مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان : الزامات ترافیکی ساختمان (1401) | ٢٣-٣-١ كليات

٢٣-٣-١-١ مفاد این بخش مربوط به ايمن سازى شبكه معابر بلافصل محدوده کارگاەهای ساختمانى مى باشد. محدوده داخل كارگاه هاى ساختمانى بايد با رعايت مفاد مبحث « ايمنى و حفاظت كار در حين اجرا (مبحث دوازدهم مقررات ملى ساختمان) » ايمن سازى و محصور شوند و از ورود افراد متفرقه و غیرمسئول به داخل کارگاه جلو گیری به عمل آید.

٢٣-٣-١-٢ مهندسين ترافيك ذيصلاح بايد نسبت به شناسايى مشكلات ترافيكى و مخاطرات ايمنى كه در حين دوره ساخت ساختمان براى شبكه معابر بلافصل و در ورودى و خروجى ساختمان بوجود مى آيد، اقدام نمايند و بررسى وطراحى تسهيلات مناسب رادر جهت ساماندهى ترافيكى وايمن سازى محدوده كاركاه بعمل آورند.

٢٣-٣-١-٣ مجرى موظف است بيش از انجام هر گونه عمليات عمرانى در داخل كارگاه، نسبت به ایمن سازى محدوده بلافصل كارگاه ساختمانى بر اساس طرح هاى ارائه شده از سوى مهندسين ترافيك ذيصلاح (مطابق جزئيات اين بخش و پيوست ٢٣-٥) و پس از تائيد مراجع ذیصلاح شهری، اقدام نماید.

٢٣-٣-١-4 كارفرما موظف است نسبت به تهیه و تدارک تجهیزات لازم در محدوده كارگاه و ايمن سازى محدوده كارگاه مطابق با طرح مورد اشاره در بند ٢٣-٣-١-٣ اقدامات لازم را مبذول نماید.

٢٣-٣-١-٥ به منظور ارائه طرح هاى مديريت ترافيک در محدوده بلافصل کارگاه، باید در محدوده كارگاه ها وضعیت تردد (وسایل نقلیە موتوری، دوچر خە و عابرپیادە)، تجهيزات كنترل ترافيك موجود، مشخصات فيزيكى (عرض معبر، جوى آب، پياده رو، مسير دوچرخه، باغچه، تعداد خطوط، وضعيت ميانه مسير، شعاع قوس و ... )، محدوديت ديد، دسترسى ساختمان هاى پیرامونى و محل ايستگاه هاى حمل ونقل عمومى در نظر گرفته شود فرم برداشت مشخصات فيزيكى در قالب چك ليست جدول ٢٣-٣-١ ارائه شده است.

٢٣-٣-١-۶ هرگونه عملیات عمرانی در محدوده معابر شریانی و پیاده روهای پیرامونی آنها نباید در ساعت اوج ترافيک انجام گيرد مگر آن كه با اخذ مجوز رسمى از مراجع ذيصلاح باشد. تعیین ساعت اوج ترافیک در شبکه معابر بلافصل محدودہ کار گاه به عهده مهندس دیصلاح و با اخذ نظر از مسئولين ذيصلاح است.

٢٣-٣-١-٧ تمهیدات لازم در چیدمان كارگاهاى ساختمانى

به طور کلی، به غیر از حالاتی که معبر کاملاً بر روی ترافیک عبوری مسدود گردد، چيدمان کارگاه باید به گونه ای باشد كه تا حد امكان، كمترين خطوط ترافيكى را تحت تاثير قرار دهد. از اين رو، بايد تمهيدات زير در چيدمان كارگاه هاى ساختمانى مدنظر قرار گيرد:

٢٣-٣-١-٨ در ساعت اوج ترافيك، بيشترين تعداد خطوط عبورى بايد در جهت جريان غالب تامين شود.

٢٣-٣-١-٩ حفظ جريان ترافيك دوطرفه در معابر الزامى است مگر آن كه خيابان يكطرفه يا جدا شده باشد. عرض اضافى براى تسهيل تردد جريان ترافيک مى تواند با ممنوعیت توقف حاشیه ای در شبکه معابر بلافصل محدوده کارگاه تامین شود.

٢٣-٣-١-١٠ هيچ وسيله نقليه غير كاركاهى نبايد در معابر بلافصل محدوده كارگاه ساختمانى، يا ساير تواحى اى كه تحت كنترل مديريت موقت ترافيك است، توقف نمايد. توقف وسایل نقلیه کارگاهی نيز نباید به گونه ای باشد كه فاصله ديد ساير رانندگان را مختل نماید و دسترسى ساختمان ها و معابر پيرامونى را محدود كند.

٢٣-٣-١-١١ ترافيک بايد تا حد امكان بر روى سطح روسازى شده تردد نمايد. همچنين مجری بايد از پرچمدار در راه هاى انحرافى بدون روسازى استفاده نمايد.

٢٣-٣-١-١٢ در صورت ريزش مصالح از وسيله نقليه سنگین در سطح پيادهرو يا سوارەروی شبکه معابر بلافصل کارگاه، باید سريعاً پاکسازی شود.

