٥-٣-١-١ تعریف
٥-٣-١-١-١ آهک ساختمانی: آهکی است که بنا بر مشخصات شیمیایی (خلـوص سـنگ آهـک)، فیزیکی و روش فرآوری (دما و نحوه پخت) برای مصارف ساختمانی ویژه یا معمولی، به صورت آهک زنده یا شکفته کاربرد دارد. به طور کلی آهک واژه ای است عمـومی کـه بـرای شـکل هـای مختلـف فیزیکی و شیمیایی آهـک زنـده، آهـک هیدراتـه و آهـک هیدرولیک،کـه ممکـن اسـت پرکلسـیم، منیزیمی یا دولومیتی باشد به کار می رود. آهک پرکلسیم، منیزیمی و دولومیتی به ترتیب از سـنگ آهک با مقدار اندك کربنات منیزیم (کربنات منیزیم 0-5 درصد)، سنگ آهـک منیزیمـی بـا ٥-٣٥ درصد کربنات منیزیم و سنگ آهک دولومیتی حاوی ٣٥-٤٦ درصد کربنات منیزیم بهدست میآیند.
٥-٣-١-١-٢ آهک زنده یا آهک هوایی: آهک پرمایهای که ٩٠ تا ١٠٠ درصد اکسید کلسـیم دارد و بخش عمدة آن اکسید کلسیم یا اکسید کلسیم همراه با اکسید منیزیم است. این آهک بسیار زود شکفته می شود و در موقع شکفته شدن مقدار زیادی حرارت آزاد می کند و ازدیاد حجم آن در ایـن موقع زیاد است. آهک زنده در مجاورت هوا خود را میگیرد و سفت میشود.
٥-٣-١-١-٣ آهک شکفته یا آهک هیدراته: پودر خشکی است که از ترکیب اکسید کلسیم بـا آب به دست می آید. از لحاظ شیمیایی آهک شکفته به طور عمده از هیدروکسید کلسیم، یا مخلـوطی از هیدروکسید کلسیم و اکسید منیزیم یا هیدروکسید منیـزیم و یـا هـر دو سـاخته مـی شـود. آهـک شکفته دی اکسیدکربن موجود در هوا را جذب میکند و به سنگ آهک تبدیل میشود.
٥-٣-١-١-٤ آهک هیدرولیک هیدراته (آهک آبی): این نوع آهک از کلسینه شـدن سـنگ آهـک حاوی سیلیس و آلومین ساخته میشود. به بیان دیگر، آهک کم مایهای است که ٦٥ تـا ٧٥ درصـد اکسید کلسیم و ٢٥ تا ٣٠ درصد خاك رس دارد؛ به کندی شـکفته مـی شـود و افـزایش حجـم آن اندك است. از نظر ترکیب شیمیایی و گیرش، بسیار شبیه به سـیمان پرتلنـد اسـت، ولـی مقـداری آهک زنده به حالت آزاد دارد و مقاومت آن از سیمان پرتلند کمتر و از آن دیرگیرتر اسـت. نفـوذ آب در ملات آن بیش از ملات سیمان است.
٥-٣-١-١-٥ آهک نیمه آبی: آهکی است که دارای ٧٥ تا ٨٥ درصد اکسید کلسیم و ١٥ تا ٢٥ درصد خاك رس است. به تدریج شکفته میشود و حجم آن افزایش کمی دارد. ماننـد آهـک آبـی در زیـر آب گرفته و سفت میشود، ولی مقاومت آن کمتر از آهک آبی است.
٥-٣-١-٢ دستهبندی
آهک ساختمانی در انواع زیر دستهبندی میشود:
٥-٣-١-٢-١ آهک هیدراته هیدرولیکی، برای مصارف ساختمانی: کاربرد آهک هیدراته هیـدرولیکی عمدتاً در اندودکاری (لایه آستر و اندود زبره)، ملات و افزودنی اصلاح کننده بتن است و به دو دسـته آهک هیدراته هیدرولیکی با کلسیم زیاد و آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم زیاد تقسیم میشود:
الف- آهک هیدراته هیدرولیکی با کلسیم زیاد: آهکی که حاوی کمتر از ٥ درصد اکسید منیزیم است.
ب- آهک هیدراته هیدرولیکی با منیزیم زیاد: آهکی که حاوی بیش از ٥ درصد اکسید منیزیم است.
٥-٣-١-٢-٢ آهک هیدراته پرداخت: آهـک هیدراتـه پرداخـت در لایـه آسـتر، زیرکـاری، روکـش پرداخت، ساخت ملات و مادة افزودنی در بتن کاربرد دارد. این آهک بر حسب مقدار اکسـیدهای غیـر هیدراته و زمان شکل پذیری در دو گروه معمولی پرداخت و ویژه پرداخت قرار میگیرد.
٥-٣-١-٢-٣ آهک هیدراته برای مصارف بنایی: این آهک بر چهـار نـوع هیدراتـه معمـولی بـرای مصارف بنایی، هیدراته ویژه برای مصارف بنایی ، هیدراته معمـولی هـوادار بـرای مصـارف بنـایی و هیدراته ویژه هوادار برای مصارف بنایی است.
٥-٣-١-٢-٤ آهک زنده: آهک اگر زنده به سه گروه فعال، نیمه فعال و کـم فعـال تقسـیم مـیشـود.
براساس استاندارد ١٤٦٩٦ شکفتن آهک در کمتر از ٥ دقیقه اتفاق افتد آهک فعال و اگر در محـدوده ٥ تا ٣٠ دقیقه باشد آهک نیمه فعال و درصورتیکه در زمان های بیشتر از ٣٠ دقیقه باشد آهک کم فعال خواهد بود.