مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 1 | ۲-۱۱- تعاریف و اصطلاحات

۱-۲-۱۱- کیفیت توان 

۱-۱-۲-۱۱- کیفیت برق

تغییرات خصوصیات و مشخصات انرژی الکتریکی را نشان می دهد و کیفیت مناسب برق نشان دهنده وضعیت مناسب تغییرات و یا اغتشاش در کمیت های ولتاژ، جریان و فرکانس بوده که خرابی و یا عملکرد نادرست تجهیزات الکتریکی مصرف کننده را به دنبال نخواهد داشت. 

۲-۱-۲-۱۱- گذرا 

پدیده یا کمیتی که بین دو شرایط ماندگار شبکه و در فاصله زمانی کوتاه اتفاق می افتد. 

۳-۱-۲-۱۱- افتادگی ولتاژ 

voltage sag 

کاهش در مقدار موثر ولتاژ در فرکانس نامی به اندازه ۱۰ تا ۹۰ درصد و برای مدت زمان بین ۱۰ میلی ثانیه (نیم سیکل) تا یک دقیقه 

۴-۱-۲-۱۱- برآمدگی ولتاژ 

voltage swell 

افزایش در مقدار موثر ولتاژ در فرکانس نامی به میزان بیش از ۱۰ درصد مقدار نامی و برای مدت زمان بین ۱۰ میلی ثانیه (نیم سیکل) تا یک دقیقه 

۵-۱-۲-۱۱- نوسان ولتاژ (فلیکر) 

voltage fluctuation (flicker). 

تاثیر زودگذری که یک منبع روشنایی روی حس بینایی انسان گذاشته در حالی که طیف فرکانسی یا شدت روشنایی آن تغییر می کند. 

۶-۱-۲-۱۱- هارمونیک 

harmonic 

مولفه فرکانسی با مرتبه بزرگتر از یک در سری فوریه یک کمیت متناوب 

۷-۱-۲-۱۱- هارمونیک میانی 

interharmonic 

مولفه فرکانسی یک کمیت متناوب که فرکانس آن ضریب صحیحی از فرکانس مولفه اصلی موج نیست.

۸-۱-۲-۱۱- هارمونیک غیر مشخصه 

هارمونیکهایی هستند که تجهیزات تولید کننده هارمونیک، بخصوص یکسو کننده ها در طول کار عادی خود تولید نمی کنند ولی ممکن است در اثر عدم تقارن یا تعادل سیستم برق و یا به علت اشکالات یکسو کننده ها تولید شود. 

۹-۱-۲-۱۱- شاخص کوتاه مدت فلیکر 

short-term flicker (Pst) 

به میزان شدت فلیکر در یک دوره زمانی ۱۰ دقیقه ای گفته می شود. وقتی این شاخص برابر یک است، میزان فلیکر در آستانه آزاردهی چشم انسان است. 

۱۰-۱-۲-۱۱- شاخص بلند مدت فلیکر 

long-term flicker (Plt) 

به میزان محاسبه شده شدت ۱۲ فلیکر کوتاه مدت در یک دوره زمانی ۲ ساعته اطلاق می شود. 

۱۱-۱-۲-۱۱- درصد عدم تعادل ولتاژ 

voltage unbalance (imbalance) 

نسبت درصد مقدار مولفه صفر یا منفی ولتاژ به مقدار مولفه توالی مثبت آن 

۱۲-۱-۲-۱۱- اعوجاج هارمونیکی کل 

total harmonic distortion (THD) 

نسبت مقدار موثر محتوای هارمونیکی ولتاژ به مقدار موثر مولفه فرکانس اصلی ولتاژ بر حسب درصدی از مولفه اصلی آن 

۲-۲-۱۱- جبران سازی توان راکتیو 

۱-۲-۲-۱۱- عنصر خازن 

capacitor element 

قطعه ای که اساساً شامل دو الکترود است که توسط یک ماده عایق (دی الکتریک) از هم جدا شده است. 

