صورت دال دو طرفه بر اساس ضابطه شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی انجام می شود. دیوار بلوکی در فاصله بین و ادارها با میلگرد بستر یا تسمه های فولادی مسلح میشود (شکل پ۶-۵).

پ ۶-۱-۴-۲-۳- اتصال وادار به قاب سازه ای

در دیوارهای بلوکی که نیاز به وادار دارند به منظور تامین حرکت جانبی داخل صفحه دیوارها مجموعه دیوار و وادار همزمان از آزادی در حرکت جانبی برخوردارند و ادارها نباید به نبشی های تعبیه شده در تیرها که تنها جهت جلوگیری از حرکت خارج از صفحه نصب شده اند جوش شوند (شکل پ 6-6- الف) با توجه به اتصال کشویی وادار نیازی به رعایت فاصله جداسازی دیوار در مجاورت و ادارها نمی باشد و دیوار میتواند از بر وادار چیده شود.

تبصره: در دیوارهای واقع در خارج قاب و ادارهای دو انتهای دیوار باید در برابر حرکت جانبی در هر دو جهت مقید (به صورت اتصال تلسکوپی) شوند و به دیوار اجازه حرکت داده شود. در این حالت جزییات اتصال دیوار به این وادارها مانند اتصال به ستون ها میباشد در این فاصله جداسازی 1% بین وادار و دیوار باید رعایت شود (شکل پ6-6-ب).

پ ۶-۱-۴-۲-۴- تیرک ها (دیوارهای با ارتفاع بیش از ۳٫۵ متر)

در دیوارهای با ارتفاع بیش از ۳٫۵ متر باید با استفاده از عضو افقی با مقطع فولادی یا بتنی تیرک ارتفاع آزاد دیوار را کاهش داد. در این حالت برای اینکه جداسازی دیوار از قاب سازه ای به نحو مناسب انجام شود نیاز به اجرای وادار انتهایی برای نگه داشتن تیرک میباشد (جهت عدم ایجاد مانع برای تغییر شکل تیر در ناحیه مفصل پلاستیک وادار انتهایی باید حداقل در فاصله یک متری از بر ستون طبق شکل پ 6-7 باشد). نحوه اجرای تیرک به این صورت است که تیرک باید به صورت کامل بر روی دیوار بنشیند و بار ثقلی دیوار فوقانی نباید به تیرک منتقل شود. به عنوان نمونه شکل پ ۶-۶ نحوه اجرای تیرک و وادارها در یک دیوار ۶ متری و شکل پ ۶-۸ جزییات اتصالات أن را نشان داده است. اتصال انتهای تیرک به ستون نیز باید به صورت نشیمن با قابلیت جابجایی در راستای دیوار مطابق شکل پ ۶-۸ باشد.

پ ۶-۱-۴-۲-۵- روشهای اتصال دیوار به اعضای قائم سازه ای

اتصال لبه قائم دیوارها به ستونها و دیوارهای برشی ساختمان یا هر عضو قائم سازه ای دیگر در سازه باید به گونه ای باشد که ممانعتی در برابر جابجایی نسبی ایجاد نکند. در دیوارهای پانلی نیازی به اتصال بین دیوار و ستون وجود ندارد و فواصل بین این دو باید با مواد تراکم پذیر مانند پشم سنگ ضد رطوبت پر شود و بر روی آن در نازک کاری از یک لایه شبکه الیاف يا رابیتس استفاده شود.

الف - اتصال کشویی با استفاده از دو نبشی یا ناودانی

یکی از روشهای مناسب برای اتصال دیوار به عضو قائم سازه ای استفاده از اتصال کشویی در محل تماس به وسیله نبشی یا ناودانی منقطع یا پیوسته میباشد. در این حالت استفاده از نبشی و یا ناودانی های گرم نورد یا سرد نورد شده فولادی در طرفین دیوار که به نحو مناسبی به عضو قائم سازه ای اتصال داده میشود توصیه می شود شکل پ ۹۶).

پ ۶-۱-۴-۲-۵- روش های اتصال دیوار به اعضای قائم سازه ای

اتصال لبه قائم دیوارها به ستونها و دیوارهای برشی ساختمان یا هر عضو قائم سازه ای دیگر در سازه باید به گونه ای باشد که ممانعتی در برابر جابجایی نسبی ایجاد نکند. در دیوارهای پانلی نیازی به اتصال بین دیوار و ستون وجود ندارد و فواصل بین این دو باید با مواد تراکم پذیر مانند پشم سنگ ضد رطوبت پر شود و بر روی آن در نازک کاری از یک لایه شبکه الیاف يا رابیتس استفاده شود.

