مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان : الزامات عمومی ساختمان (1396) | ٤-٩-١٢ جزئیات عمومی‌ ایمنی‌ و امنیت‌ در برابر سوانح‌ و سایر خطرات

٤-٩-١٢-١ اسـتفاده از تجهیـزات حفاظـت‌ در برابـر آذرخـش‌ در سـاختمان هـای‌ گـروه ٦ تـا ٨ و ساختمان های‌ دیگری‌ که‌ به‌ علت‌ نوع کاربری‌ و یا موقعیت‌ قرارگیری‌ آن هـا ضـروری‌ باشـد، الزامـی‌ است‌، و باید مطابق‌ با استاندارد ملی‌ ایران در مورد آذرخش‌، به‌ شماره ١-٦٢١٣ باشد.

٤-٩-١٢-٢ ساختمان باید به‌ گونه‌ ای‌ طراحی‌ و ساخته‌ شـود کـه‌ در صـورت وقـوع زلزلـه‌ موجـب‌ صدمه‌ و خسارت به‌ ساختمان های‌ مجاور نشود و از خسارت به‌ آنها پیشگیری‌ گردد. رعایت‌ مقـررات منـدرج در مبحـث‌ ششـم‌ مقـررات ّملـی‌ سـاختمان، بـه‌ ویـژه در مـورد تعبیـه‌ درز انقطـاع مـابین‌ ساختمان ها، الزامی‌ است‌.

٤-٩-١٢-٣ بازشوها، درها و پنجره ها و مدخل‌ زیرزمین‌های‌ تمـام سـاختمانهـا بایـد بـه‌ گونـه‌ای‌ طراحی‌ و اجرا شوند که‌ امنیت‌ ساکنان و استفاده کنندگان را فراهم‌ نمایند.

٤-٩-١٢-٤ مدخل‌ و پنجره های‌ بازشو زیرزمین‌ باید بـا اتخـاذ شـیوه هـای‌ مناسـب‌ و متـداول بـه‌ گونه‌ ای‌ طراحی‌ و اجرا شود که‌ از ورود جـانوران مـوذی‌، آب، بـاران و آبهـای‌ سـطحی‌ بـه‌ داخـل‌ جلوگیری‌ شود.

٤-٩-١٢-٥ در تمام تصرف ها و فضا ها تأمین‌ راه های‌ خروج ایمـن‌ و نصـب‌ علایـم‌ هشـداردهنده و ایمنی‌ مطابق‌ مباحث‌ سوم و بیستم‌ مقررات ّملی‌ ساختمان الزامیست‌.

٤-٩-١٢-٦ راه های‌ خروج ایمن‌ در ساختمان ها باید طوری‌ تعبیه‌ شوند که‌ علاوه بر هـدایت‌ مـردم به‌ مکان امن‌ در هنگام آتش‌ سوزی‌، درصورت وقوع زلزله‌ نیز امکان خروج و یاری‌رسانی‌ به‌ ساکنان و استفاده کنندگان را فراهم‌ نمایند.

٤-٩-١٢-٧ در طراحی‌ و اجرای‌ ساختمان ها، در انطباق با مبحث‌ سوم مقررات، باید تـدابیر لحـاظ شده در مبحث‌ سوم، چون ایجاد دیوارهای‌ جدا کننده آتش‌ و محل‌های‌ مقاوم در برابر حریق‌، تحت‌ عنوان فضای‌ پناه، در مسیر خروج برای‌ استقرار افراد دارای‌ معلولیت‌ و سـالمندان و کـم‌ توانـانی‌ کـه‌ امکان حرکت‌ در مسیر خروج ندارند، در نظر گرفته‌ شود.

٤-٩-١٢-٨ در طراحی‌ ساختمان ها باید راه های‌ امدادرسانی‌ از خارج ساختمان، مطابق‌ الزامات زیر، برای‌ انجام عملیات امداد و نجات در هنگام وقوع سوانحی‌ چون حریق‌ و زلزله‌ پیش‌بینی‌ شود. این‌ راه ها از طریق‌ جایگاه های‌ الزامی‌ امدادرسانی‌ در فضای‌ باز مجاور ساختمان (در حیاط یـا معـابر عمومی‌ مجاور) و بازشوی‌ الزامی‌ امدادرسانی‌ (در تصرف های‌ مسکونی‌) جهت‌ ورود و استقرار افـراد و وسایل‌ امدادرسان تأمین‌ می‌شود.

٤-٩-١٢-٨-١ تعبیه‌ راه های‌ امدادرسانی‌ در ساختمان به‌ منزلـه‌ منتفـی‌ شـدن مسـیرهای‌ خـروج الزامی‌ مندرج در مبحث‌ سوم مقررات ملی‌ ساختمان نیست‌.

