٥-١٣-٣-١ ویژگیها
٥-١٣-٣-١-١ استانداردهای ویژگی فرآورده های عایق حرارتی مورد استفاده در ساختمان به شرح زیر است:
الف- پشم معدنی: فرآورده های پشم معدنی باید مطابق ویژگی هـای اسـتاندارد ملـی ایـران شـماره ٨١١٦ باشد.
ب- پلی استایرن منبسط: ویژگی های فرآورده های پلـی اسـتایرن منبسـط در اسـتاندارد ملـی ایـران شماره ١٠٩٥٠ ارائه شده است.
پ- فوم پلی استایرن اکسترود شده: ویژگی های فرآورده های فـوم پلـی اسـتایرن اکسـترود شـده در استاندارد ملی ایران شماره ١٠٩٥٢ ارائه شده است
ت- فوم پلی یورتان: ویژگی های فرآورده های فوم پلی یورتان در استاندارد ملی ایـران شـماره ٨٢٩٨ ارائه شده است.
ث- سبک دانه رس منبسط: ویژگیهای سبک دانه رس منبسط قبـل و پـس از اجـرا بـه ترتیـب در استانداردهای ملی ایران شماره ١١٠٥٩ قسمتهای ١ و ٢ ذکر شده است.
ج- پرلیت منبسط: ویژگی های فرآورده هـای پرلیـت منبسـط قبـل و پـس از نصـب بـه ترتیـب در استانداردهای ملی ایران شماره ١١٠٦٢ قسمتهای ١ و ٢ ارائه شده است.
چ- تخته پرلیت منبسط: تخته پرلیت منبسط دارای ویژگی هـای منـدرج در اسـتاندارد ملـی ایـران شماره ٨٣٢٠ میباشد.
ح- ورمیکولیت ورقه ای (متورق): مشخصات ورمیکولیت متورق قبل و پس از نصب در استانداردهای ملی ایران شماره ١١٤٢٧ قسمتهای ١ و ٢ ارائه شده است.
خ- فوم فنلی: ویژگی های فرآورده های فوم فنلی در استاندارد ملی ایران شماره ١٠٩٥٣ ذکـر شـده است.
د- شیشه سلولی : فرآورده های شیشه سـلولی دارای مشخصـات منـدرج در اسـتاندارد ملـی ایـران شماره ١٠٩٥١ هستند.
ذ- تخته چوب پنبه منبسط : در استاندارد ملی ایران شماره ١٠٩٤٨ ویژگیهای تخته چـوب پنبـه منبسط ارائه شده است.
ر- الیاف چوب: مشخصات فرآورده های الیاف چوب در استاندارد ملـی ایـران شـماره ١٠٩٤٩ بیـان شده است.
ز- پشم چوب: مشخصات فرآورده های پشم چوب در استاندارد ملی ایران شماره ١٠٩٤٧ ارائه شـده است.
٥-١٣-٣-١-٢ استانداردهای ویژگی های فرآورده های مورد اسـتفاده در تاسیسـات سـاختمانی بـه شرح زیر است:
الف- ویژگی های فوم پلی اتیلن - فرآورده هـای فـوم پلـی اتـیلن در اسـتاندارد ملـی ایـران شـماره ١٦٩٢٢ ارائه شده است.
ب- ویژگیهای شیشه سلولی ـ فرآورده های شیشه سلولی در استاندارد ملی ایران شـماره ١٦٨٣٨ ارائه شده است.
پ- مشخصات سیلیکات کلسیم - فرآورده های سیلیکات کلسـیم در اسـتاندارد ملـی ایـران شـماره ١٦٨٣٩ ذکر شده است.
ت- در اســتاندارد ملــی ایــران شــماره ١٦٨٤٠ مشخصــات فــوم پلــی اســتایرن اکســترود شــده فرآورده های فوم پلی استایرن اکسترود شده ارائه گردیده است.
