مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان : ژئوتکنیک و مهندسی پی (1400) | 5-4-7 روش های طراحی پی سطحی

در این مبحث دو روش طراحی شامل روش تنش مجاز و روش ضرایب بار و مقاومت برای طراحی پیشنهاد میشود. طراح میتواند هر یک از این روش ها را انتخاب کند. 

٧-٤-٥-۱ روش تنش مجاز 

٧-٤-٥-١-١- ترکیب بار مورد استفاده در این روش ترکیبات مطرح شده در بخش تنش مجاز مبحث ششم مقررات ملی ساختمان میباشد. ضرایب بار در این روش عمدتاً یک میباشد. 

٧-٤-٥-١-٢- در خاک های چسبنده فقط ۵0% بار زنده در محاسبات نشست دراز مدت اعمال می شود. 

٧-٤-٥-١-٣- در صورتی که بار زلزله یا باد در نظر گرفته شود در محاسبه ظرفیت باربری مجاز خاک از ضریب اطمینان کوچکتری میتوان استفاده نمود. به هر حال ضریب اطمینان را بیش از ۳3% نمی توان کاهش داد. 

٧-٤-٥-١-٤- ضریب اطمینان با توجه به نوع گسیختگی باید به صورت مناسب تعریف و مقدار آن نباید از مقادیر جدول ٧-٤-٤ کمتر باشد. 

٧-٤-٥-١-٦- کنترل نشت در روش تنش مجاز ضروری است. باید توجه داشت که مقدار نشست در  حالت بهره برداری محاسبه شده نباید از مقدار نشست مجاز بیشتر شود. 

٧-٤-٥-١-٧- در روش تنش مجاز جهت کنترل تنش زیر پی لازم است جدول ٧-٤-٥ مدنظر قرار گیرد. 

٧-٤-٥-١-٨- در کنترل تنش های زیر پی منفرد اجازه داده میشود تا ¼ عرض پی به کشش کار کند. 

٧-٤-٥-١-٩- در پی های انعطاف پذیر چنانچه ظرفیت باربری مجاز از معیار نشست به دست آمده باشد. نیازی به کنترل نقطه به نقطه تنش نیست و طراحی را میتوان بر اساس تنش مؤثر متوسط کمتر از ظرفیت باربری مجاز انجام داد. 

٧-٤-٥-٢ روش ضرایب بار و مقاومت 

٧-٤-٥-٢-١- در روش ضرایب بار و مقاومت ضرایب مورد استفاده برای افزایش بارها باید منطبق با مبحث ششم مقررات ملی ساختمان باشد. 

٧-٤-٥-٢-٢- در این روش طراحی ضرایب کاهش مقاومت باید مطابق جدول ٧-٤-٦ در نظر گرفته شود. 

٧-٤-٥-۳-۲- در حالت حدی بهره برداری ضرایب بار و مقاومت عمدتاً برابر یک میباشد و باید مطابق الزامات مبحث ششم مقررات ملی ساختمان در نظر گرفته شود همچنین مقدار نشست محاسبه شده باید از نشست مجاز کمتر باشد. 

٧-٤-٥-٢-٤- برای کنترل تنش زیر پی در روش ضرایب بار و مقاومت مشابه جدول ٧-٤-٦ عمل شود ولی لازم است به جای ظرفیت باربری مجاز از ظرفیت باربری کاهش یافته استفاده شود. 

٧-٤-٥-٣- ملاحظات لرزه ای در طراحی پی های سطحی 

در طراحی پی هایی که تحت ترکیبات بارگذاری لرزه ای قرار میگیرند بندهای زیر در تعیین ظرفیت باربری مجاز پی R الزامی است. 

٧-٤-٥-٣-۱ : احتمال کاهش مقاومت و سختی خاک بر اثر بارهای زلزله باید بررسی شود و پارامترهای ژئوتکنیکی خاک با توجه به این احتمال محاسبه شوند. کاهش مقاومت و سختی خاک می تواند از کرنش های کوچک هم آغاز شود. 

٧-٤-٥-٣-٢ : در سازه هایی که به تغییر شکل های ایجاد شده در خاک حساس هستند، در تعیین تغییر شکل های دائمی احتمالی ناشی از زلزله باید رفتار غیر خطی خاک مورد توجه قرار گیرد. 

٧-٤-٥-٣-٣ : احتمال کاهش مقاومت برشی در رس ها در نظر گرفته شود. 

٧-٤-٥-٣-4 : خاک های دانه ای کم متراکم یا با تراکم متوسط براثر زلزله در معرض افزایش فشار آب حفره ای قرار میگیرند کاهش مقاومت برشی زهکشی نشده (کوتاه مدت) در اثر این افزایش فشار آب حفره ای در محاسبه R در شرایط لرزه ای باید لحاظ شود. 

٧-٤-٥-٣-5 : در خاک های ماسه ای اشباع نامتراکم تا کم تراکم احتمال وقوع روانگرایی باید بررسی شود و در صورت وقوع روانگرایی پیش بینی های لازم در نظر گرفته شود. در صورت عدم وقوع روانگرایی کاهش ظرفیت باربری در اثر افزایش فشار آب حفره ای در نظر گرفته شود. 

٧-٤-٥-٣-٦ : در شرایط زلزله ضریب اطمینان ظرفیت باربری و ضرایب بار و مقاومت طبق جداول ٧-٤-٧ و ٧-٤-٨ تغییر می یابد باید توجه شود که اگر در ترکیبات بارگذاری ضرایب کاهنده در هنگام زلزله منظور شده باشد، افزایش ظرفیت باربری و یا به تعبیر دیگر کاهش ضرایب اطمینان مجاز نیست.