٤-٩-١٢-٨-٢ هر واحد تصرف در گروه های‌ ساختمان ١ تا ٧ این‌ مبحث‌ باید دارای‌ حـداقل‌ یـک‌ بازشوی‌ مجزا و مستقل‌ امدادرسانی‌ در نما و مشرف بر جایگاه امدادرسانی‌ باشد که‌ بتـوان از طریـق‌ آن عملیات نجات را انجام داد. عرض بازشوی‌ امدادرسـانی‌ حـداقل‌ 0/90 متـر و ارتفـاع آن حـداقل‌ 1/30 متر است‌. بدیهی‌ است‌ که‌ در زیر هر بازشوی‌ امدادرسانی‌، باید یک‌ جایگـاه امـداد رسـانی‌ در نظر گرفته‌ شود.

٤-٩-١٢-٨-٣ در ساختمان های‌ گروه ٤ تا ٧ اگر طبقه‌ آخر دارای‌ سقف‌ شـیب‌ دار باشـد، احـداث یک‌ مهتابی‌ یا بالکن‌ حاوی‌ بازشوی‌ امداد رسانی‌ در سـقف‌ شـیب‌دار، کـه‌ حـول یکـی‌ از محورهـای‌ عمودی‌ آن باز شود و دارای‌ حداقل‌ 0/90 متر عرض و 1/30 متر ارتفاع باشد، الزامی‌ است‌.

٤-٩-١٢-٨-٤ برای‌ هر تصرف در ساختمان های‌ گروه ٤ تا ٧ بایـد سـطحی‌ آزاد در فضـای‌ بـاز ساختمان بعنوان جایگاه امدادرسانی‌ درنظر گرفته‌ شود. از این‌ جایگاه برای‌ استقرار افراد، وسـایل‌ و خودروهای‌ امدادرسانی‌ استفاده می‌ شود. این‌ جایگاه باید به‌ دسترسی‌ هـای‌ سـواره اصـلی‌ شـهر متصل‌ باشد. در ساختمان های‌ گروه ٦ و ٧ دسترسی‌ سواره بـه‌ جایگـاه هـای‌ امدادرسـانی‌ الزامـی‌ است‌.

٤-٩-١٢-٨-٥ انجام فعالیت‌های‌ دائمی‌ در جایگـاه هـای‌ امدادرسـانی‌ و تعبیـه‌ کـاربری‌هـایی‌ کـه‌ موجب‌ اشغال این‌ سطوح شود، مجاز نیست‌.

٤-٩-١٢-٨-٦ در ساختمان های‌ گروه ٤ و ٥، جایگاه امدادرسانی‌ باید حداقل‌ به‌ عرض 3/00 متـر و طول 5/00 متر باشد. در ساختمان های‌ گـروه ٦ و ٧ بـه‌ ازای‌ افـزایش‌ هـر طبقـه‌ 0/50 متـر (تـا حداکثر 5 متر) به‌ این‌ عـرض افـزوده مـی‌شـود. طـول جایگـاه امدادرسـانی‌ مـی‌ توانـد بـا نظـر شهرداری‌ها و سایر مراجع‌ صدور پروانه‌ ساختمان در تمام طول آن ضلع‌ بنا امتداد یابد.

٤-٩-١٢-٨-٧ در ساختمان های‌ گروه ٤ و ٦ در پلاك های‌ شمالی‌، هرگاه جایگاه امداد رسـانی‌ در حیاط خلوت باشد، این‌ جایگاه باید بدون مانع‌ و گذر از واحد مسکونی‌، توسط‌ راهی‌ به‌ حیاط اصـلی‌ متصل‌ گردد. این‌ معبر در گروه ٤ حداقل‌ برای‌ عبور افراد و تجهیزات لازم و در گروه ٦ بـرای‌ عبـور خودرو امداد رسان در نظر گرفته‌ می‌شود.

٤-٩-١٢-٨-٨ حداقل‌ فاصله‌ ساختمان های‌ گروه ٧ از مرزهای‌ مجاور، در صورت لـزوم دسترسـی‌ سواره به‌ اطراف ساختمان، باید 3/00 متر و در ساختمان های‌ گروه ٥، به‌ منظور عبـور افـراد، 1/50 متر باشد.

٤-٩-١٢-٨-٩ در صورت قرارگیری‌ فضای‌ تأسیسات و موتورخانه‌، در ساختمان های‌ گروه هـای‌٦ و ٧ درزیر مسیر امدادرسانی‌، در نظرگرفتن‌ امکان عبور وسایل‌ سنگین‌ امداد رسـانی‌ در محاسـبه‌ بـار سقف‌ آن فضاها الزامی‌ است‌.

