مبحث بیست و یکم مقررات ملی ساختمان : پدافند غیرعامل (1395) | ٢١-٧-١- کلیات

٢١-٧-١-١- حوزه شمول این‌ فصل‌ مطابق‌ جدول ٢١-١-٢-الف‌ می‌ باشد.

١-٧-١-٢- مهندس تأسیسات ساختمان، علاوه بر رعایت‌ الزامات مندرج در سایر مباحث‌ مرتبط‌، برای‌ کاهش‌ آسیب‌ پـذیری‌ تأسیسـات در پیامدهای‌ انفجـار و ادامـه‌ عملکـرد، بایـد اصـول پدافند غیرعامل‌ زیر را نیز مدنظر قرار دهد:

الف- موازی سازی : تعدد و چندگانه سازی سامانه تأسيساتی با هم پوشانی مناسب. 

ب- مكان يابی: نصب تجهيزات تأسيساتي در مكان هاي امن تر.

پ- پراكندگی: قرار دادن تأسيسات موازي سازي شده در مكان های جداگانه و يا دور از هم.

ت- استحكام: استفاده از تجهيزات مقاوم تر و نصب آن در فضاي ايمن.

ث- نصب پايدار: نصب متناسب تأسيسات به سازه ساختمان بصورت مستحكم و يا انعطاف پذير.

ج- مرمت پذيری: تعمير پذيری سريع و يا قابليت جايگزينی فوری، برای استمرار فعاليت.

٢١-٧-١-٣- تأسیسات ساختمانی‌ به‌ لحاظ خطر آفرینی‌ به‌ گسترهی‌ کم‌ خطر تـا پرخطر، تقسـیم‌ می‌ شوند.تأسيسات پرخطر به تأسيساتی اطلاق م يشود كه خرابی آنها منجر به ايجاد خطرات ثانويه (مانند نشت گازهاي سمی و انفجارهای مجدد) گردد، ولی در تأسيسات كم خطر، خرابی و از كارافتادگی تجهيز، تنها منجر به از بين رفتن عملكرد آن تجهيز مي شود. به منظور كاهش آسيب پذيري در پيامدهای انفجار، بايد از تأسيسات پرخطر كمتر استفاده شود، درغيراي ن صورت، تمهيدات لازم برای جلوگيری از خطرات ثانويه و هم چنين استقرار در فضاهاي ايمن صورت گيرد.

٢١-٧-١-٤- اتصال تجهیزات به‌ سازه تکیه‌ گاهی‌، باید براساس حداقل‌ های‌ اشاره شـده در بنـد ٤-٦ آیین‌ نامه‌ طراحی‌ ساختمان ها در برابر زلزله‌ (استاندارد ٢٨٠٠) و برمبنای‌ خطـر لـرزه خیزی‌ خیلی‌ زیاد ( A=0/35 ) طراحی‌ شود (شکل‌های‌ ٢١-٧-١ و ٢١-٧-٢).

٢١-٧-١-٥- ظرفیت‌ تحمل‌ تجهیز در مقابل‌ ضربه‌ و ارتعـاش معمـولاً بـر حسـب‌ حـد شـکنندگی‌ (بیشینه‌ شتاب تحمل‌شده با حفظ‌ قابلیـت‌ اسـتفاده)، بیـان مـی‌شـود. اکثـر تجهیـزات مکـانیکی‌ و الکتریکی‌ تجاری‌ می‌ توانند ٣ برابر وتجهیزات شـکننده (ماننـدلوازم الکترونیکـی‌)، حـدود 1/5 برابـر شتاب ثقل‌ را تحمل‌کنند.    

جدول ٢١-٧-١ میزان تحمل‌ شتاب تجهیزات مختلف‌ را ارائه‌ می‌دهد.

٢١-٧-١-٦- با توجه‌ به‌ اصل‌ هزینه‌ - فایده در پدافند غیرعامـل‌، ایجـاد فضـاهای‌ مقـاوم در برابـر اثرات انفجار برای‌ نصب‌ و عبور تجهیزات و تأسیسات (مانند موتورخانه‌، اتـاق بـرق، اتـاق هواسـاز و رایزرها)، با هدف حفاظت‌ جانی‌، استمرار عملکرد و حفظ‌ دارایی‌، ضرورت دارد.

٢١-٧-١-٧- ایجاد اتاق مرکز کنترل و مدیریت‌ ساختمان (و بحـران)، بـا رعایـت‌ الزامـات بخـش‌ ٢١-٢-٥، الزامی‌ است‌. در این‌ اتاق تجهیزات آشکارسـازی‌ و اعـلام دود و حریـق‌، مـدیریت‌ سـامانه‌ تخلیه‌ دود، مدیریت‌ سامانه‌ آتش‌ نشانی‌، نمایشگرهای‌ تردد افراد و سامانه‌ ارتباطات اضطراری‌ مانند ( آتش‌نشانی‌، امنیتی‌ و ...) قرار می‌گیرند.