۲-۲-۲-۱۱- واحد خازن 

capacitor unit 

مجموعه ای از یک یا چند عنصر خازن در یک محفظه است که ترمینال هایش از محفظه بیرون است. 

۳-۲-۲-۱۱- خازن خود ترمیم کننده 

self-healing capacitor 

خازنی است که خواص الکتریکی آن بعد از شکست موضعی دی الکتریک به سرعت و به طور اساسی به حالت اولیه بر می گردد. 

۴-۲-۲-۱۱- خازن غیر خود ترمیم کننده 

non-self-healing capacitor 

خازنی که در آن ماده عایق (دی الکتریک)، پس از شکست محلی، ترمیم نمی شود. 

۵-۲-۲-۱۱- بانک خازنی 

capacitor bank 

ترکیبی از یک یا چند خازن فشار ضعیف به همراه وسایل کلیدزنی و کنترل اندازه گیری، سیگنال دهی، حفاظت، تنظیم و  غیره که تحت مسئولیت مونتاژ کننده با همه اتصالات مکانیکی و الکتریکی و قطعات ساختاری داخلی به طور کامل مونتاژ می شود. 

۶-۲-۲-۱۱- خازن 

capacitor 

در این بخش واژه خازن هنگامی به کار برده میشود که تاکید خاصی روی معانی مختلف خازن یا مجموعه خازن و یا واحد خازن نباشد. 

۷-۲-۲-۱۱- پله بانک خازنی 

step of capacitor bank 

ترکیب یک یا چند واحد خازن که از طریق یک کلید واحد با راکتورهای تامیزان ساز، سیم های اتصال و دستگاه های قطع و وصل و فرمان مربوطه کلید زنی می شوند.

۸-۲-۲-۱۱- تجهیزات خازن 

مجموعه ای از واحدهای خازنی و ابزار جانبی برای اتصال به مدار 

۹-۲-۲-۱۱- وسیله تخلیه خازن 

discharge device of a capacitor 

وسیله ای که در بین ترمینال های خازن و یا شینه ها و یا در داخل واحد خازنی قرار داده می شود تا هنگام قطع اتصال خازن از منبع بار ذخیره شده در داخل خازن از راه آن تخلیه گردیده و ولتاژ خازن به صفر برسد. 

۱۰-۲-۲-۱۱- فیوز داخلی یک خازن 

internal fuse of a capacitor 

فیوزی است که در داخل واحد خازنی به طور سری به یک عنصر با گروهی از عناصر وصل شده است. 

۱۱-۲-۲-۱۱- قطع کننده افزایش فشار یک خازن 

overpressure disconnector for a capacitor 

وسیله قطع کننده ای است که برای قطع خازن در حالت افزایش غیر عادی فشار داخلی طراحی شده است. 

۱۲-۲-۲-۱۱- قطع کننده افزایش دمای یک خازن 

overtemperature disconnector for a capacitor 

وسیله قطع کننده ای است که برای قطع خازن در حالت افزایش غیر عادی دمای داخلی طراحی شده است. 

۱۳-۲-۲-۱۱- ترمینال های خط 

line terminal 

ترمینال های خازن که به خطوط متصل می شود. در خازن های چندفاز، ترمینالی که به خط خنثی یا زمین متصل می شود جزء ترمینال های خط محسوب نمی شود. 

۱۴-۲-۲-۱۱- ظرفیت اسمی یک خازن (CN) 

مقدار ظرفیت خازنی است که خازن برای آن طراحی شده است. 

۱۵-۲-۲-۱۱ توان راکتیو اسمی (QN) 

کل توان راکتیو یک بانک خازنی در فرکانس و ولتاژ اسمی است که به وسیله امپدانس کل بانک از جمله راکتورها (در صورت وجود) محاسبه می شود. 

