مبحث سوم مقررات ملی ساختمان : حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق (1395) | ٣-١-٤ انتظارات عملکردی‌

 در این‌ قسمت‌ انتظارات عملکردی‌ ایمنی‌ در برابر آتش‌ به‌ صورت عبارات کیفی‌ ارائه‌ شده اسـت‌. در این‌ ویرایش‌، انتظارات عملکردی‌ تنها برای‌ درک بهتر فصل‌ های‌ بعدی‌ و ارتباط بین‌ آنها ارائه‌ شـده و حاوی‌ الزامات کمی‌ نیست‌. الزامات کمی‌ و چگونگی‌ تطبیق‌ با این‌ انتظارات در فصـل‌ هـای‌ بعـد بـه‌ صورت تجویزی‌ ارائه‌ شده است‌.انتظارات عملکردی‌ برای‌ منظورهای‌ کنترل و بازرسی‌ نباید فراتـر از دامنه‌ کاربرد مبحث‌ (بند ٣-١-٣-١) یا سخت‌ گیرانه‌ تر از الزامات تجویزی‌ ارائه‌ شده در فصول بعدی‌ مورد استفاده قرار گیرد. ارائه‌ این‌ انتظارات به‌ زمینه‌سازی‌ ساختاری‌ تهیه‌ مقررات پایه‌ عملکردی‌ در ویرایش‌های‌ بعدی‌ کمک‌ می‌نماید،که‌ با توسعه‌ مقررات، دانش‌ فنی‌ و فناوری‌های‌ مربوط بـه‌ تـدریج‌ مهیا خواهد شد.

1-4-1-3 کشف و اعلام به موقع حریق

ساختمان باید به‌ نحوی‌ طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ در صورت وقوع آتش‌سوزی‌، ساکنان و افراد داخل‌ ساختمان در مراحل‌ اولیه‌ از آن مطلع‌ شوند تا بتوانند واکنش‌ مناسـبی‌ را بـه‌ موقـع‌ از خـود نشـان دهند. برای‌ این‌ منظور، در صورت نیاز، باید از سیستم‌ های‌ مناسب‌ کشـف‌ و اعـلام حریـق‌ اسـتفاده شود. الزامات این‌ موضوع در فصل‌ ٣-٥ ارائه‌ شده است‌.

2-4-1-3 طراحی مسیرهای خروج

ساختمان باید به‌ نحوی‌ طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ در صورت وقوع آتش‌ سوزی‌، مسیرهای‌ امن‌ کافی‌ برای‌ فرار از ساختمان به‌ یک‌ محل‌ ایمن‌ در خارج از آن وجود داشته‌ باشـد. ایـن‌ مسـیرها بایـد بـه‌ صورت امن‌ و مؤثر در تمام اوقات و برای‌ کلیه‌ افراد به‌ شکل‌ مناسب‌ و عادلانه‌ قابـل‌ اسـتفاده باشـد.

الزامات طراحی‌ مسیرهای‌ خروج در فصل‌ ٣-٦ ارائه‌ شده است‌.

3-4-1-4 جلوگیری از گسترش داخلی و خارجی آنش سوزی

برای‌ جلوگیری‌ از گسترش آتش‌ سوزی‌ در داخل‌ ساختمان لازم است‌ تا نازك کـاری‌ هـای‌ داخلـی‌ از مشخصات قابل‌ قبول در برابر آتش‌ برخوردار بوده و بـه‌ عـلاوه اجـزای‌ سـاختمان (نظیـر دیوارهـا و سقف‌ها) مانع‌ از گسترش آتش‌ سوزی‌ به‌ فضاهای‌ مجاور شود. منظـور از نـازک کـاری‌ هـای‌ داخلـی‌، مصالح‌ نازكکاری‌ روی‌ هرگونه‌ جدار جداکننده، دیوار، سقف‌ یا دیگر ساختارهای‌ داخلی‌ است‌.

٣-١-٤-٣-١ گسترش داخلی‌ حریق‌ (نازك کاري ها)

به‌ منظور جلوگیری‌ از گسترش آتش‌سوزی‌ در داخل‌ ساختمان، نازك کاری‌های‌ داخلی‌ باید:

الف‌ ـ در صورت قابل‌ اشتعال بودن، شدت رهایش‌ گرمای‌ ناشی‌ از سوختن‌ آنها قابل‌ قبول باشد.

ب ـ در برابر پیشروی‌ سطحی‌ شعله‌ مقاومت‌ لازم را دارا باشند.

٣-١-٤-٣-٢ گسترش داخلی‌ حریق‌ (ساختاری‌)

٣-١-٤-٣-٢-١ سازه سـاختمان بایـد بـه‌ گونـه‌ ای‌ طراحـی‌ و سـاخته‌ شـود کـه‌ در صـورت وقـوع آتش‌سوزی‌، پایداری‌ آن به‌ مدت مناسبی‌ حفظ‌ شود.

٣-١-٤-٣-٢-٢ دیوار بین‌ واحدهای‌ مستقل‌ باید چنان طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ در برابر گسترش آتش‌سوزی‌ از یک‌ واحد به‌ واحدهای‌ مجاور در حد معقول و مناسب‌ مقاومت‌ نماید.

٣-١-٤-٣-٢-٣ ساختمان باید به‌ نحوی‌ طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ درزها، گشودگی‌ ها یا فضـاهای‌ خالی‌ پنهان، موجب‌ گسترش ساده و نامعقول آتش‌ سوزی‌ بین‌ فضاهای‌ مستقل‌ نشود.

٣-١-٤-٣-٢-٤ بازشوهای‌ نصب‌ شده در داخل‌ عناصر دارای‌ درجه‌ بندی‌ مقاومـت‌ در برابـر آتـش‌، باید به‌ طور مناسب‌ محافظت‌ شوند، تا یکپارچگی‌ عنصر در برابر حریق‌ حفظ‌ شود و آتش‌ سوزی‌ بـه‌ سادگی‌ بین‌ فضاهای‌ مجاور گسترش پیدا نکند.

٣-١-٤-٣-٣ گسترش خارجی‌ حریق‌

٣-١-٤-٣-٣-١ دیوارهای‌ خارجی‌ باید در برابر پیشروی‌ شعله‌ های‌ آتش‌ بر روی‌ دیـوار و گسـترش آتش‌ سوزی‌ از یک‌ ساختمان به‌ ساختمان دیگر، متناسب‌ بـا ارتفـاع، کـاربری‌ و موقعیـت‌ سـاختمان مقاومت‌ نمایند. برای‌ این‌ منظور لازم است‌ نما و دیوارهای‌ خارجی‌ ساختمان به‌ گونـه‌ ای‌ طراحـی‌ و ساخته‌ شوند که‌ خطر افروزش آنها،در صورت قرار گرفتن‌ در معرض یک‌ منبع‌ حـرارت بیرونـی‌ کـم‌ باشد و در صورت اشتعال، گرمای‌ کمی‌ آزاد شده و پیشروی‌ شعله‌ بر روی‌ سطوح آنها محدود باشد.

همچنین‌، لازم است‌ که‌ مساحت‌ سطوح محافظت‌ نشده موجود در جدار خارجی‌ سـاختمان (ماننـد پنجره ها) به‌ طور معقول محدود شود، به‌ طوری‌ که‌ مقدار حرارتی‌ که‌ ممکن‌ است‌ از بیرون به‌ داخـل‌ (یا برعکس‌) تابش‌ کند، با توجه‌ به‌ فاصله‌ بین‌ دیوار خارجی‌ سـاختمان و مرزهـای‌ اطـراف، محـدود باشد.

٣-١-٤-٣-٣-٢ بام ساختمان باید متناسب‌ با کاربری‌ و موقعیت‌ ساختمان، در برابر پیشروی‌ حریق‌ بر روی‌ بام و گسترش از یک‌ ساختمان به‌ ساختمان مجاور مقاومت‌ نمایـد. بـرای‌ ایـن‌ منظـور لازم است‌ بام ساختمان به‌ گونه‌ ای‌ طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ خطر پیشـروی‌ شـعله‌ بـر روی‌ آن بـر اثـر منابع‌ اشتعال خارجی‌ محدود گردد.

4-4-1-3 سیستم های خاموش کننده آتش

ساختمان باید متناسب‌ با نوع تصرف فضاها و ابعـاد آن بـه‌ سیسـتم‌هـای‌ خـاموش کننـده دسـتی‌ و خودکار مجهز باشد تا امکان خاموش کردن آتش‌، به‌ ویژه در مراحل‌ ابتدایی‌ آن، وجـود داشـته‌ و از گسترش سریع‌ حریق‌ جلوگیری‌ شودخصوصاً. برای‌ ساختمان های‌ بلند مرتبه‌ نیاز است‌ تا سـاختمان علاوه بر خاموش کننده های‌ دستی‌ از تجهیزات کافی‌ اطفای‌ خودکار نیز برخوردار باشد.

5-4-1-3 تسهیلات برای دسترسی و عملیات نیروهای آتش نشان

٣-١-٤-٥-١ ساختمان باید به‌ نحوی‌ طراحـی‌ و سـاخته‌ شـود کـه‌ تسـهیلات لازم بـرای‌ عملیـات نیروهای‌ آتش‌ نشان هنگام عملیات در ساختمان فراهم‌ باشد. همچنین‌، باید راه های‌ دسـترس کـافی‌ برای‌ ورود به‌ ساختمان و در درون آن برای‌ نیروهای‌ آتش‌ نشان بـه‌ منظـور انجـام عملیـات امـداد و خاموش سازی‌ حریق‌ وجود داشته‌ باشد.

٣-١-٤-٥-٢ محوطه‌ ساختمان باید به‌ نحوی‌ طراحی‌ و ساخته‌ شود که‌ نیروهای‌ آتش‌ نشان بتوانند ماشین‌ آلات و تجهیزات مورد نیاز خود را به‌ نحو مناسب‌ به‌ نزدیک‌ ساختمان برسانند. زمین‌ محوطه‌ باید مقاومت‌ مکانیکی‌ لازم برای‌ تحمل‌ وزن ماشین‌ آلات آتش‌ نشانی‌ در حین‌ عملیات را داشته‌ باشد ودچار نشست‌ یا ریزش نشود.

٣-١-٤-٥-٣ فضاهای‌ زیر زمین‌ در ساختمان بایدبه‌ نحو مناسب‌ به‌ امکانـات و تجهیـزات تهویـه‌ و تخلیه‌ دود ناشی‌ از آتش‌سوزی‌ مجهز باشد.