آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله : استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) | 5-4 ﺿﻮاﺑﻂ ﺧﺎص اﺟﺰای ﻣﻌﻤﺎری

1-5-4 ﻛﻠﻴﺎت

ﻛﻠﻴﻪ اﺟﺰای ﻣﻌﻤﺎری، ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﻫﺎ و اﺗﺼﺎﻻت آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺿﻮاﺑﻂ اﻳـﻦ ﺑﻨـﺪ را رﻋﺎﻳـﺖ ﻛﻨﻨـﺪ، ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ زﻧﺠﻴﺮ ﻳﺎ وﺳﻴﻠﻪ دﻳﮕﺮی ﺑﻪ ﺳﺎزه آوﻳﺰان ﺑﻮده و ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ را دارا ﺑﺎﺷﻨﺪ:

اﻟﻒ- وﺳﻴﻠﻪ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﺟﺰء ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ وزن 1.4WP ﻫﻢزﻣﺎن ﺑﺎ ﺑﺎر ﺟﺎﻧﺒﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻘﺪار در ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﺷﺪ.

ب- اﻣﻜﺎن ﺣﺮﻛﺖ اﺗﺼﺎل ﺟﺰء در ﺻﻔﺤﻪ اﻓﻘﻲ ﺑﻪ اﻧﺪازه 360 درﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

2-5-4 ﻧﻴﺮوﻫﺎ و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن ﻫﺎ

ﻛﻠﻴﻪ اﺟﺰای ﻣﻌﻤﺎری، ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪهﻫﺎ و اﺗﺼﺎﻻت آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑـﺮای ﻧﻴـﺮوی ﻋﻨـﻮانﺷـﺪه در ﺑﻨـﺪ (4-2) ﻃﺮاحی ﺷﻮﻧﺪ. ﻃﺮاحی ﺑﺮای ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن ﻫﺎی ﺑﻨـﺪ (4-3) ﺑـﺮای ﻫﻤـﻪ اﺟـﺰا اﻟﺰامی ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﺧﻄﺮ ﺟﺎنی در آﻧﻬﺎ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. اﺟﺰایی ﻛﻪ در زﻳﺮ ﻗﻄﻌﺎت ﺳﺎزه ای ﻃﺮه ای ﻗﺮار دارﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻜـﺎن ﻫـﺎی ﻗـﺎئم ﻧﺎشی از ﭼـﺮﺧﺶ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻫﺸﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ.

3-5-4 دﻳﻮارﻫﺎی ﺧﺎرﺟﻲ

دﻳﻮارﻫﺎی ﺧﺎرجی ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﭘﺬﻳﺮش ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن ﻫﺎی نسبی ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﻨـﺪ (4-3) ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻜﻞ ﻫﺎی ﻧﺎشی از دﻣﺎی ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻳﻦ دﻳﻮارﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎً ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎی ﺳﺎزه ای ﻧﮕﻬﺪاری ﺷﻮﻧﺪ و ﻳﺎ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ اﺗﺼـﺎﻻتی ﺑـﺎ ﺷـﺮاﻳﻂ زﻳـﺮ ﺑـﻪ ﺳـﺎزه ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدﻧﺪ:

اﻟﻒ- اﺗﺼﺎﻻت ﻗﻄﻌﺎت ﻧﻤﺎ ﺑﻪ ﺳﺎزه و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ درز ﺑﻴﻦ ﻗﻄﻌﺎت ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﻧـﻪ ای ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن نسبی ﻟﺮزه ای، Dp، ﻃﺒﻖ ﺑﻨﺪ (4-3) ﻳـﺎ 15 ﻣﻴﻠـﻲﻣﺘـﺮ، ﻫـﺮ ﻛﺪام ﻛﻪ ﺑﺰرگﺗﺮ اﺳﺖ، را ﭘﺬﻳﺮا ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ب- ﺑﺮای ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻣﻜﺎن ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺎنبی ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻴﻦ دﻳﻮار و ﺳـﺎزه ﺑﺎﻳـﺪ از ادوات ﻟﻐﺰشی ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﻔﺤﺎت ﻓﻮﻻدی ﺑﺎ ﺳﻮراخ ﻫﺎی ﻟﻮﺑﻴﺎیی و ﻳـﺎ ﺳـﻮراخ ﻫـﺎی داﻳـﺮه ای ﺑـﺎ ﻗﻄـﺮ ﺑﺰرگ و ﻳﺎ ﺻﻔﺤﺎت ﻓﻠﺰی ﺧﻢ ﺷﺪه ﻛﻪ دارای ﻣﻘﺎوﻣﺖ و ﺷﻜﻞ ﭘﺬﻳﺮی ﻛﺎﻓﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد.

پ- ﻛﻠﻴﻪ وﺳﺎﻳﻞ ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه و اﺗﺼﺎﻻت آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺮای ﻧﻴﺮوﻫـﺎی ﺑﻨـﺪ (4-2) ﻃﺮاحی ﺷﻮﻧﺪ. ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻴﺮوﻫﺎ در ﻣﺮﻛﺰ ﺟﺮم ﺟﺰء ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای وارد می ﺷﻮد. 