۱۶-۲-۲-۱۱- ولتاژ اسمی یک خازن (UN) 

مقدار موثر ولتاژ متناوب است که خازن برای آن طراحی شده است. در حالتی که خازن ها شامل یک یا چند مدار مجزا (از قبیل واحدهای تک فاز که برای استفاده در اتصال چندفاز در نظر گرفته شده است، یا واحدهای چندفاز با مدارهای مجزا) باشد، UN به ولتاژ اسمی هر یک از مدارها نسبت داده می شود. 

برای خازن های چند فاز با اتصالات الکتریکی داخلی بین فازها و برای بانک های خازنی چند فاز، UN به ولتاژ فاز به فاز اطلاق می شود. 

۱۷-۲-۲-۱۱- فرکانس اسمی یک خازن (fN) 

فرکانسی است که خازن برای آن طراحی شده است. 

۱۸-۲-۲-۱۱- جریان اسمی یک خازن (IN) 

مقدار موثر جریان متناوب است که خازن برای آن طراحی شده است. 

۱۹-۲-۲-۱۱- تلفات خازن 

capacitor losses 

توان اکتیوی است که در خازن تلف می شود. 

یادآوری - تلفات تمامی مولفه های تولید کننده تلفات بایستی در نظر گرفته شود برای مثال :

    • برای یک واحد، تلفات دی الکتریک فیوزهای داخلی، مقاومت های تخلیه داخلی، اتصالات و غیره 

    • برای یک بانک خازنی، تلفات واحدها، فیوزهای خارجی، شینه ها راکتورهای تخلیه و کاهنده و غیره 

۲۰-۲-۲-۱۱- تانژانت زاویه تلفات خازن 

tangent of the loss angle of a capacitor

عبارت است از نسبت مقاومت های سری معادل، به راکتانس های خازنی یک خازن در ولتاژ و فرکانس متناوب سینوسی تعیین شده. 

۲۱-۲-۲-۱۱- بیشینه مقدار مجاز ولتاژ متناوب خازن 

maximum permissible (a.c.) voltage of a capacitor 

بیشینه ولتاژ متناوبی که خازن می تواند برای یک زمان معین در وضعیت های مشخص تحمل کند. 

۲۲-۲-۲-۱۱- بیشینه مقدار مجاز جریان متناوب خازن 

maximum permissible (a.c.) current of a capacitor 

بیشینه جریان متناوبی که خازن می تواند برای یک زمان معین در وضعیتهای مشخص تحمل کند. 

۲۳-۲-۲-۱۱- دمای هوای محیط 

ambient air temperature 

دمای هوا در مکانی که قرار است خازن در آن مکان نصب شود. 

۲۴-۲-۲-۱۱- دمای هوای خنک کننده (خنک ساز) 

cooling air temperature 

دمای هوای خنک کننده تحت شرایط پایدار، در گرمترین وضعیت بانک خازنی، مابین دو واحد خازنی اندازه گیری می شود. اگر فقط یک واحد خازنی در داخل بانک خازنی در مدار قرار گرفته باشد، دمای هوای خنک کننده، دمای اندازه گیری شده در نقطه تقریباً به فاصله ۰/۱ متر از محفظه خازن و ارتفاع دو سوم از پایه است. 

۲۵-۲-۲-۱۱- شرایط حالت پایدار 

steady-state condition 

تعادل حرارتی به دست آمده توسط خازن در شرایط خروجی ثابت و دمای ثابت هوای محیط است. 

۲۶-۲-۲-۱۱- ولتاژ باقی مانده 

residual voltage 

ولتاژی است که در یک زمان معین بعد از قطع تغذیه ما بین پایانه های یک خازن باقی می ماند. 

۲۷-۲-۲-۱۱- کنترل کننده توان راکتیو خودکار 

automatic reactive power controller 

وسیله ای که برای محاسبه توان راکتیو جذب شده توسط بار متصل به خطوط برق و کنترل خودکار کلیدزنی پله های بانک خازنی جهت جبران توان راکتیو طراحی شده است.