مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان : مدیریت انرژی در ساختمان (1404) | 1-4-19 تعیین رده بازدهی انرژی ساختمان در مرحله طراحی

همان گونه که در فصل های پیشین اشاره شد مدیریت انرژی آب و تأثیرات محیطی ساختمان مستلزم  توجه به کل چرخه عمر آن است. با این حال در این مبحث تنها رعایت شدت مصرف انرژی ساختمان  در مرحله بهره برداری الزامی است. مصرف انرژی ساختمان در مرحله بهره برداری تابع فرایند طراحی  و ساخت آن است. در صورتی که الزامات این مبحث در زمینه مدیریت مصرف انرژی در مراحل طراحی  و ساخت رعایت نشود دستیابی به الگوی مجاز شدت مصرف انرژی همراه با حفظ آسایش ساکنین و  بهره برداران تقریباً غیر ممکن خواهد بود. 

بر این اساس، در این فصل مقررات حاکم بر فرایند طراحی ساخت و بهره برداری ساختمان به عنوان  حلقه های به هم پیوسته مدیریت انرژی، ارائه شده اند. 

الف) برای دریافت پروانه ساختمان لازم است تا حداقل ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ امتیاز ارزیابی رده بازدهی  انرژی ساختمان مبتنی بر الزامات مبحث برای کسب رده بازدهی انرژی D در مرحله طراحی دریافت  شود. 

ب) در مراحل پیشرفت ساخت، سه مرحله بازرسی دوره ای و سرزده در نظر گرفته شده است که کسب  حداقل ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ امتیاز هر بازرسی برای امکان ادامه مراحل ساخت الزامی است. 

در صورت وجود عدم انطباق و یا مغایرت وضعیت چون ساخت با نقشه های مصوب در مرحله طراحی  و گزارش مراجع مسئول از جمله مهندس ناظر یا بازرس دارای صلاحیت مبنی بر وقوع تخلف و یا  کاهش امتیاز ارزیابی به کمتر از ۹۰۰ امتیاز، شهرداری ها و سایر مراجع صدور پروانه موظف اند نسبت  به اعمال ماده ۲۷ آیین نامه اجرایی ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان اقدام نمایند. 

پ) صدور گواهی پایان کار و صدور پروانه بهره برداری ساختمان مستلزم کسب حداقل ۹۰۰ امتیاز از  ۱۰۰۰ امتیاز بازرسی مرحله پایان ساخت، توسط بازرس انرژی دارای صلاحیت و دریافت حداقل رده  بازدهی انرژی D است. 

۱-۴-۱۹ تعیین رده بازدهی انرژی ساختمان در مرحله طراحی 

الف) برای تعیین رده بازدهی انرژی ساختمان در مرحله طراحی می توان حسب تشخیص طراحان از  روش تجویزی یا شبیه سازی بازدهی انرژی استفاده کرد. 

ب) انتخاب روش طراحی (به جز ساختمان هایی که نسبت مساحت جداره نورگذر به کل مساحت نما  حتی در یکی از نماهای ساختمان بیشتر از ۵۰% باشد(1)) کاملاً اختیاری بوده و هر ساختمانی در هر  اقلیم و با هر کاربری و مساحتی میتواند با هر یک از روش های تجویزی یا شبیه سازی بازدهی انرژی  طراحی شود. 

پ) بازرسی های مرحله ساخت و بهره برداری باید بر اساس روش انتخاب شده در طراحی انجام شود و  امکان تغییر روش بازرسی در هیچ یک از مراحل ساخت وجود نخواهد داشت. 

پاورقی (1) در ساختمان هایی که نسبت مساحت نورگذر به کل مساحت نما، حتی در یکی از نماها بیش از ۵۰% باشد. استفاده از روش تحویزی مجاز نیست و باید  از روش شبیه سازی بازدهی انرژی استفاده شود. 