ت- در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺗﺼﺎل دﻳﻮار ﺑﻪ ﺳﺎزه ﺗﻮﺳﻂ ﺗﺴﻤﻪﻫﺎیی در داﺧـﻞ ﺑـﺘﻦ ﻳـﺎ ﻣﺼـﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎیی ﺗﺄﻣﻴﻦ میﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﺗﺴﻤﻪ ﻫـﺎ داﺧـﻞ ﺑـﺘﻦ ﻳـﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎیی ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻬـﺎر می ﮔﺮدﻧـﺪ. در اﻳـﻦ ﻣـﻮارد ﻣﺨﺼﻮﺻـﺎً ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻗﻠﻮه ﻛﻦ ﺷﺪن ﺑﺘﻦ ﻳﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﻨﺎیی ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ.

ث- ﻧﻤﺎﻫﺎیی ﻛﻪ ﺑﺎ دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪﻃﻮر ﭼﺴﺒﺎن اﺟﺮا میﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎسبی در داﺧﻞ دﻳﻮارﻫﺎ ﻣﻬﺎر ﺷﻮﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻮارد اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻼت ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎیی ﻛﺎفی ﻧﻴﺴﺖ.

4-5-4 دﻳﻮارﻫﺎی داخلی - ﺗﻴﻐﻪ ﻫﺎ

دﻳﻮارﻫﺎی داخلی ﻳﺎ ﺗﻴﻐﻪ ﻫﺎی ﺑﺎ ارﺗﻔﺎع ﺑﻴﺸﺘﺮ از 1/8 ﻣﺘـﺮ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮ ﻣﻨﺎسبی، ﻣﺎﻧﻨـﺪ اﺳﺘﻔﺎده از وادارﻫﺎ و...، از ﻧﻈﺮ ﺟﺎنبی ﺑﻪ ﺳﺎزه ﻣﻬﺎر ﺷﻮﻧﺪ.

5-5-4 ﺳﻘﻒ ﻫﺎی ﻛﺎذب

ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﺟﺎنبی اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﺳﻘﻒ ﻫﺎی ﻛﺎذب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎﺳـﺒﻲ ﺑـﻪ ﺳـﻘﻒ ﺳـﺎزه ای ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮﻧﺪ. در اﻳﻦ ﺳﻘﻒ ﻫﺎ رﻋﺎﻳﺖ اﻟﺰاﻣﺎت زﻳﺮ ﺿﺮوری اﺳﺖ:

اﻟﻒ- در ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻛﺎذب ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻛﻤﺘﺮ از 15 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ، ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ زﻟﺰﻟـﻪ اﻟﺰامی ﻧﻴﺴﺖ.

ب- در ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻛﺎذب ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ از 100 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ، ﺣﺮﻛﺖ ﺟﺎنبی ﺳﻘﻒ ﺑﺎ کمک ﻣﻬﺎرﺑﻨﺪی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺳﻘﻒ ﺳﺎزه ای ﻣﺤﺪود ﺷﻮد.

پ- در ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻛﺎذب ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ از 250 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ، ﭘﻴﺶبینی درزﻫـﺎی اﻧﻘﻄـﺎع ﻟﺮزه ای و ﺟﺪاﺳﺎزی ﺳﻘﻒ ﻛﺎذب ﺑﺎ اﺟﺮای دﻳﻮارﻫﺎی داﺧﻠﻲ ﺗﺎ زﻳﺮ ﺳـﻘﻒ ﺳـﺎزه ای اﻟﺰامی اﺳﺖ، ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﺑﺎ روشﻫﺎی تحلیلی ﺑﺘـﻮان ﻧﺸـﺎن داد ﻛـﻪ ﺳـﻘﻒ ﻛـﺎذب ﺗـﻮان ﭘـﺬﻳﺮش ﺟﺎﺑﺠﺎیی ﻫﺎی ﻻزم را دارد. در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻣﺤﺪود ﻛﺮدن ﻧﺴﺒﺖ ﻃﻮل ﺑﻪ ﻋـﺮض ﺑﺨـﺶﻫـﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻘﻒ ﻛﺎذب ﺑﻪ 4/0 اﻟﺰامی اﺳﺖ.

6-5-4 دﻳﻮارﻫﺎی شیشه ای ﻧﻤﺎﻫﺎ

دﻳﻮارﻫﺎی شیشه ای ﻧﻤﺎﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎسبی ﺑﻪ ﺳﺎزه اصلی ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ. در اﻳﻦ دﻳﻮارﻫـﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻟﺰاﻣﺎت اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﻧﻴﺮو و ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن، ﺟﺰﺋﻴﺎت اﺟﺮایی ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺷـﺪه ﺗﻮﺳﻂ یک اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ در آن ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ زﻟﺰﻟـﻪ ﻣـﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻮده، رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﻮرد میﺗﻮان از ﻧﺸﺮﻳﻪ " دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻘﺎوم ﺳﺎزی اﺟـﺰای ﻏﻴﺮﺳﺎزه ای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ " ﺑـﻪ ﺷـﻤﺎره ض- 628 ﭼـﺎپ ﺳـﺎل 1391 ﻣﺮﻛـﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت راه، ﻣﺴﻜﻦ و ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﻧﻴﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد.