مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان : ایمنی بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا (1403) | ۲-۷-۱۲ داربست

۱-۲-۷-۱۲ داربست سازه ای است موقت شامل یک یا چند جایگاه اجزای نگهدارنده اتصالات  تکیه گاه ها مسیرهای دسترسی و پلکان که در هنگام اجرای عملیات ساختمانی به منظور  دسترسی به بنا و تامین ایمنی و حفاظت کارگران و نگهداری مصالح در ارتفاع، استفاده می شود.  داربست باید با استاندارد ملی ایران به شماره ۱-۱۵۴۴۳ و انواع بست ها و اتصالات داربستی  استاندارد ملی ایران به شماره ۱۰۳۰۵ منطبق باشد. 

۲-۲-۷-۱۲ پلاک داربست که نشان دهنده وضعیت پایداری و ایستانی و ایمنی داربست است.  باید در محل مناسب و قابل رویت در تمامی مراحل برپایی بهره برداری و برچیدن داربست نصب  شود. در این پلاک رنگ سبز نشانه ی قابلیت بهره برداری و رنگ قرمز نشانه خطر و منع  بهره برداری است. 

3-۲-۷-۱۲ قسمت های داربست شامل جایگاه اجزای نگهدارنده، تکیه گاه ها، اتصالات، مسیرهای  دسترسی و پلکان باید با استفاده از مصالح استاندارد توسط شخص یا اشخاص دارای صلاحیت  طوری طراحی ساخته و آماده به کار شود که داربست علاوه بر ایستایی بایداری و ایمنی لازم  ظرفیت پذیرش ۴ برابر بارهای نقلی و جانبی وارد را داشته باشد. 

۴-۲-۷-۱۲ قطعات و اجرای داربست باید سالم ایستا پایدار و بدون عیب و نقص باشد. همچنین  باید از رنگ آمیزی اجرای داربست خودداری شود. 

۵-۲-۷-۱۲ تخته های چوبی که در جایگاه داربست استفاده می شود باید صاف، بدون هیچ گونه  گره زائده و برجستگی و عاری از مواد چسبنده لغزنده و هر گونه رنگ باشد. کلیه تخته ها باید  ضخامت یکسان داشته و حداقل دارای ۲۵ سانتی متر عرض و ۵ سانتی متر ضخامت باشد. تخته ها  باید کل جایگاه کار را پوشش دهد و طوری در کنار یکدیگر قرار داده و مهاربندی شود که به هیچ  وجه جابجا نشده و ابزار و مصالح از بین آنها به پایین سقوط نکند هم پوشانی تخته ها روی هم  مجاز نیست. 

6-۲-۷-۱۲ در صورت استفاده از صفحات فلزی برای جایگاه داربست این صفحات باید بدون  هیچ گونه عیب و نقص و عاری از مواد چسبنده لغزنده و رنگ باشد. این صفحات باید کل جایگاه  کار را به طور کامل و بایدار پوشش دهد و طوری مهاربندی شود که به هیچ وجه جابجا نشده و  ابزار و مصالح از بین آنها به پایین سقوط نکند هم پوشانی این صفحات روی هم مجاز نیست. 

۷-۲-۷-۱۲ حداقل عرض جایگاه فاصله تکیه گاه های تخته ها با صفحات فلزی و بارهای وارد بر  آن باید با توجه به "آئین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی" مصوب شورای عالی حفاظت فنی  تعیین شود. 

8-۲-۷-۱۲ فاصله تکیه گاه های تخته ها و صفحات برای کارهای سنگین که شامل کار توام بیش از  یک کارگر و قرار دادن مصالح است، حداکثر ۱٫۸۰ متر و برای کارهای سبک ۲٫۳۰ متر است. 

۹-۲-۷-۱۲ اجزای فلزی داربست شامل اجزای عمودی افقی و مورب بست و چفت و سایر  قطعات آن باید سالم و بدون خوردگی ترک و عیب باشد. همچنین اجزای عمودی، افقی و مورب  داربست باید مستقیم و بدون خمیدگی باشد. 

۱۰-۲-۷-۱۲ در هر داربست باید مسیرهای دسترسی و پلکان ایمن منتهی به جایگاه های کار  طراحی و اجرا شود استفاده از نردبان یا اجزای داربست برای دسترسی به جایگاه های کار ممنوع  است. 

۱۱-۲-۷-۱۲ کلیه عملیات نصب تغییر تعمیر یا پیاده کردن داربست باید توسط اشخاص دارای  صلاحیت انجام شود. 