٢٣-٣-١-١٣ در شبكه معابر بلافصل كارگاه بايد مسيرى ايمن و محافظت شده براى تردد دوچرخه و عابرین پیاده در نظر گرفته شود.

٢٣-٣-١-14 مجرى بايد از توقف هر نوع وسيله نقليه شخصى در شبكه معابر بلافصل محدوده كارگاه ممانعت به عمل آورد و در اين محدوده تنها وسايل نقليه اى بايد نگهدارى شود كه براى اجراى عمليات ساختمانى نياز ا ست. بدين منظور لازم است در محدودة ١۵ مترى از هر طرف كاركاه ساختمانى، تابلوهاى توقف ممنوع نصب شوند

٢٣-٣-١-١٥ تعيين زمان جابه جايى مصالح، تجهيزات و ماشين آلات كارگاهى مى بايست با توجه به مسير تردد تعيين شده توسط مهندس ترافيک ذيصلاح و با هماهنگی مجرى انجام شود و جابجايى بايد در ساعات غيراوج ترافيك و با كسب مجوز از جانب مراجع ذيصلاح انجام پذيرد.

چنانچە عملیات کار گاهى از نوع بتن ريزى با استفاده از تجهيزات ميكسر و يمپ و يا استقرار اسكلت فلزى به وسيلة جرثقيل ثابت و يا ساير عمليات كارگاهى باشد وانجام عمليات بخشى از معبر را اشغال نمايد، در تعيين زمان مجاز عمليات ساختمانى بايد موارد ذيل رعايت شود:

٢٣-٣-١-16 اگر عمليات ساختمانى در معبر شريانى ويا بالاتر انجام گيرد انجام عمليات تنها در روزهاى تعطيل و نيمه شب تا 6 صبح ساير روزها مجاز است.

٢٣-٣-١-١٧ اگر عمليات ساختمانى در معابر شريانى يا بايين تر انجام گيرد، چنانچه معبر يكطرفه باشد وبا استقرار تجهيزات وماشين آلات، فضا براى عبور خودرو باقى بماند و يا امكان تخصيص معبر جايگزين در محدوده وجود داشته باشد، زمان مجاز انجام عمليات به شرح ذيل مى باشد:

- روزهاى تعطيل

- نيمه شب تا ٧ صبح و ساعات ١٢ تا 16 پنجشنبه

- نيمه شب تا 6 صبح وساعات ٢١ تا 24 ساير روزها

٢٣-٣-١-١٨ اگر عملیات ساختمانی در معابر شریانی و یا پايین تر انجام گيرد، چنانچه معبر يكطرفه با شد و با استقرار تجهيزات و ماشين آلات، فضايى براى عبور خودرو باقى نماند و امكان تخصيص معبر جايگزين وجود نداشته باشد، انجام عمليات تنها در روزهاى تعطيل و بامداد تا 6 صبح ساير روزها مجاز است. در صورتى كه امكان تعبيه مسير جايگزين وجود داشته باشد، تعيين زمان انجام عمليات همانند بند ٢٣-٣-١-١٧ انجام میگیرد.

٢٣-٣-١-١٩ اگر عملیات ساختمانی در معابر شریانی و یا پایینتر انجام گیرد، چنانچه معبر دوطرفه باشد و با استقرار تجهيزات و ماشين آلات، عملكرد معبر دوطرفه باقى بماند و يا امكان تخصيص معبر جايگزين در محدوده وجود داشته باشد، زمان مجاز انجام عمليات همانند بند ٢٣-٣-١-١٧ تعيين مى شود.

٢٣-٣-١-٢٠ اكر عملیات ساختمانی در معابر شریانى و يا پايين تر انجام كيرد، چنانچه معبر دوطرفه باشد و با استقرار تجهيزات وماشين آلات، امكان تامين عملكرد دوطرفه معبر وجود نداشته باشد وامكان تخصيص معبر جايگزين نيز فراهم نباشد، انجام عمليات تنها در روزهاى تعطيل و بامداد تا 6 صبح ساير روزها مجاز است. در صورتى كه امكان تعبيه مسير جايگزين وجود داشته باشد، زمان انجام عمليات همانند بند ٢٣-٣-١-١٧ تعيين مى شود.

٢٣-٣-١-٢١ چنانچه عمليات ساختمانى از نوع خاكبردارى، گودبردارى يا ساير عمليات نيازمند به تردد مكرر وسايل نقليه سنگين باشد، انجام عمليات تنها در ساعاتى از شبانه روز با اخذ مجوز از مراجع ذیصلاح، امکان پذير خواهد بود.

٢٣-٣-١-٢٢ چنانجه عمليات ساختمانى از نوع بتن ريزى دستى، اجراى اسكلت فلزى به وسيلۀ جرثقيل متحرک باشد، به شرط عدم ايجاد انسداد ترافيكى معبر، محدوديت زمانى براى انجام عمليات وجود ندارد.

در شكل ٢٣-٣-١ جزييات نحوه زمانبندى عمليات كارگاهى نشان داده شده است.