٤-٩-١٢-٩ درها و پنجره های‌ خروج و امدادرسانی‌، که‌ در مواقع‌ حریق‌ و زلزله‌ استفاده مـی‌شـوند، باید از مصالح‌ مقاوم و در انطباق با مبحث‌ سوم مقررات ملی‌ ساختمان باشند.

٤-٩-١٢-١٠ به‌ منظور حراست‌ از جان و مال متصرفین‌ ساختمانها، بویژه در تصرف های‌ مختلـف‌ یک‌ ساختمان، موارد زیر جهت‌ تأمین‌ امنیت‌ فضاها الزامی‌ است‌:

٤-٩-١٢-١٠-١ فاصله‌ افقی‌ بین‌ نزدیک‌ ترین‌ نقاط دو بازشو پنجره مجاور، واقع‌ بر روی‌ یک‌ دیـوار مسطح‌ از دو تصرف مجزا، نباید کمتر از یک‌ و نیم‌ متر باشد؛ مگـر آنکـه‌ در سـایر مباحـث‌ ضـوابط‌ محدودکننده تری‌ تعیین‌ شود.

٤-٩-١٢-١٠-٢ فاصله‌ افقی‌ بین‌ نزدیک‌ ترین‌ نقاط دو بازشوی‌ پنجره مجاور از تصرف های‌ مجـزا، روی‌ دو دیوار عمود برهم‌ یا دارای‌ زاویه‌ کمتر از ٩٠ درجه‌، باید حداقل‌ ٢ متـر باشـد. بـرای‌ رعایـت‌ فاصله‌ افقی‌ نزدیک‌ ترین‌ نقاط دو پنجره مجاور با زاویه‌ ٩٠ درجه‌ یا کمتـر از دو سـاختمان مجـزای‌ مجاور، هربنا باید یک‌ متر فاصله‌ پنجره از مرز پلاک ها را رعایت‌ کند.

٤-٩-١٢-١٠-٣ فاصله‌ افقی‌ بین‌ نزدیک‌ ترین‌ نقـاط بازشـو دو پنجـره از دو سـاختمان یـا تصـرف مجزای‌ روی‌ دو دیوار موازی‌، که‌ اندازه بزرگترین‌ ضلع‌ آن بیش‌ از 0/30 متر باشـد، نبایـد کمتـر از ٣ متر باشد، مگر آنکه‌ ضمن‌ رعایت‌ ضوابط‌ محدود کننده دیگر، توسط‌ نرده و حصار محافظت‌ شود.

٤-٩-١٢-١٠-٤ بازشوهای‌ پنجرهای‌ که‌ قابل‌ دستیابی‌ از معابر عمومی‌ باشند، بایـد ایمـن‌ طراحـی‌ شده, یا توسط‌ نرده، حصار یا تدابیر دیگر محافظت‌ شوند.

٤-٩-١٢-١٠-٥ نصب‌ حفاظ بر روی‌ نمای‌ ساختمان باید در انطباق با قانون تملـک‌ سـاختمان هـا بوده و مانع‌ امدادرسانی‌ از بیرون به‌ ساکنین‌ تصرف ها نشود.

٤-٩-١٢-١٠-٦ ورودی‌ ساختمان ها و واحدهای‌ تصرف باید به‌ نحوی‌ تعبیه‌ گردد که‌ امکان نظارت بر فضای‌ بیرونی‌ تأمین‌، و از پنهان شدن و مزاحمت‌ افراد و حیوانات موذی‌ جلوگیری‌ شود.

٤-٩-١٢-١٠-٧ اتخاذ تدابیری‌ برای‌ امنیت‌ بنا و ورودی‌ (از طریق‌ نصب‌ نمایشگر تصویری‌ و غیـره) در ساختمانهای‌ گروه ٦ تا ٨ الزامی‌ است‌.

٤-٩-١٢-١٠-٨ نصب‌ زنجیر پشت‌ بند و چشـمی‌ روی‌ درهـای‌ ورودی‌ تصـرف هـای‌ مسـکونی‌ در ساختمان های‌ گروه ٦ تا ٨ الزامی‌ است‌.

٤-٩-١٢-١٠-٩ لولاهای‌ در و پنجره در ساختمان ها و تصرف های‌ عمومی‌ و مسکونی‌ نبایـد قابـل‌ دسترس از بیرون باشد.

٤-٩-١٢-١٠-١٠ در درهای‌ دولنگه‌ ورودی‌، چفت‌ لنگه‌ ثابت‌ باید توسط‌ قفل‌ اهرمی‌ یا ابزار دیگر در شرایط‌ عادی‌ تثبیت‌ شود، به‌ نحوی‌ که‌ بازکردن آن از بیرون براحتی‌ میسر نباشد.