به منظور اطمینان از نتایج حاصل از الزامات روش تجویزی محدوده مشخصی از متغیرهای مختلف در این روش در نظر گرفته شده است. این محدودیت  به هیچ عنوان به معنای منع استفاده از سایر راه حل ها و یا راهکارهای خلاقانه به خصوص روش های معمارانه مانند استفاده از سایه بان ها، تهویه طبیعی  مانند تهویه عبوری (Cross Ventilation)، تهویه دود کشی (Stack Ventilation)، راهکارهای غیر فعال ذخیره و بهره وری انرژی مانند بانک یخ، جرم  حرارتی، سامانه زمین گرمایی کم عمق و سایر راهکارها نیست. در صورتی که طراح معماری و یا تأسیسات مکانیکی و الکتریکی هر گونه طرح نوآورانه ای  را حتی در مورد مقادیر مندرج در الزامات بخش های روش تجویزی مورد نظر داشته باشد، می تواند با استفاده از روش شبیه سازی و انجام محاسبات و  ارائه مستندات و تحلیل نتایج حاصل از آنها مقادیر و راهکارهای مورد نظر خود را در طراحی تمامی بخش های پوسته تأسیسات مکانیکی و الکتریکی  به کار برده و در مراحل ساخت و اجرا نیز همان طرح را عیناً اجرا نماید. 

ت) صدور پروانه ساختمانی مستلزم کسب حداقل رده بازدهی انرژی D برای طرح و درج آن بر روی  نقشه های مصوب است. 

ث) معیارهای مورد نیاز برای ارزیابی زده بازدهی انرژی در مرحله طراحی در پیوست «۵» توضیح داده  شده است. 

۱-۱-۴-۱۹ روش تجویزی 

استفاده از روش تجویزی برای تمام ساختمانها با هر کاربری - اقلیم و مساحت به جز ساختمان هایی که  نسبت مساحت جداره نورگذر به کل مساحت نما حتی در یکی از نماهای ساختمان بیشتر از ۵۰%  باشد مجاز است و هیچ محدودیت دیگری برای استفاده از روش تجویزی در نظر گرفته نشده است.  در ساختمان هایی که نسبت مساحت نورگذر به کل مساحت نما حتی در یکی از نماها بیش از ۵۰%  باشد باید از روش شبیه سازی بازدهی انرژی در طراحی استفاده شود. 

الف) در روش تجویزی برای کاربری های مختلف در اقلیم های متفاوت الزامات مشخصی برای  بخش های مختلف ساختمان از جمله پوسته خارجی شامل جداره های نورگذر و غیر نور گذر، تأسیسات  مکانیکی و الکتریکی سامانه پایش و زیر پایش و سامانه مدیریت یکپارچه ساختمان در نظر گرفته شده  است. 

این الزامات بر اساس محاسبات انجام شده روی نمونه های استاندارد هر کاربری - اقلیم و به کارگیری  الگوریتم های بهینه یابی چند مولفه ای برای دستیابی به رده D تعیین شده است. 

ب) در صورت انتخاب روش تجویزی باید تمامی اعداد و احکام الزامی بیان شده در این روش مطابق  با کاربری و اقلیم مورد نظر در طراحی اعمال شود. 

پ) در روش تجویزی تنها ساختمان هایی مجاز به دریافت پروانه ساختمان خواهند بود که حداقل  ۹۰۰ امتیاز از ۱۰۰۰ امتیاز ارزیابی الزامات طراحی روش تجویزی را بر اساس معیارهای ابلاغی نهاد  قانونی مسئول کسب کرده باشند. 

۲-۱-۴-۱۹ روش شبیه سازی بازدهی انرژی 

استفاده از روش شبیه سازی بازدهی انرژی (شبیه سازی) برای تمام ساختمان ها با هر کاربری - اقلیم و  مساحت مجاز است و هیچ محدودیتی برای استفاده از روش شبیه سازی در نظر گرفته نشده است. 

الف) شبیه سازی انرژی باید با استفاده از نرم افزارهای مورد تأیید نهاد قانونی مسئول و توسط اشخاص  دارای صلاحیت شبیه سازی بازدهی انرژی انجام شده باشد. 

ب) در روش شبیه سازی میزان شدت مصرف انرژی سالانه بر اساس کیلووات ساعت بر متر مربع در  سال (kWh٫m²yr) شامل تمامی مصارف انرژی ساختمان معیار کنترل طراحی است. 

پ) در روش شبیه سازی تنها ساختمان هایی مجاز به دریافت پروانه ساختمان هستند که شدت مصرف  انرژی آنها بیشتر از مقادیر جدول پ 3-1 (پیوست «۳») برای کاربری - اقلیم مورد نظر نباشد. 

ت) الزامات مورد نیاز برای قابل قبول بودن نتایج شبیه سازی در فصل ششم به تفصیل شرح داده شده  است.