ث- مشخصات فوم پلی استایرن منبسط- فرآورده های فوم پلی استایرن منبسط در استاندارد ملی ایران شماره ١٦٨٤١ ذکر شده است.
ج- فرآورده های اجرا شده درجا از ورمیکولیت متورق- فرآورده های فله ای و چسبیده قبل و بعـد از نصب دارای ویژگیهای استاندارد ملی ایران شماره ١٦٩٢٤ قسمتهای ١ و ٢ باشند.
چ- ویژگیهای فوم پلی استایرن اکسترود شـده عـایق حرارتـی و پرکننـده سـبک بـرای مصـارف مهندسی ساختمان در استاندارد ملی ایران شماره ١٦٩٢٣ ارائه شده است.
ح- ویژگیهای فوم الاستومری قابل انعطاف ـ فوم الاستومری قابل انعطاف در استاندارد ملـی ایـران شماره ١٦٨٣٧ ارائه شده است.
خ- مشخصات فرآورده های عایق کاری حرارتی اجرا شده درجا از پرلیت منبسط- فرآورده های فله ای و چسبیده قبل و بعد از نصب در استاندارد ملی ایران شماره ١٦٨٣٦ قسـمت هـای ١ و ٢ ارائـه شده است.
د- ویژگیهای فوم فنلی –فرآورده های فوم فنلی در استاندارد ملی ایران شماره ١٧١٩٨ ارائه شـده است.
ذ- مشخصات فوم صلب پلییورتان و پلی ایزوسیانورات پاششی شکل گرفته در جا- سامانه پاششی فوم صلب قبل و بعد از نصب در استاندارد ملی ایران شماره ١٧١٩٧ قسمتهای ١و ٢ ارائه شده است.
ر- ویژگیهای پشم معدنی – فرآورده های پشم معدنی در استاندارد ملی ایران شماره ١٤١٦٢ ارائـه شده است.
ز- ویژگیهای فرآورده های عایق کاری حرارتی-پشم معدنی فله ای شکل یافته در محل قبل و بعد از نصب به ترتیب در استانداردهای ملی ایران شماره ١٤١٥٧ قسمتهای ١ و ٢ ارائه شده است.
ژ- مشخصات فوم های صلب پلی یورتان و فوم ایزوسیانورات - فـرآورده هـای فـومهـای صـلب پلـی یورتان و فوم در استاندارد ملی ایران شماره ١٤١٦١ ارائه شده است.
س- فرآورده های عایق حرارتی مورد استفاده در ساختمان (به اسـتثنای پشـم هـای معـدنی) بایـد دارای حداقل مقاومت حرارتی 0/5 مترمربع کلوین بر وات و ضـریب هـدایت حرارتـی کمتـر از 0/065 وات برمترکلوین در C ١٠ داشته باشند. پشم های معـدنی بایـد دارای حـداقل مقاومـت حرارتی 1.0 مترمربع کلوین بر وات باشند.
ش- اگر عایق حرارتی در معرض رطوبت های نسبی زیاد تا نزدیک ١٠٠ درصد و اختلاف فشار بخار آب در دو طرف (مانند بام های وارونه و عایقکاری زمینی محافظت نشده) قرار گیرند، لازم است میزان جذب آب درازمدت آن از راه نفوذ در حد مجاز استاندارد ویژگی فـرآورده مربـوط باشـد.
مقدار جذب آب کوتاه مدت (٢٤ سـاعته) بـه روش غوطـهورسـازی جزیـی نبایـد از حـد مجـاز استاندارد ویژگی فرآورده مربوط بیشتر باشد. با این آزمایش یـک دوره بارنـدگی ٢٤ سـاعته در طی اجرای ساختمان شـبیهسـازی مـیشـود. مقـدار جـذب آب درازمـدت (٢٨ روزه) بـه روش غوطه ورسازی کامل نباید از حد مجاز استاندارد ویژگی فـرآورده مربـوط بیشـتر باشـد. بـا ایـن آزمایش، جذب آب از طریق ماندن عایق برای مدت طولانی درون آب ، شبیهسازی میشـود. در برخی کاربردها، بعضی از فرآورده ها، در شرایط یاد شده قرار میگیرد.
