مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : سامانه گاز طبیعی در ساختمان (1403) | 4-7-17 آزمايش لوله‌كشى گاز

برای اطمینان از استحكام و هوابند بودن لوله‌ كشى گاز اجرا شده، تمام قطعات و اجزاى لوله كشى باید تحت آزمایش قرار گیرند. آزمایش لازم برای تعیین استحکام و نشتی باید در دو مرحله جداگانه انجام شود؛ مرحله اول، آزمایش مقاومت است که برای تعیین استحکام و مقاومت اجزای لوله کشی بوده و مرحله دوم، آزمایش نشت است که بعد از آزمایش مقاومت، برای اطمینان از هوابند بودن انجام میشود.

١٧-٧-4-١ الزامات عمومى در انجام آزمايش هاى لوله كشى گاز

در اجرای آزمایش‌ های لوله‌کشی گاز الزامات زیر باید رعایت شوند:

١٧-٧-۴-١-١ آزمایش ها باید با استفاده از یکی از گازهای هوا، نیتروژن، دی اکسیدکربن یا گازهای بی اثر انجام شود. استفاده از اکسیژن برای انجام آزمایش ها ممنوع است.

١٧-٧-4-١-٢ انواع آزمایش ها و بازرسى هاى غير مخرب نظير راديوگرافى، تست هاى اولتراسونيک، ذرات مغناطیسی و مایعات نافذ مورد نياز اين بخش از مقررات نيستند.

١٧-٧-۴-١-٣ فشارسنج‌ هایی كه در آزمایش ها مورد استفاده قرار میگیرند بايد داراى دقت كافى باشند. در صورت استفاده از فشارسنج هاى عقربه اى، قطر صفحه نمايش بايد حداقل ٥٠ ميلى متر و دامنه کارى آن براى آزمايش مقاومت بايد متناسب بافشار نهايى وحداكثر بين صفر تا ٣ بار (صفر تا ۴۵ پوند بر اینچ مربع) باشد. دامنه کارى فشار سنج براى آزمايش نشت بايد متناسب با فشار نهایی وحداکثر بین صفرتا ١ بار (صفرتا ١٥ پوند بر اینچ مربع) باشد. [1] فشار سنج مورد استفاده بایستی دارای گواهی كالبیراسیون باشد و از شروع تاريخ اعتبار بیش از شش ماه سپری نشده باشد.

١٧-٧-4-١-4 لوله‌ كشى گاز ممكن است در يك مرحله يا به تدريج با پيشرفت كار تحت آزمايش قرار گیرد، ولی در پایان کار باید آزمایش بەصورت یکپارچه بر روی كل لوله كشى انجام شود.

١٧-٧-۴-١-۵ بخش هايى از لوله‌كشى گاز كه بايد قبل از اتمام عمليات لوله كشى پوشانده شوند يا داخل كانالِ غير قابل دسترسی قرار گیرند، باید آزمایش شده و در صورت مناسب بودن نتيجه آزمایش طبق الزامات این فصل، باید نسبت به پوشاندن یا نصب آنها در کانال اقدام شود. در پایان عمليات اجراى لوله كشى گاز، كل لوله كشى شامل لوله، اتصالات و شيرها بايد با يكديگر به‌ صورت یکیارچه آزمایش شوند.

١٧-٧-۴-١-۶ در صورتى كه بخشى از لوله‌ كشى گاز توكار قبل از ساير قسمت ها پوشانده و آزمایش های مربوط به آن تكميل شده باشد، تکرار آزمایش این قسمت به‌صورت يکپارچه با بقيه لوله كشى، مشابه بندهاى ذيربط فوق، الزامى است.

١٧-٧-4-١-٧ جنانجه سيستم لوله‌كشى به دو يا جند قسمت تقسيم وهر قسمت جداكانه تحت آزمایش فشار قرار گیرد و قسمت‌های رابط براى اتصال قسمتهاى مجزا به يكديگر چه تحت آزمایش قرار گرفته چه نگرفته باشند، باید مجموعه لوله کشی به‌صورت یکپارچه تحت آزمایش قرار داده شود.

١٧-٧-۴-١-٨ در صورتى كه نتيجه آزمايش مقاومت مورد قبول نباشد، بايد اشكالات رفع شده و آزمایش تكرار شود. رفع اشكال وتكرار آزمايش تا حصول اطمينان از نتيجه مورد قبول بايد ادامه یابد و پس از آن آزمايش نشتى انجام شود. در هر حالت اجراى هر دو آزمايش مقاومت ونشتى الزامى است و نتايج حاصل بايد مورد قبول باشد.