الف - اتصال کشویی با استفاده از دو نبشی یا ناودانی

یکی از روشهای مناسب برای اتصال دیوار به عضو قائم سازه ای، استفاده از اتصال کشویی در محل تماس به وسیله نبشی یا ناودانی منقطع یا پیوسته میباشد. در این حالت استفاده از نبشی و یا ناودانی های گرم نورد یا سرد نورد شده فولادی در طرفین دیوار که به نحو مناسبی به عضو قائم سازه ای اتصال داده میشود توصیه می شود (شکل پ 6-9).

ب - اتصال کشویی با بست های انعطاف پذیر U شکل

از اتصالات U شکل لغزشی برای مهار خارج از صفحه و در عین حال تامین آزادي حرکت در درون صفحه دیوار میتوان استفاده نمود (شکل پ-6-10-الف).

ج - شاخک انتهایی

در صورت استفاده از میلگرد بستر از شاخک انتهایی آن جهت اتصال دیوار به ستون در جهت خارج می توان استفاده نمود و نیازی به استفاده از نبشی یا ناودانی نمیباشد (شکل پ6-10-ب).

پ ۶-۱-۴-۲-۶- اتصال دیوار به زیر سقف

اتصال دیوار به زیر سقف باید به صورت اتصال لغزشی بدون اتصال مستقیم دیوار به سقف و با استفاده از مهار خارج از صفحه دیوار با قطعاتی از قبیل نبشی یا ناودانی اجرا شود (شکل پ ۶-۱۱ - الف). انتخاب نوع اتصال بستگی به وضعیت دیواری دارد که بین اعضای قائم شامل ستون دیوار و یا وادار مهار شده است. در سازه های بتنی چنانچه بر اساس نوع سقف امکان پیش بینی اتصالات مناسب لغزشی در زمان ساخت عضو سازه ای برای بالای دیوار نباشد می توان این اتصال را با کاشت میل مهار پس از اجرای تیر انجام داد. باید توجه شود که در این صورت کاشت میل مهار باید در هسته تیر بتنی انجام شود و کاشت و اتصال به پوشش بتن مجاز نمیباشد. حداقل فاصله بالای دیوار تا زیر سقف برابر با بیشترین دو مقدار ۲۵ میلی متر و حداکثر خیز در از مدت سقف در امتداد دیوار در نظر گرفته شود.

لبه بالایی دیوار را میتوان با استفاده از دو نبشی و یا ناودانی که به طریق مناسب به سقف سازه متصل میشود مهار نمود. ناودانی و یا نبشی ها نباید به دیوار یا وادار پیچ میخ و یا جوش شوند. با این اتصال امکان حرکت آزادانه دیوار در درون صفحه تامین میشود. فاصله بالای دیوار تا سقف باید در حدی باشد که تیر بتواند آزادانه خیز داده و اتصالی با دیوار پیدا ننماید نبشی ها به ترتیب ابتدا در یک سمت اجرا و پس از دیوار چینی و قرارگیری بالاترین بلوک دیوار نبشی دوم متصل میشود. نبشی میتواند به صورت سرد نورد یا گرم نورد و به شکل منقطع یا پیوسته باشد. می توان به جای مهار خارج از صفحه دیوار در تراز سقف آخرین ردیف دیوار را با جزییات بند پ۶-۱-۴-۲-۲ به وسیله میلگرد یا بست مسلح نمود. در این صورت توجه شود که در محاسبات دیوار به صورت یک صفحه یک طرفه لحاظ شود و کل بار جانبی وارده به دیوار در طراحی و ادارها و المانهای مسلح کننده دیوار لحاظ شود (شکل پ۶-۱۱- ب).