ص- در هنگام بهره برداری، چنانچه عایق حرارتی، به طور مکرر در شرایط دمایی کم و تماس بـا آب قرار گیرد، مانند بام های وارونه و عایق کاری زمینی محافظت نشده، لازم است مقاومت کافی در برابر یخ زدگی و آب شدن مطابق با استاندارد ویژگی فرآورده مربوط داشته باشد.
ض- در صورت استفاده از عایق در کف یا بام ساختمان، بارهای وارده بر آن باید محاسبه و با توجـه به این بارها، رده مقاومت فشاری، یا تنش فشاری، در ١٠ درصد تغییر شکل مربوط، مطـابق بـا استاندارد ویژگی فرآورده مربوط انتخاب شود.
ط- مقاومت کششی موازی با سطوح عایق های حرارتی الیاف معـدنی بایـد بـه انـدازه ای باشـد کـه فرآورده، مقاومت کافی برای تحمل تنش های وارده (حداقل دو برابر وزن کل فرآورده) در حـین حمل و بهره برداری داشته باشد.
ظ- طراح باید با استناد به روش ارائه شده در راهنمای مبحث ١٩ و با توجـه بـه سیسـتم طراحـی، نفوذپذیری بخار آب جدار را ارزیابی کند و در صورت وجود خطـر میعـان، بـا پـیش بینـی لایـه بخاربند در محل مناسب آنرا برطرف کند.
ع- عایق حرارتی باید از نظر طول، عرض، ضخامت (برای همه فرآورده ها)، تخت و گونیا بودن(بـرای تخته ها)، پایداری ابعادی، واکنش در برابر آتش و سایر خواص مورد نیاز برای کاربرد مورد نظـر، با حدود مجاز استاندارد ویژگی فرآورده مربوط و تراز، یا مقادیر اعلام شده از سوی تولید کننده، مطابقت داشته باشد.
غ- نفوذ باران و میعان در عایق حرارتی ممکن است سبب کاهش شدید مقاومت حرارتـی آن شـود.
بنابراین باید احتیاط لازم را برای جلوگیری از خیس شدن عایق حرارتی به کار بـرد. جـذب آب عایقهای حرارتی باید با ویژگیهای مربوط در استاندارد آن فرآورده مطابقت داشته باشند.
ف- سامانه نمای مرکب عایق حرارتی بیرونی بر پایه پلی استایرن منبسـط (ETICS) بـرای سـطوح بیرونی دیوارها به منظور بهبود عایق حرارتی به کار می رود و شامل اجزایـی بـدین قـرار اسـت:
چسب ویژه سامانه و اتصالات مکانیکی ویژه، مصالح عایق کـاری حرارتـی ویـژه سـامانه، تقویـت کننده های داخلی سامانه شامل شبکه های فلزی یا الیاف شیشه، مصـالح آلـی یـا معـدنی ویـژه سامانه تشکیل دهنده نمای سامانه. این سامانه دارای ویژگیهای مندرج در استاندارد ملی ایران شماره ١١٠٥٦ هستند و همچنین مشخصات پلی استایرن منبسط مورد استفاده در این سیستم در استاندارد ملی ایران شماره ١٠٩٥٠ ارائه شده است. توضیحات تکمیلـی در پیوسـت ١ ارائـه شده است.
ق- فرآورده های فوم پلیمری مورد استفاده در صنعت ساختمان باید از نظر واکنش در برابر آتـش از نوع کندسوز باشند. علاوه بر این توسط یک لایه از مصـالح بنـایی ماننـد تختـه گچـی (صـفحه روکشدار گچی) استاندارد به ضخامت حداقل 12/5 میلیمتـر پوشـانده شـوند. رعایـت ضـوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان در این مورد الزامآور است.
