دستورالعمل طراحی سازه ای و الزامات و ضوابط عملکردی و اجرائی نمای خارجی ساختمان : ضابطه شماره 714 | 3-5- الزامات کلی طراحی

ضوابط این بخش از دستورالعمل به طور خاص برای طراحی نماهای آجری می‌باشد و در مورد سایر انواع نما کاربرد ندارد . 

1-5-3- نماهای مهار شده 

الزامات زیر باید از لحاظ لرزه ای برای نماهای آجری مهار شده رعایت شود: 

- براي نماهای با اتصالات مهاری، نما باید از لبه های جانبی و لبه بالا از سازه اصلی جدا شود تا در مقاومت نیروهای جانبی زلزله که توسط سازه اصلی تحمل می‌شود مشارکت نداشته باشد . 

- وزن نما برای هر طبقه به صورت جداگانه باید توسط نبشی نشیمنی واقع در آن طبقه تحمل شود . 

- درزها باید با استفاده از مفتول های پیوسته با حداقل قطر 4 میلیمتر با حداکثر فواصل 450 میلیمتر مسلح شوند. اتصال مهارها به درزهای مسلح به وسیله قلاب و یا کلیپس باید صورت پذیرد . 

هم چنین الزامات ذکر شده در بندهاي 5-3-1-1 تا 5-3-1-5  باید در مورد این نوع نما رعایت شود: 

1-1-3-5- واحد بنایی 

واحدهای بنایی باید حداقل 50 میلیمتر ضخامت داشته باشند. 

2-1-3-5- تکیه‌گاه ثقلی نماهای آجری مهار شده 

الف - وزن نمای آجری مهار شده در طبقه اول باید به شالوده اعمال شود.

ب - باید وزن نما در تراز هر طبقه به نبشی تکیه‌گاهی نصب شده در آن طبقه اعمال شود. 

ج - هنگامی که وزن نمای آجری مهار شده توسط هر طبقه تحمل می‌شود باید خیز المان های باربر تحت بارهای غیر ضریب دار مرده به علاوه زنده کمتر از 𝐿/600  باشد که L طول دهانه المان باربر ثقلی است . 

د - در شرایطی که در نما بازشو وجود دارد باید وزن نما توسط تیر نعل درگاهی و یا سایر تکیه‌گاه‌هایی که به عضوهای غیر قابل اشتعال متصل شده است تحمل شود. در این شرایط خیز این تکیه‌گاه ها نیز نباید از مقدار 𝐿/600 فراتر رود. 

3-1-3-5- تکیه‌گاه جانبی نماهای بنایی مهار شده 

نما باید توسط مهارهایی با ضوابط زیر به تکیه‌گاه مهار شود: 

الف - ورق‌های فلزی کنگره‌دار 

- ورق های فولادی کنگره‌دار باید حداقل 20 میلیمتر عرض و 0/8 میلیمتر ضخامت باشند و طول موج کنگره ها باید بین 7/5 میلیمتر تا 12/5 میلیمتر و ارتفاع آن‌ها بین 1/5 تا 2/5 میلیمتر باشد . 

ورق‌هاي فولادی کنگره‌دار باید به صورت زیر در نمای آجری مهار شده قرار گیرند: 

ـ ورق فولادی کنگره‌دار باید در داخل درز ملات نما یا دوغاب کار گذاشته شود به طوری که حداقل به مقدار 40 میلیمتر در داخل دیوار نما قرار داشته باشد و حداقل دارای 15 میلیمتر  پوشش ملات تا سطح خارجی نما باشد.

ب - مهارهای شامل ورق‌های فلزی   

- ورق‌های فلزی حداقل باید 20 میلیمتر عرض و 1/5 میلیمتر ضخامت داشته باشند و باید: 

دارای کنگره هایی مطابق بند الف یا خمیده، بریده شده یا سوراخ شده باشند تا بتوانند عملکرد یکسانی در حالت های کشش و فشار داشته باشند. 

- مهارهای شامل ورق های فلزي باید به صورت زیر در نمای آجری مهار شده قرار گیرند. 

- ورق فولادی کنگره دار باید در داخل درز ملات نما یا دوغاب کار گذاشته شود به طوری که حداقل به مقدار 40 میلیمتر در داخل نما قرار داشته باشد و حداقل دارای 15 میلیمتر پوشش ملات تا سطح خارجی نما باشد. 

ج - مهار های مفتولی 

- مهارهای مفتولی باید حداقل دارای قطر 4 میلیمتر بوده و در دو انتها خم شوند به طوريکه طول خمشدگی حداقل برابر با 50 میلیمتر باشد. 

- مهارهای مفتولی باید به صورت زیر در نماهاي آجری مهار شده قرار گیرند: 

- ورق فولادی کنگره دار باید در داخل درز ملات نما یا دوغاب کار گذاشته شود به طوری که حداقل به مقدار 40 میلیمتر در داخل نما قرار داشته باشد و حداقل دارای 15 میلیمتر پوشش ملات تا سطح خارجی نما باشد. 

د - مسلح کننده درز ملات 

- در درز ملات نماهای آجری مهار شده استفاده از مسلح کننده نردبانی یا زبانه ای مجاز می‌باشد. مفتول های عرضی که در نماهای آجری مهار شده به کار می‌روند باید حداقل دارای قطر 4 میلیمتر باشند. مفتول های عرضی باید به مفتول های طولی با قطر 4 میلیمتر جوش شوند. 

- مفتول های طولی باید در داخل درز ملات طوری قرار گیرند که حداقل از هر طرف 15 میلیمتر  پوشش روی آنها وجود داشته باشد. 

ه - مهار های تنظیم شونده 

- ورق های فلزی و قطعات مفتول مهارهای تنظیم شونده باید الزامات این بند یا ه -2 را برآورده کنند. مهارهای تنظیم شونده با مسلح کننده های درز ملات نیز باید الزامات بند ه -3 را برآورده کنند. 

- مهارهای تنظیم شونده باید داراي جزئیاتی باشند تا مانع از هم گسیختن آنه‌ا شود. 

- میله لولای مهارها باید حداقل دارای دو ساق یا مفتول به قطر 4 میلیمتر باشد و فاصله بین آنها نباید بیش از 30 میلیمتر باشد. 

- مهارهای تنظیم کننده ای که دارای مقاومت و سختی برابر با مقادیر مشخص شده در بندهاي ه -1 تا ه -4 می‌باشد قابل استفاده در نماهای آجري مهار شده می‌باشد. 

- مهارهای تنظیم شونده، مهارهای مفتولی با قطر 4 میلیمتر، ورق های فلزی کنگره دار 0/8 میلیمتر به ازای هر 0/25 متر مربع از سطح دیوار باید حداقل یک عدد نصب شود. 

- در سایر انواع مهارها باید به ازای هر 0/3 متر مربع از دیوار حداقل یک مهار نصب شود. 

- فاصله قائم و افقی مهارها نباید از مقادیر 600 و 800 میلیمتر بیشتر شود . 

- اطراف بازشوهای با ابعاد بزرگتر از 400 میلیمتر باید مهارهای تقویتی نصب شود. مهارها در اطرف محیط بازشو باید حداکثر دارای فاصله  900 میلیمتر باشند. مهارها باید در فاصله 300 میلیمتر از بازشو قرار گیرند. 

- ضخامت درز ملات باید حداقل دو برابر ضخامت مهار مدفون شده در آن باشد. 

4-1-3-5- نماهای آجری مهار شده به دیوار خشک 

- اتصال مهارها به قاب فلزی با پیچ های مقاوم در برابر خوردگی که حداقل دارای قطر اسمی 5 میلیمتر است باید انجام شود. 

- قاب فولادی سرد نورد شده نگهدارنده باید در برابر خوردگی مقاوم باشد و حداقل دارای ضخامت فلز پایه 0/1 میلیمتر باشد . 

- حداکثر فاصله سطح داخلی نما و قاب فلزی باید 120 میلیمتر باشد. حداقل فاصله 25 میلیمتر برای فضای هوا باید در نظر گرفته شود . 

- در استفاده از پروفیل های گالوانیزه هنگام برشکاری باید محل برش داده شده با عایق مناسب پوشانده و یا از ضد زنگ استفاده شود. 

5-1-3-5- نماهای آجری مهار شده به دیوار بتنی یا بنایی 

اتصال نمای آجری به نگهدارنده های بنایی باید به وسیله مهارهای مفتولی از فولاد ضد زنگ یا دارای پوشش گالوانیزه ،قابل تنظیم یا درزهای مسلح شده انجام شود. اتصال نما به نگهدارنده های بتنی باید به وسیله مهارهای قابل تنظیم انجام شود. جزییات نحوه اجرای این نما در شکل 5-4 نمایش داده شده است.

2-3-5- نماهای چسبانده شده

الزامات زیر درخصوص این نما باید در نظر گرفته شود . 

الف: بارها از نما به دیوار پشتیبان به وسیله مهارهای مکانیکی مناسب انتقال یابد. 

ب: خمش خارج از صفحه برای جلوگیری از جدایی نما از دیوار پشتیبان باید محدود شود. 

ج : نما نباید در معرض تنش های کششی ناشی از خمش قرار گیرد.

1-2-3-5- الزامات نماهای بنایی چسبانده شده   

ضخامت هر یک از واحدهای آجر نمای چسبانده شده نباید بیشتر از 60 میلیمتر باشد. دیوار پشتیبان باید بر اساس ضوابط فصل دوازدهم این دستورالعمل مسلح شده باشد.