در اجرای دیوارهای داخلی به خصوص در انواع سقف های دارای تیرچه یا تیر یا هر نوع سقف مختلط که در آنها تیری در راستای دیوار نباشد مانند دیوارهای خارجی می توان رج انتهایی دیوار یا رج ماقبل آنرا با میلگرد بستر یا بست مسلح کرد (شکل پ6-12)

پ ۶-۱-۴-۲-۷- اتصال دیوارهای غیر سازه ای به یکدیگر

در اتصال دیوارها توصیه میشود که به دلیل امکان بروز تنش های کششی در درون صا صفحه دیوارهای متقاطع از بست های فلزی مشابه آنچه در مورد اتصال به ستون به کار برده شد استفاده شود و یا برای جداسازی دیوارها از یک دیگر در محل اتصال دو دیوار متقاطع از وادار استفاده شود. شکل پ ۶-۱۳ اجرای وادار مجزا در محل اجرای دو دیوار متقاطع و شکل پ 6-14 نحوه اجرای بست در محل تقاطع را نمایش میدهد.

پ ۶-۱-۴-۲-۸- اجرای نعل درگاه و نصب پنجره

در شرایطی که دیوارها دارای درب یا پنجره باشند، اجرای نعل درگاه و نصب پنجره یا درب باید با رعایت جزئیات مشابه شکل های پ ۶-۱۵ و پ ۶-۱۶ انجام شود. برای بازشوهای بزرگتر از ۲٫۵ متر، نیاز به اجرای وادار و نعل درگاه در کنار بازشو میباشد. در بازشوهای کوچکتر از این اندازه در صورتی که از چهارچوب فلزی مناسب که پاسخگوی بارهای وارده باشد استفاده شود و المان های مسلح کننده دیوار به قاب متصل شوند میتوانند جوش داده شوند. احتیاجی به تعبیه وادار در کنار باز شو نمیباشد در غیر این صورت باید برای این دهانه ها نیز وادار تعبیه نمود.

پ ۶-۱-۴-۲-۹- اجرای دیوار در دهانه های مهاربندی

در دهانه های مهاربندی در تمام ساختمانها دیوار باید در جهت داخل صفحه از قاب سازه ای جداسازی شود. اجرای دیوار در محور مهاربند یا با هرگونه تماس یا اتصال به مهاربند با توجه به اینکه مانع از عملکرد صحیح و رفتار مناسب مهاربند میشود ممنوع میباشد دیوار باید خارج از محور مهاربند و با جزییات جداسازی ارائه شده در این پیوست اجرا شود. در صورت نیاز میتوان برای عدم نمایان بودن مهاربند از دو دیوار در دو سمت مهاربند که فاقد هر گونه اتصال و درگیری با مهاربند میباشند استفاده کرد.

پ ۶-۱-۴-۲-۱۰ - جزییات اجرای دیوار در بیمارستان ها

در بیمارستانها جهت جلوگیری از ایجاد هر گونه ترک در دیوار در هنگام زلزله و خارج نشدن فضاهای استریل از سرویس دهی ضروری است که در مجاورت تیر و ستون از قطعات ناودانی سرتاسری که داخل آن به اندازه یک درصد ارتفاع طبقه از مواد تراکم پذیر نظیر پشم سنگ ضد رطوبت پر شده است، مطابق شکل پ 6-17 و شکل پ 6-18 استفاده شود. این جزییات برای هر دو نوع دیوارهای بلوکی و پانلی لازم الاجرا می باشد.

پ ۶-۱-۴-۲-۱۱ روش های نوین مهار دیوار

پ ۶-۱-۴-۲-۱۱-۱ - مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف

یک روش مهار لرزه ای دیوارها مسلح کردن آن با شبکه الیاف می باشد. در این روش خمش دیوار یک طرفه و در راستای قائم میباشد بنابراین دیوار نیازی به وادار ندارد و محدودیتی در طول دیوار وجود ندارد. توجه شود که در این حالت در لبه های دیوار و کنار بازشوها باید بر روی دیوار از نوار شبکه الیاف استفاده نمود. در این روش نوارهای شبکه ساخته شده از الیاف کربن یا شیشه بر روی دیوار قرار داده شده و نازک کاری بر روی آن به صورت دستی پاشیده میشود. بعد از انجام لایه اول پاشش باید نبشی مهار خارج صفحه دیوار در بالا و پایین دیوار اجرا شده و لایه نهایی نازک کاری دیوار بر روی نبشی اجرا شود (توجه شود که نباید پاشش بر روی نبشی اجرا شود و از حرکت داخل صفحه دیوار جلوگیری نماید). در صورت وجود حداقل ۵۰ میلی متر کف سازی که پایین دیوار در داخل آن قرار گیرد نیازی به اجرای نبشی پایینی نمیباشد. در این روش در صورتی که نازک کاری روی دیوار از جنس سیمان انتخاب شده باشد، الیاف شیشه مقاوم به قلیا (AR-Glass) با مقاومت تسلیم بیش از MPa ۱۰۰۰ مناسب بوده و در صورتی که نازک کاری از جنس گچ منظور شده باشد استفاده از الیاف شیشه E-Glass نیز با همان مقاومت تسلیم مجاز میباشد (شکل های پ 6-19 و پ 6-20). در هر دو صورت مقدار الیاف مورد نیاز با توجه به مشخصات آنها در حالت استفاده به صورت نواری حداقل 100gr/m² و در حالت استفاده به صورت سرتاسری 50gr/m² در هر سمت دیوار میباشد. از شبکه الیاف کربن با مقاومت تسلیم بیش از MPa ۳۰۰۰ نیز می توان به عنوان جایگزین الياف شیشه استفاده نمود. این روش با توجه به حذف و ادارها می تواند نسبت به سایر روش ها از هزینه کمتری برخوردار بوده و برای ساختمانهای موجود نیز قابل کاربرد می باشد.

شبکه الياف یک ساختار شبکه ای متشکل از نخ های متعدد است که به یکدیگر متصل شده اند. شبکه الیاف می تواند دارای ساختار یک جهته یا دو جهته باشد. ساختار یک جهته به معنای این است که نخها در یک راستا از مقاومت کششی مناسبی برخوردار هستند اما در جهت دیگر مقاومت کمتری داشته و نخهای ضعیف تر تنها برای اتصال و کنار هم نگهداشتن نخ های قوی تر استفاده شده اند؛ لذا در طراحی و کاربرد باید جهت قوی ملاک باربری باشد. در مش دو طرفه در هر دو جهت نخ ها از مقاومت کششی بالایی برخوردار می باشند. فاصله بین چشمه ها یک نخ تا نخ مجاور در ساختار شبکه ای بنا به طراحی می تواند متفاوت باشد. اما این فاصله نباید از ۵ میلی متر کمتر باشد. همچنین حداکثر اندازه سنگدانه مورد استفاده در ملات برای اتصال شبکه الیافی باید از نصف فاصله باز بین چشمه ها بیشتر نباشد.

ژئوگریدهایی که ساختار شبکه ای پلیمری داشته و از نخ و الیاف تشکیل نشده اند و همچنین پارچه الیافی که عموماً در ساختارهای کامپوزیت FRP مورد استفاده قرار می گیرد نباید به عنوان شبکه الیافی مورد استفاده قرار گیرند. شکل پ ۶-۲۱ نمونه ای از شبکه های الیافی را نمایش میدهد.

لازم به ذکر است الیاف شیشه مورد استفاده در محیط سیمانی حتماً باید از الیاف شیشه مقاوم به قلیا باشند، به علت اینکه در محیط سیمانی (با ۱۲٫۵ < PH)، الیاف شیشه تحت تأثیر قلیایی محیط پیرامون خود قرار می گیرند و کاهش مقاومت پیدا می کنند. در نهایت فرآیند خوردگی در محلول قلیایی با گذشت زمان میتواند تا تخریب کامل شبکه ادامه پیدا کند و به این ترتیب طول عمر الیاف لایه تقویت کاهش می یابد. کاهش مقدار قلیای سیمان و ایجاد یک لایه سد محافظتی روی الیاف در برابر اثرات شیمیایی محیط هر چند راهکارهای موثری در بهبود خوردگی الیاف شیشه میباشند اما کافی نیست و حتماً لازم است از الیاف شیشه مقاوم به قلیا استفاده نمود الیاف شیشه مقاوم به قلیا باید دارای حداقل ۱۶ درصد زیر کونیا (ZrO2) باشد.

تعیین سطح مقطع نخ، دانسیته، مقاومت کششی و مدول الاستیسیته، تعیین درصد زیر کونیا در الیاف و آزمون مقاومت به قلیا از جمله آزمونهای ضروری برای شناخت ویژگی های مش شیشه میباشند.

تعیین سطح مقطع نخ، دانسیته، مقاومت کششی و مدول الاستيسيته تعیین درصد کربن یا گرفتن طیف مادون قرمز FTIR از نمونه از جمله آزمونهای ضروری برای شناخت ویژگی های مش کربنی میباشند.

پ ۶-۱-۴-۲-۱۱-۲- مسلح کردن دیوار با FRP

یک روش دیگر برای پایدار سازی دیوار در جهت خارج از صفحه استفاده از نوارهای قائم FRP می باشد. جزییات این روش در نشریه ض - ۶۹۱ مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی ارائه شده است و جزییات اتصال آن به تیر و ستون مشابه بند ۱-۴-۲-۱۱-۱ می باشد. این روش با توجه به هزینه بالاتر FRP ممکن است در بسیاری از حالات غیر اقتصادی شود.

پ ۶-۱-۴-۲-۱۲ - جلوگیری از آسیب به سازه های بتنی در حین اجرای اتصالات مهار دیوارها

کلیه اتصالات به سازه های بتنی یا با استفاده از میخ و پیچ انجام می شود و یا در هنگام اجرای اسکلت سازه بتنی صفحات دارای گل میخ یا میلگرد جوش شده دارای خم انتهایی در مکانها و مقاطع مورد نظر جایگذاری می شوند (شکل پ6-22).

- محل میخ یا پیچ در لبه قطعات باید به فاصله ای از لبه اجرا شود که موجب قلوه کن شدن پوشش بتنی اعضای سازه نشود.

- استفاده از میخ های کاشت به صورت ضربه ای ممنوع می باشد و می توان از روش کاشت چرخشی استفاده نمود.

- الزاماً زاویه نصب پیچ یا میخ در اجرای اتصالات بر سطوح اعضای سازه به صورت قائم می باشد.

- پیشنهاد میشود محل قرارگیری پیچ و یا میخ بر روی قطعات اتصال توسط مته مناسب و با یک شماره کمتر از قبل سوراخ شود.

پ ۶-۱-۴-۲-۱۳ - دیوارهای پانلی

در دیوار پانلی ساختار پانل باید به گونه ای باشد که قابلیت تحمل بارهای لرزه ای باد و ضربه را با عملکرد و رفتار یک طرفه در راستای قائم داشته باشد. در این حالت پانل فقط باید در جهت خارج از صفحه در بالا و پایین دیوار به وسیله نبشی مهار شود (شکل پ 6-23). در صورتی که پایین پانل در حداقل ۵۰ میلی متر کف سازی قرار گیرد یا برای پایین پانل در سقف ریشه اجرا شده باشد نیازی به اجرایی نبشی در پایین پانل نمیباشد (شکل پ۶-۲۴). در این حالت نبشی های مهار به سقف که پس از اجرای دیوار نصب میشود باید به سمت خارج دیوار باشد و سایر جزییات نیز میتواند مشابه دیوارهای بلوکی اجرا شود.

پ ۶-۱-۴-۳- نمای داخلی

نماهای داخلی، حساس به جابجایی محسوب میشود. این اجزاء میتوانند دچار ترک های داخل صفحه و جداشدگی از دیوار شوند. همچنین ممکن است بر اثر شتاب، مستقیماً دچار تغییر مکان یا جدا شدگی خارج صفحه ای شوند. در صورتی که این اجزاء به طور مستقیم روی دیوارهای برشی یا اعضای سازه ای که تحت جابجایی بزرگ قرار می گیرند نصب شوند، در زلزله آسیب پذیر خواهند بود. در صورت رعایت الزامات جداسازی دیوار نیازی به کنترل لرزه ای در جهت داخل صفحه برای نماهای داخلی اجرا شده بر روی این دیوارها نمی باشد.

پ ۶-۱-۴-۴- نمای خارجی

پ ۶-۱-۴-۴-۱ - نماهای چسبانده شده

این نوع نما شامل نماهای سنگی آجری و سرامیکی چسبانده شده ، انواع نماهای سیمانی مسلح شده با مش الیاف یا توری های فلزی و نماهای مشابه آنها می باشد.

در نماهای چسبانده شده اتصال و مهار پشت بندی باید قادر به تحمل نیروهای طراحی لرزه ای افقی محاسبه شده طبق فصل چهارم این استاندارد باشند.

با توجه به اینکه نماهای چسبانده شده حساس به جابجایی محسوب میشوند، ممکن است در اثر تغییر شکل لایه زیرین ترک خورده یا از جای خود بیرون رانده شود. در صورتی که این اجزاء به طور مستقیم روی دیوارهای برشی یا اعضای سازه ای که تحت جابجایی بزرگ قرار میگیرند نصب شوند، در زلزله آسیب پذیر خواهند بود.

در نماهای چسبانده شده خرابی داخل صفحه نما معمولاً بر اثر تغییر شکل سازه در برگیرنده دیواری که نما بر روی أن چسبانده شده است رخ می دهد که باعث به وجود آمدن ترک و گسترش آن میشود. خرابی خارج از صفحه که به صورت بیرون افتادن نما رخ می دهد مستقیماً به دلیل شتاب میباشد. بدین منظور باید با استفاده از جزئیات ارائه شده در این پیوست اتصال دیوار پشتیبان به سازه محیطی (بند پ ۶-۱-۴-۲) را جدا نمود. این جداسازی باید به نحوی صورت گیرد که با اتصال نما به دیوار امکان حرکت آن با دیوار فراهم شود و در محل هایی که پوشش نما از ستونها عبور میکند باید توسط مصالح پر کننده نظیر پشم سنگ از چسبیدن نما به ستونها جلوگیری شود (شکل پ ۶-۲۵). همچنین اجرای نما باید به گونه ای باشد که در تر از طبقات (تیر یا دال) در نما درز انقطاع اجرا شود.

در صورتیکه که دیوار از مصالحی ساخته شود که بتواند ضوابط مباحث مقررات ملی در بحث عایق حرارتی را برآورده کند نیازی به اجرای عایق حرارتی جداگانه بر روی دیوار نیست. در غیر این صورت باید جزییات عایق بندی پوسته خارجی شامل مجموعه دیوار و نما طبق مباحث مقررات ملی رعایت گردد. در این حالت باید نما به نحو مناسبی به دیوار پشت متصل شود.

نمونه ای از جزییات اجرایی نمای چسبانده شده در شکل پ 6-26 ارائه شده است. جزییات اجرایی نماها به صورت مشروح در نشریه ۷۱۴ سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است.

پ ۶-۱-۴-۴-۲- نماهای مهار شده

نماهای مهار شده شامل نماهای آجری و سنگی مهار شده نماهای سرامیکی خشک نمای کامپوزیت نمای شیشه ای و نماهای بتنی پیش ساخته و انواع تخته های سیمانی مسلح شده به الیاف میشود. در نمای مهار شده اتصالات باید بارهای ثقلی ناشی از وزن نما به همراه بارهای لرزه ای ناشی از شتاب افقی داخل صفحه، خارج صفحه و قائم زلزله را تحمل نمایند.

در ساختمانهای با اهمیت زیاد و بسیار زیاد با توجه به هدف کاربرد نماهای مهار شده توصیه میشود سازه به گونه ای طراحی شود که حداکثر تغییر مکان نسبی داخل و خارج از صفحه آن به ۰/۰۱ ارتفاع طبقه محدود شود یا قاب نگهدارنده نما در تراز سقف طبقات در جهت داخل صفحه مانند شکل پ 6-27 با اتصالات لوبیایی از سازه جداسازی شود. در ساختمانهای با اهمیت متوسط دارای نماهای مهار شده توصیه میشود سازه به گونه ای طراحی شود که حداکثر تغییر مکان نسبی داخل و خارج از صفحه آن به ۰/۰۲ ارتفاع طبقه محدود شود یا قاب نگهدارنده نما در تراز سقف طبقات در جهت داخل صفحه مانند شکل پ 6-27 با اتصالات لوبیایی از سازه جداسازی شود. جزییات اجرایی این نماها در نشریه ۷۱۴ سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است.

در نماهای آجری نما باید در ترازی که دیوار خارجی مسلح شده است با بست به دیوار پشت مهار شود. در همان تر از باید یک عدد میلگرد در لایه نما نیز (مطابق شکل پ 6-28) قرار داده شود. جزییات اجرای این نما به همراه دیگر الزامات اجرایی در شکل پ 6-29 نشان داده شده است. جزییات مشروح در نشریه ۷۱۴ سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است.

در نماهای سنگی نیز با اجرای بست در شکاف سنگ میتوان آن را به نحو مناسبی به دیوار خارجی ساختمان متصل نمود. شکل پ ۶- ۳۰ نمونه هایی از این بستها و جزییات اجرایی نما و عایق کاری و در زبندی های آن را (در صورت نیاز) نشان می دهد.

پ ۶-۱-۴-۵- سقف کاذب

سقف های کاذب از لحاظ نحوه اتصال به سقف به چهار گروه کلی تقسیم می شوند:

دسته الف: پوشش سقف های بتنی یا فلزی با مصالحی که توسط اتصالات مکانیکی و یا چسب به آنها متصل می شوند؛

دسته ب: صفحات آویخته از قبیل گچی فلزی یا چوبی (با فاصله کمتر از ۶۰ سانتی متر از سقف) که توسط اعضایی به نگهدارنده های چوبی یا فلزی متصل می شوند؛

دسته پ: صفحات آویخته از قبیل گچی فلزی یا چوبی (با فاصله بیشتر از ۶۰ سانتی متر از سقف) و همچنین سقف های کاذب تشکیل شده از توری های فلزی به همراه روکش گچی (رابیتس)؛

دسته ت: سقف های کاذب یکپارچه دارای سازه مستقل نگهدارنده (T-bars) به همراه تجهیزات روشنایی و مکانیکی.

پ ۶-۱-۴-۵-۱ - نکاتی که باید در طراحی لرزه ای سقف های کاذب رعایت گردد:

- در زیر بالکن های طره یا سایه بانهایی که دچار شتاب قائم بالایی به هنگام زلزله میشوند لازم است که فاصله آویزهای سقف کاذب نسبت به یکدیگر کاهش یابد.

- ارائه جزئیات لرزه ای برای سقف های کاذب با مساحت کمتر از ۱۳ متر مربع که توسط دیوارها به صورت جانبی در سازه مهار شده اند لازم نیست.

رممکن است جزئیات لرزه ای خاصی برای سقف های سنگین دیگر مانند گچ چوب و یا پانل های فلزی یا برای سقف لایه گچی در ارتفاع های مختلف مورد نیاز باشد. برای این موارد جزئیات به صورت مشابه با آن چه برای سقف های عایق صوت استفاده می شود بوده ولی برای حفظ ایمنی از مهاربندی بیشتری استفاده میشود. مهاربندی لرزه ای برای سقف های سنگین آویخته به صورت معمول شامل یک میله فشاری قائم و مهارهای سیمی کششی قطری میباشد. در برخی موارد میتوان به جای مهاربندی سیمی و میله های فشاری از اعضای خمشی (معمولاً از فولاد سرد نورد) استفاده کرد (شکل پ۶-۳۱).

الف- ساختمان های با اهمیت متوسط: سقف های کاذب گروه هاي الف، ب و ت نیازی به طرح لرزه ای ندارند. سقف های کاذب گروه پ، باید قادر به پذیرش تغییرشکل های نسبی محاسبه شده طبق بند پ6-1-3 باشند.

ب- ساختمانهای با اهمیت زیاد و بسیار زیاد سقف های کاذب گروه های الف و ب و د باید قادر به تحمل نیروهای طراحی لرزه ای محاسبه شده طبق بند پ۶-۱-۳ باشند. سقف های کاذب گروه ج، باید قادر به پذیرش نیروهای طراحی لرزه ای و تغییر شک لهای نسبی محاسبه شده طبق بند پ ۶-۱-۳ باشند. شکل پ ۶-۳۲ جزئیات مهار لرزه ای سقف های کاذب نوع الف را نمایش میدهد. همچنین در شکلهای پ 6-33 و پ 6-34 نحوه مهار سقف های کاذب نوع ب و پ و جزییات آن ارائه شده است.

پ ۶-۱-۴-۶ جان پناه ها

با توجه به ضوابط سازمان آتش نشانی حداقل ارتفاع جان پناه ها ۱٫۲ متر توصیه میشود. در این حالت مناسب است که ستون های پیرامونی بام، تا ارتفاع ۱٫۳۵ متر بر روی بام ادامه پیدا کنند. این ارتفاع برای مهار لرزه ای جان پناه می باشد (شکل پ ۶-۳۵). در فاصله بین ستونها در صورت نیاز با اجرای وادار طبق جزییات ارائه شده، طول آزاد دیوار کوتاه شده و دیوار جان پناه بین و ادارها باید به نحو مناسبی مشابه جزییات ارائه شده در شکل پ6-36 یا روش های مشابه جهت تحمل بارهای خارج صفحه مسلح شود.