ك- ویژگی های پنل های مرکب صفحات روکشدار گچی عایق حرارتی/ صوتی در الزامات اسـتاندارد ملی ایران شماره ١٢٨٠٥ ارائه شده است.
گ- عایق حرارتی پتوئی بر پایه الیاف شیشه مورد مصرف در عایقکاری خارجی کانـالهـای هـوای تهویه مطبوع باید دارای مشخصات مندرج در استاندارد ملی ایران شماره ١١٨٦٥ باشد.
٥-١٣-٣-٢ روش های آزمون
٥-١٣-٣-٢-١ روش های آزمون فرآورده های عایقکاری حرارتی مورد استفاده در ساختمان روش های آزمون استاندارد برای تعیین کیفیت فرآورده های عایق کـاری حرارتـی مـورد اسـتفاده در ساختمان به این شرح است:
تعیین طول و عرض، تعیین ضخامت، تعیین گونیا بودن، تعیین تخت بودن، تعیین رفتـار فشـاری، تعیین چگالی ظاهری، تعیین مقاومت کششی عمود بر سـطوح، تعیـین جـذب آب کوتـاه مـدت از طریق غوطه وری جزیی، تعیین پایداری ابعادی در شرایط آزمایشگاهی نرمال ثابت، تعیین پایـداری ابعادی در شرایط رطوبت و دمای معین، تعیین تغییر شکل تحت شرایط دما و بار فشاری مشـخص، تعیین خزش فشاری، تعیین مقاومت کششی موازی با سطوح، تعیین ابعاد خطی آزمونه هـا، تعیـین خواص انتقال بخار آب، تعیین جذب آب دراز مدت از طریق غوطهورسـازی، تعیـین جـذب آب دراز مدت از طریق نفوذ، تعیین رفتار خمشی، تعیین رفتار برشی، تعیین مقاومت در برابر یـخ زدن و آب شدن، تعیین رفتار تحت بار متمرکز، تعیین ضخامت فرآورده های عایق کـاری کـف شـناور، تعیـین مواد آلی، تعیین سفتی دینامیکی مصالح مورد استفاده در زیر کف هـای شـناور در سـاختمان هـای مسکونی، تعیین مقاومت در برابر جریان هوا، تعیـین مـواد غیـر الیـافی عـایق هـای الیـاف معـدنی مصنوعی سنگ و سرباره، اندازه گیری جذب صدا در یک اتاق واخنش استانداردهای آزمونهای آتش فرآورده های عایق حرارتی شامل موارد زیر است:
- واکـنش در برابـر آتـش بـرای مصـالح و فـرآوردههـای سـاختمانی، روش آزمـون قسـمت اول-اندازه گیری شدت رهایش گرمای ناشی از سوختن مصالح و فرآورده های سـاختمانی بـه وسـیله دستگاه گرماسنج مخروطی
- واکنش در برابر آتش برای فرآورده های ساختمانی، روش آزمون- قسمت دوم- قابلیت نسوختن مواد
- واکنش در برابر آتش برای مصالح و اجزای سـاختمانی، روش آزمـون قسـمت چهـارم- قابلیـت افروزش فرآورده های ساختمانی در برخورد مستقیم شعله (آزمون منبع تک شعله)،
- واکنش در برابر آتش فرآورده های ساختمانی، قسمت پنجم- تعیین گرمـای ناشـی از سـوختن مواد
- واکنش در برابر آتش فرآورده های ساختمانی، فرآورده های ساختمانی بجز کفپوش ها در معـرض تهاجم گرمایی عامل مشتعل منفرد SBI
- آزمایشهای واکنش در برابر آتش برای نماها -بخش اول: آزمون در مقیاس متوسط
- آزمایش های واکنش در برابر آتش برای دیوارهای خارجی همراه با عایق حرارتـی- بخـش دوم:
