آجر برحسب مواد خام استفاده شده در ساخت آن، به انواع زیر تقسیم میشود:
٥-٩-٢-١ آجر رسی، شیلی، شیستی و مارنی: آجری که از پخت خشت خام رسـی و یـا از پخـت خشت تهیه شده ازمخلوط مرطوب فشرده شده شیل و شیست و مـارن (روش پرسـی) و در هـر دو حالت، در دمای حدود ١٠٠٠ درجه سلسیوس به دست میآید.
براساس استاندارد ملی ایران شماره ٧ ایران، آجرهای رسـی سـاختمانی برحسـب نـوع مصـرف بـه گروه های آجر توکار، آجر نما و آجر با مقاومت بالا تقسیم میشوند:
آجر توکار: آجری که برای کارهای عمومی ساختمان مناسـب اسـت. ایـن آجرهـا، برحسـب محـل مصرف، به دو نوع باربر و غیرباربر تقسیم و هرکدام نیـز بـه دو دسـته تـوپر و سـوراخ دار رده بنـدی میشود.
آجر نما: آجری که بدون نیاز به اندودکاری یا پوششهای دیگر، مستقیماً برای نماسازی بـه مصـرف می رسد. این آجر دو نوع متعارف و پلاکی دارد. آجرهای نمای متعارف و پلاکی به دو دسته تـوپر و سوراخدار و هرکدام، برحسب مقاومت فشاری، به دو درجه ١ و ٢ تقسیم میشوند.
آجر با مقاومت بالا: آجری با جسم متراکم و پرمقاومت که عمدتا برای ساخت اعضای باربر مناسـب است. این نوع آجر به دو دسته توپر و سوراخ دار و هرکدام، برحسب مقاومت فشاری، به دو درجـه ١ و ٢ تقسیم میشود.
٥-٩-٢-٢ آجر سبک: آجری که از رس، لوم یا مواد رسی، با افزودنـیهـا (مـواد هـوازا) یـا بـدون آنهـا قالبگیری و پخته میشود. چگالی ظاهری این آجرها نباید بیشتر از ١٠٠٠ کیلوگرم بر متر مکعب باشد.
مواد افزودنی نیز نباید در درازمدت، اثر مخرب بر خواص آجرهـا داشـته باشـند. چنانچـه افزودنـیهـای تخلخل زا مانند خاک اره، فوم پلی استایرن، باطله زغال شویی و سنگآهک به مواد اولیـه آجرپـزی اضـافه شود، با افزایش حجم فضاهای خالی، وزن آجر کم و در نتیجه جرم ساختمان کاسته میشود. با کـاهش جرم ساختمان مقاومت آن در برابر زلزله زیاد میگردد. علاوه بر این سبک سازی آجر خواص مشخصـی از جمله کاهش ضریب هدایت حرارتی و در نهایت صرفه جویی در مصرف انرژی پدیـد مـیآورد. مزیـت دیگر آجرهای سبک کاهش وزن جابجایی و بنابراین هزینههای کمتر حمل و نقل است.
٥-٩-٢-٣ آجر ماسه آهکی: آجری که از مخلوط ماسه سیلیسی یا سـیلیکاتی (یـا سـنگ خردشـده یـا مخلوطی از این دو) و آهک، در بخار آب و گرما تولید میشود. خاکستر بادی، سرباره کوره آهنگدازی و بـه طورکلی ضایعات صنعتی مناسب برای تهیه این نوع آجرها به کار میروند. آجرهای ماسه آهکی معمولاً بـه صورت توپر و سوراخ دار به ابعاد آجر رسی، یا مضاربی از آن ساخته میشوند و برحسـب مقاومـت فشـاری دستهبندی میشوند. آجر ماسه آهکی به رنگ خاکستری است و با افزودن مواد رنگی میتوان انـواع رنگـی آن را نیز تولید و در نمای ساختمان از آن استفاده کرد.
٥-٩-٢-٤ آجر بتنی: نوعی بلوک سیمانی توپر که از سیمان پرتلند، سنگدانههای معدنی مناسب و آب تهیه می شود. برای بهره گیری از کاربرد ویژه آن از افزودنی های مناسب استفاده مـی شـود. ایـن نوع آجرها، برحسب مقاومت فشاری و جذب آب، در دیوارهای خـارجی و مصـارف عمـومی کـاربرد دارند. از این نوع آجرها در داخل و خارج ساختمان و همچنین بهعنوان کفپوش نیز استفاده میشود.
طبق استاندارد ملی ایران شماره ١٩٤٨١ مقاومت در برابر سایش آجر بایـد در سـه رده A2، A1 و A3 به ترتیب با حداکثر مقدار ساییده شده ٢١٠٠، ١١٠٠ و ٤٥٠ میلیمتر مکعب باشد.
٥-٩-٢-٥ بلوك های سفالی توخالی به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
٥-٩-٢-٥ -١ بلوك سفالی سقفی: برای پر کردن بین تیرچهها
٥-٩-٢-٥-٢ بلوك سفالی دیواری یا آجر رسی سبک. این آجرها بر سه نوع است:
الف- آجر رسی سبک باربر و غیرباربر، با سوراخ های قائم: آجری با سوراخ های عمود بر سطح بسـتر.
باید مطابق با استاندارد ملی ایران شماره ٧١٢١ تعیین رده چگالی و مقاومت فشاری بلوك هـای سفالی دیواری با سوراخ های قائم انجام گیرد.
ب- آجر رسی سبک غیرباربر با سوراخ های افقی: آجری با سوراخ های بـه مـوازات سـطح بسـتر، بـا ارتفاع اسمی کمتر از عرض اسمی.
پ- پنل آجری رسی سبک غیرباربر با سوراخ های افقی: آجری با سوراخهای به موازات سطح بسـتر، با ارتفاع اسمی بیشتر از ضخامت اسمی، بدون الگوی مشخص سوراخ.