۱۲-۲-۷-۱۲ داربست باید در موارد زیر توسط شخص دارای صلاحیت بازدید کنترل و تأیید شود  تا از پایداری ایستانی و ایمنی آن اطمینان حاصل شود:

الف : قبل از شروع به استفاده از آن 

ب : حداقل هفته ای یک بار در حین استفاده 

پ : پس از هر گونه تعییرات یا ایجاد وقفه در استفاده از آن. 

ت : پس از وقوع باد طوفان زلزله و عوامل مشابه که در ایستانی و بایداری داربست تردید شود. 

۱۳-۲-۷-۱۲ برای جلوگیری از خطر سقوط کارگران باید در طرف باز جایگاه کار، نرده حفاظتی  مطابق مفاد بخش ۱۲-۲۵ نصب شود. همچنین برای پیشگیری از افتادن مصالح و ابزار کار از  روی کف جایگاه باید در لبه های باز آن پاخورهای مناسب طبق شرایط مندرج در بند ۱۲-۵-۳  نصب شود. 

۱۴-۲-۷-۱۲ در فصل سرما هنگامی که بر روی جایگاه کار مستقر بر داربست برف یا یخ وجود  داشته باشد کارگران نباید روی آن کار کنند مگر آنکه قبلاً برف و یخ از روی جایگاه برداشته  شود. 

۱5-۲-۷-۱۲ از جایگاه داربست نباید برای انباشتن مصالح ساختمانی استفاده شود. فقط قرار دادن  مصالحی که برای کوتاه مدت و انجام کار فوری لازم باشد روی جایگاه داربست مجاز است. در  چنین حالتی نیز برای تعادل داربست بار بر روی جایگاه باید بطور یکنواخت توزیع شود. در پایان  کار روزانه کلیه مصالح و ابزار کار باید از روی جایگاه کار داربست تخلیه شود. 

۱۶-۲-۷-۱۲ برای تامین ایستایی داربست و جلوگیری از واژگون شدن آن رعایت موارد زیر الزامی  است : 

الف : پایه های داربست در محل استقرار بر روی زمین باید روی صفحات مقاوم از قبیل کفشک های  فولادی با سطح اتکای کافی قرار گیرد تا از فرو رفتن پایه ها در زمین بر هم خوردن تعادل  داربست و جابجایی و لغزش آن پیش گیری شود. 

ب : داربست باید در فاصله های مناسب با توجه به طول و ارتفاع آن عمودی و افقی بطور محکم  به ساختمان متصل و مهار شود تا از لرزش و نوسان آن در حین کار جلوگیری به عمل آید. 

پ : در مواردی که داریست در دو ضلع مجاور قرار می گیرد باید در محل تلاقی به طور کامل به  یکدیگر متصل و کلاف شود. 

ت : در موقع باد یا طوفان باید از کار کردن کارگران بر روی داربست جلوگیری شود. 

ث : پایداری داربست در برابر نیروهای وارد از جمله بارهای ثقلی و جانبی باید مطابق مفاد مبحث  ششم مقررات ملی ساختمان بارهای وارد بر ساختمان " محاسبه و اجرا شود. 

۱۷-۲-۷-۱۲ نصب لوح شناسایی با مشخصات ذیل بر روی داربست الزامی است : 

الف - نام و شماره پروانه اشتغال به کار مهندس محاسب داربست 

ب - نام شرکت با نصاب داربست نشانی و تلفن تماس 

پ - نام و نام خانوادگی مدیر عامل شرکت یا مدیر مربوط 

ت - میزان تحمل سرعت باد ظرفیت باربری در برابر بارهای جانبی و نقلی 

۱۸-۲-۷-۱۲ در صورت ضرورت نصب داربست در مجاورت خطوط انتقال نیروی برق باید مفاد  بند ۱۲-۲-۴-۹ رعایت شود. 

۱۹-۲-۷-۱۲ در موقع بالا کشیدن مصالح از روی جایگاه داربست باید از برخورد مصالح با  داربست یا هر مانع دیگر جلوگیری شود. 

۲۰-۲-۷-۱۲ در موقع پیاده کردن و برچیدن داربست چوبی کلیه میخ ها باید از قطعات داربست  به طور کامل بیرون کشیده شود. 

۲۱-۲-۷-۱۲ مشخصات فنی داربست باید توسط مهندس محاسب دارای صلاحیت تهیه و تائید  شود. یک نسخه از آن به ناظر تحویل داده شود و یک نسخه دیگر در محل کارگاه ساختمانی در  دسترس باشد.