یک روش دیگر برای مهار لرزه ای جان پناه استفاده از میلگردهای مسلح کننده قرار گرفته در دیوار و مهار شده در دال سقف (وادار بتنی) در فواصل ۱ متر مانند شکل پ 6-37 می باشد.

پ ۶-۱-۴-۷ راه پله ها

پله ها برای تخلیه ساکنان پس از وقوع زلزله مورد نیاز بوده و حفظ عملکرد آنها پس از زلزله از اولویت بالایی برخوردار میباشد. پله ها به دو گروه پله هایی که جزئی از سازه اصلی ساختمان میباشد و پله های فرار که جزئی از سازه اصلی ساختمان نمی باشد تقسیم میشوند.

در پله هایی که جزئی از سازه اصلی ساختمان می باشند در صورت اتصال راه پله ها به قاب سازه ای باید اثر آن در باربری لرزه ای و نیروهایی که به تیر و ستون اطراف آن براثر این باربری وارد میشود لحاظ شود. در این حالت لازم است اجزای راه پله شامل شمشیری ها دال بتنی پله و پاگردها مدل سازی شوند. در این خصوص لازم است یکبار سازه بدون لحاظ نمودن سختی اجزای پله مدل و طراحی شود تا سیستم باربر جانبی سازه به تنهایی قادر به تحمل کل نیروی زلزله طرح باشد و یکبار هم با مدل کردن اجزای پله و در نظر گرفتن تأثیر سختی آن سازه مورد بررسی مجدد قرار گرفته و اجزای پله نیز تحت نیروهای ایجاد شده در آنها طراحی شوند. باید توجه شود در سازه های بتنی اجرای تیر و اتصال دال راه پله در تراز پاگرد میان طبقه باعث ایجاد ستون کوتاه در ستون های مجاور راه پله می شود. جهت جلوگیری از تشکیل ستون کوتاه می توان بجای اجرای تیر نیم طبقه آن را در همان تر از طبقه اجرا نمود و بر روی آن دو ستونک اجرا کرد. سپس بر روی این ستونک ها تیری اجرا میشود که به ستون های اطراف متصل نبوده و انتهای آن با ستون های اطراف فاصله ای حداقل به اندازه ۰/۰۱ ارتفاع طبقه دارد. نهایتاً دال پله و پاگردها در تراز نیم طبقه به این تیر قرار گرفته بر روی ستونک ها متصل میشوند. لازم به ذکر است تیر نشیمن قرار گرفته در تراز طبقه که ستونک ها بر روی آن قرار دارند بایستی تح تحت پیچش ایجاد شده ناشی از بارهای ثقلی و لرزه ای طراحی شود. اعمال ضریب کاهش سختی پیچشی بر روی این تیر مجاز نیست (شکل پ6-38).

یک روش دیگر برای کاهش اندر کنش پله و سازه جداسازی آن مطابق جزئیات ارائه شده در شکل های پ 6-39 و پ 6-40 در تراز پاگرد میان طبقه و تراز پاگرد پایین هر طبقه میباشد. بر اساس این جزئیات از ایجاد ستون کوتاه در ستون های مجاور راه پله و آسیب به دال راه پله به علت جذب نیروی جانبی توسط راه پله جلوگیری میشود (حداقل پهنا دستک بتنی برابر ۲۰ سانتی متر میباشد). رمپ راه پله فقط در تراز پاگرد طبقه از طریق بالشتک فلزی بر روی دال پاگرد می نشیند و اتصال رمپ و دال پاگرد در تر از میان طبقه به صورت پیوسته اجرا میشود. این بالشتک های فلزی باید در داخل هسته بتنی مهار شده باشند.

- در پله های سبک، اتصالاتی با سوراخ های لوبیایی برای جداسازی پله از کف های متصل و جلوگیری از خرابی ناشی از گریز بین طبقه ای مفید میباشند.

- تأمین خروجی های ایمن عاملی بسیار مهم برای ایمنی راه پله ها در برابر زلزله است. اگر نرده پله ها با مصالح ترد مانند مصالح بنایی غیر مسلح سفال کاری مجوف و ... ساخته شده باشد، می بایست دارای درزهای اجرایی لازم بوده تا از آوار و خطرات ناشی از سقوط مصالح در پله ها جلوگیری شود. لوله ها چراغ ها چراغ های اضطراری یا کانال ها باید دارای مهاربند باشند تا از خطر سقوط و ایجاد آوار در پله ها جلوگیری شود.