آزمون در مقیاس بزرگ
استانداردهای آزمون های عایقهای حرارتی شامل موارد زیر است:
- تعیین مقاومت حرارتی و ضریب هدایت حرارتی بـه وسـیله لـوح گـرم محافظـت شـده و روش جریان حرارت سنج فرآورده های با مقاومت حرارتی زیاد و متوسط
- تعیین درصد حجمی سلول های باز و سلول های بسته پلاستیکهای سلولی صلب
- تنظیم شرایط تا تعادل رطوبتی تحت شرایط رطوبت و دمای مشخص
- تعیین رفتار تحت بارگذاری دورهای
- تعیین مقاومت حرارتی با استفاده از صفحه گـرم محافظـت شـده و روش هـای جریـان حـرارت سنج- فرآورده های ضخیم دارای مقاومت حرارتی متوسط و زیاد
استانداردهای سامانههای مرکب عایق حرارتی شامل موارد زیر است:
تعیین مقاومت بیرون کشیدن سامانههای مرکب عایق حرارتـی خـارجی، آزمـون بلـوك اسـفنجی (ETICS) ، تعیین مقاومت در برابر ضربه سامانه های مرکب عایق حرارتی خارجی، تعیـین مقاومـت در برابر فرورفتگی سامانههای مرکب عایق حرارتی خارجی
٥-١٣-٣-٢-٢ روش هاي آزمون استاندارد براي تعیین کیفیت فـرآورده هـای عـایق کـاری حرارتـی مـورد استفاده در تأسیسات ساختمانی به این شرح است:
- تعیین ابعاد، گونیا بودن و خطی بودن عایق حرارتی پیش ساخته لوله
- تعیین مقادیر بسیار کم یونهای محلول در آب کلراید، فلوراید، سیلیکات سدیم و pH
- تعیین خواص انتقال بخار آب عایق پیش ساخته لوله
- تعیین ضریب انبساط حرارتی
- تعیین خواص انتقال حرارت حالت پایدار عایق حرارتی برای لولههای دایرهای
- تعیین حداکثر دمای کاربرد
- تعیین حداکثر دمای کاربرد برای عایق پیشساخته لوله
- تعیین جذب آب کوتاهمدت با غوطهور سازی جزئی عایق حرارتی پیش ساخته لوله
- اندازه گیری جذب صدا در یک اتاق واخنش
- واکنش در برابـر آتـش بـرای مصـالح و فـرآورده هـای سـاختمانی، روش آزمـون قسـمت اول- اندازه گیری شدت رهایش گرمای ناشی از سوختن مصالح و فرآورده های سـاختمانی بـه وسـیله دستگاه گرماسنج مخروطی
- واکنش در برابر آتش برای فرآورده های ساختمانی، روش آزمون- قسمت دوم- قابلیت نسوختن مواد
- واکنش در برابر آتش برای مصالح و اجزای سـاختمانی، روش آزمـون قسـمت چهـارم- قابلیـت افروزش فرآوردههای ساختمانی در برخورد مستقیم شعله (آزمون منبع تک شعله)،
- واکنش در برابر آتش فرآورده های ساختمانی، قسمت پنجم- تعیین گرمـای ناشـی از سـوختن مواد
- واکنش در برابر آتش فرآورده های ساختمانی، فرآورده های ساختمانی بجز کفپوش ها در معـرض تهاجم گرمایی عامل مشتعل منفرد SBI
- تعیین مقاومت حرارتی و ضریب هدایت حرارتی بـه وسـیله لـوح گـرم محافظـت شـده و روش جریان حرارت سنج فرآوردههای با مقاومت حرارتی زیاد و متوسط
٥-١٣-٣-٣ استانداردهای مرجع این فصل در پیوست ٢ ارائه شده اند.