راهنمای طراحی دیوارهای حائل : ضابطه شماره 308 | 1-13- معرفی

ژئوسنتتیک نام کلی مجموعه مصالحی است کـه از مـواد مصـنوعی نظیـر پلیمرهـا سـاخته شـده و بـرای پایـداری و بهسازی رفتار خاک استفاده می شوند. این مصالح عموما به صورت شبکه یا ورقه های نازک تولید می شوند. 

تفکر اولیه استفاده از مصالحی نظیر منسوجات در عملیات خاکی، جدید نیست. به عنوان مثال از یـک قـرن پـیش بـا قراردادن پارچه های کرباس در خاکریزها اقدام به کاهش فشار جانبی وارد بر دیوارهای حائل می کردند. هلنـدی هـا حـدود 50 سال پیش از منسوجات مصنوعی به عنوان فیلتر برای بازسـازی و تعمیـر سـریع آب بنـدهای دریـای شـمال اسـتفاده می کردند. در آمریکا هم با استفاده از پارچه های کتانی اقدام به پایدارسازی جاده های خاکی می نمودند. 

امروزه ژئوسنتتیک ها کاربرد فراوانی در مهندسی خاک پیدا کرده اند .فن آوری دیوارهای ژئوسـنتتیک بـر اسـاس ایـده خاک مسلح پایه گذاری شده است. انواع اصلی ژئوسنتتیک عبارتند از (شکل 13-1): 

الف - ژئوتکستایل: منسوجاتی هستند که به جای الیاف طبیعی از الیاف مصنوعی (مانند  پلـیپـروپیلن یـا  پلـیاسـتر) بافته می شوند . 

ب - ژئوگرید: ورقه های شبکه مانند پلاستیکی هستند که برای بهبود خواص فیزیکـی شـان در زمـان تولیـد در یـک جهت یا دو جهت کشیده می شوند. کاربرد اصلی  آنها مسلح سازی خاک است ،بنابراین مقاومت کششی در آن هـا از عوامل حاکم در طراحی است. 

ج - ژئونت: ماده پلیمری توری مانندی است که تا حدی مشابه ژئوگرید است ،اما روش تولید آن متفاوت مـی باشـد . بیش ترین کاربرد آن در زمینه زهکشی است. 

د - ژئوممبرین: صفحات نازک پلیمری نفوذناپذیری هستند که به عنوان آب بند استفاده می شوند. 

ه -  ژئوکامپوزیت: محصولات به دست آمده از مجموعه گروه های بالا که به صورت لایه ای یـا ترکیبـی اسـت و بـرای کاربری های خاص، مواد افزودنی دیگری هم به آن اضافه می شود. 

برای عملیات خاکی، خواص مکانیکی، فیزیکی و هیدرولیکی ژئوسنتتیک مهم است (جدول13-1). این خـواص تـابعی از نوع ژئوسنتتیک ،روش تولید و غیره هستند. به علاوه باید توجه ویژه ای به دوام و پایایی آن ها شـود . زیـرا مشـابه سـایر مصالح ساختمانی، مشخصات مکانیکی آن ها در طول زمان تغییر می کند. ایـن تغییـر تـابع چنـد عامـل  از جملـه شـرایط محیطی، نوع پلیمر و وضعیت تنش در مصالح است. یکی از عوامل مخرب برای این مصالح پرتو فرابنفش اسـت. در نتیجـه حفاظت در مقابل این پرتو از اهمیت بالایی برخوردار است. ژئوسنتتیک مصرفی برای کارهای خاکی متناسـب بـا کـاربری مورد نظر انتخاب می شود (جدول13-2).