١٧-٧-۴-١-٩ چنانچه قسمتی از سيستم لوله كشی گازدار شده باشد، براى آزمايش قسمت هايى که گازدار نیستند، دو بخش گازدار و بدون گاز نباید تحت هیچ شرایطی به وسیله شیر از یکدیگر مجزا شوند و تفکیک آنها از یكدیگر باید با استفاده از درپوش‌ های جوشی یا دند‌ه‌ای باشد و نقاط تفکیک طوری مسدود شود که امکان نشت گاز یا هوا به هیچ وجه وجود نداشته باشد.

پاورقی [1] دامنه كارى تعيين شده در فشارسنج ها براى مشخص نمودن افت فشارهاى جزئى است.

١٧-٧-4-٢ آزمايش مقاومت

در این آزمایش لولە کشی گاز باید با فشار حدود ٢ بار (٣٠ پوند بر اینچ مربع) به مدت یک ساعت از نظر استحكام و تحمل فشار كنترل شود.

مراحل آزمايش بايد به شرح زير باشد:

١٧-٧-۴-٢-١ شیرهای اصلی و فرعی بايد بەصورت كامل باز باشند.

١٧-٧-4-٢-٢ شيرهای مصرف بايد بەصورت نيمه باز بوده وبا درپوش، خروجى آن ها مسدود شود.

١٧-٧-۴-٢-٣ انتهای لولە کشی رابط باید با دريوش فلزى مسدود شود.

١٧-٧-۴-٢-۴ سیال آزمایش از یک شیر مصرف به سیستم تزريق شود.

١٧-٧-۴-٢-۵ فشار داخل سيستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روى يكى از شيرهاى مصرف با فشار ٢ بار (٣٠ يوند بر اينچ مربع) تنظيم شود.

١٧-٧-۴-٢-۶ پس از تنظیم فشار، باید تمامی شیرهای مصرف که با درپوش مسدود شده‌اند از طريق آزمايش كف صابون و يا مايع ظرفشويى كنترل شوند.

١٧-٧-4-٢-٧ در صورتى كه در فشارسنج افت فشارى مشاهده شد، بايد كليه اجزا و قطعات بررسى شده وعلت كاهش فشار مشخص شود. پس از تشخيص علت، بايد نسبت به رفع آن اقدام و مراحل فوق تکرار شود. آزمایش تا زمانی که مورد قبول نباشد باید تکرار شود.[1]

١٧-٧-۴-٢-٨ پس از گذشت يک ساعت از زمان تنظيم فشار، اگر هيچ گونه  فوران، تخليه يا كاهش فشارى در فشارسنج مشاهده نشود، آزمايش مورد قبول است.

پاورقی [1] این آزمایش هنگامى مورد قبول است كه هيج گونه افت يا كاهش فشارى در فشارسنج مشاهده نشود.

١٧-٧-4-٣ آزمايش نشت

این آزمایش باید پس از انجام آزمایش مقاومت و صحت آن انجام شود. در این آزمایش لوله کشی گاز باید با فشار 0/7 بار (١٠ پوند بر اینچ مربع) به مدت 24 ساعت تحت فشار قرار داده واز حيث نشتى كنترل شود.

مراحل آزمایش باید به شرح زير باشد:

١٧-٧-۴-٣-١ شیرهای فرعی باید به‌صورت كامل باز باشند.

١٧-٧-4-٣-٢ شيرهاى مصرف بايد به‌صورت كامل بسته ودريوش نصب شده روى آنها برداشته شود.

١٧-٧-۴-٣-٣ سیال آزمایش باید از یک شیر مصرف به سیستم تزریق شود.

١٧-٧-۴-٣-۴ فشار داخل سيستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روى يكى از شيرهاى مصرف با فشار 0/7 بار (١٠ پوند بر اينچ مربع) تنظيم شود.

١٧-٧-4-٣-۵ پس از تنظيم فشار، قسمت خروجى شيرهاى مصرف و انتهاى لوله كشى رابط بايد از نظر نشتى كنترل شود.

١٧-٧-۴-٣-۶ در صورتی كه در فشارسنج افت فشارى مشاهده شد باید كليه اجزا وقطعات بررسى شده و علت كاهش فشار مشخص شود. يس از تشخيص علت، بايد نسبت به رفع آن اقدام و مراحل فوق تکرار شود. آزمایش تا زمانی که مورد قبول نباشد باید تکرار شود.

١٧-٧-۴-٣-٧ پس از گذشت 24 ساعت از زمان تنظيم فشار، اگر هيچ گونه افت فشارى در فشارسنج مشاهده نشود، آزمايش مورد قبول است.

توضیح: پس از پایان آزمایش باید خروجی کلیه شیرهای مصرف تا قبل از نصب دستگاه‌های گازسور با درپوش فلزی مسدود شوند. و به تایید ناظر برسد و تا قبل از نصب دستگاه‌ های گازسوز با درپوش فلزی مسدود بماند.