٢٣-٣-١-٢٣ مسدود نمودن پياده رو و معابر و فضاهاى عمومى براى تخليه مصالح، وسايل و تجهيزات وانجام عمليات عمرانى ممنوع است مگر با اخذ مجوز از مراجع ذيصلاح شهرى و براى مدت معين باشد. لازم به ذكر است حتى در صورت اخذ مجوز، وسایل، تجهیزات و مصالح ساختمانی باید به گونه ای جانمایی شوند که در دوره ساخت، حداقل مزاحمت براى تردد وسايل نقليه يا عابرين پياده به همراه داشته باشند ودسترسى وسايل نقليه سنگين، اضطرارى و امدادى را به كارگاه مسدود ننمايند و همچنين ايمنى تردد وسایل نقلیه و عابرین پياده نيز در محدوده بلافصل تامين گردد.

٢٣-٣-١-24 در صورتى كه پس از جداسازى كارگاه ساختمانى و پياده رو، حداقل مطلق عرض پياده رو تامين نشود، يا اينكه كارگاه ساختمانى تمام عرض پياده رو را اشغال نماید، ضروری است تا حد ممكن مسیر جایگزینی براى دسترسى ايمن عابرين پياده لحاظ شود. به این ترتیب پس از جداسازی پیاده رو و کارگاه، عرض باقى مانده براى پياده رو بايد 1/20 متر براى معابر محلى، 1/5 متر براى جمع و پخش كننده و٣ متر براى معابر شريانى باشد. مقادير كمتر از حداقل مطلق به دليل ملاحظات مربوط به معلولين داراى ويلچر قابل قبول نيست.

٢٣-٣-١-٢۵ در صورتی كە محدودە كارگاه ساختمانى در مسير دوچرخه پيشروى کرده باشد، ضروری است که تمهیدات عبور و مرور ايمن عابرين پياده و دوچرخه سواران توسط مهندس ذيصلاح بيش بينى شود.

٢٣-٣-١-26 در صورتى كه اجراى ساختمان مستلزم باريك شدن وكاهش عرض خطوط عبورى در يك جهت شود، تهيه طرح مديريت ترافيك و تصويب آن در مراجع ذيصلاح الزامى است. به هنگام تهيه طرح ضرورى است حداقل عرض عبور سواره رو در هر يک از جهات 3/5 متر براى مسير مستقيم در نظر گرفته شود تا امكان عبور خودروى آتش نشانى فراهم شود. در شرايط خاص و با وجود محدوديت ها در تامين اين عرض، حسب پيشنهاد مهندس ذيصلاح، حداقل عرض مى تواند تا ٣ متر كاهش داده شود. در چنین شرایطی عرض مورد نیاز برای معابری كه در قوس واقع شده اند در يک جهت عبورى ميتواند حداقل 4/5 متر درنظر گرفته شود. در صورتى كه تامين حداقل هاى بيان شده بر مبناى ملاحظات دسترسی وسایل نقلیه امدادی امكان پذير نباشد، اقدامات و طرح هاى ديگرى از قبيل تأمين مسيرهاى جايگزين براى وسايل نقليه امدادى و يا یکطرفە سازى معبر، حسب پيشهاد مهندس ذيصلاح در دستور كار بررسى مراجع ياد شده قرار خواهد گرفت.

٢٣-٣-١-٢٧ جانمایی تجهیزات کنترل ترافیک و تجهیزات كارگاهى بايد به نحوى صورت گيرد كه علاوه بر تامين ايمنى تردد، امكان جريان روان ترافيك را نيز فراهم نمايد. از اينرو، تمهيدات زير در جانمايى اين تجهيزات بايد مدنظر واقع شود:

الف: به استثناء تابلوهاى محدوديت توقف، هيج نوع علائم ديگرى نبايد بيش از زمان شروع عمليات ساختمانى نصب شود، ساير علائم موردنياز بايد همزمان با شروع عمليات كارگاهى نصب شوند. اگر به هر دلیلی نیاز به نصب اين علائم پيش از شروع عمليات كارگاهى باشد، بايد تا زمان شروع عمليات ساختمانى پوشانده شوند.

ب: هریک از تجھیزات کنترل ترافیک کە به دلیل تغییر در چیدمان كارگاه، در مدت انجام عمليات ساختمانى بلا استفاده مى شود، بايد به تناسب تغيير ايجاد شده، جابجا يا برچيده شود.

پ: تمامی تجهیزات ترافیکی باید به نحوی نصب شوند كه براى رانندگان وسايل نقليه عبورى قابل مشاهده باشد.

ت: وسایل نقليه سنگین كه به هر دلیلى در مسير تردد وسايل نقليه توقف مى كنند بايد مجهز به چراغ چشمکزن یا چراغ گردان زرد/نارنجی باشند، مگر آن از يک يا بيش از يک پرچمدار براى كنترل ترافيك استفاده شود. ضمناً توصيه مى شود براى كاهش سرعت ترافيك در این محدوده از تجهيزات كنترل ترافيك استفاده شود.

ث: میتوان از وسیلەنقلیه به عنوان حائل میان کارگران و جریان عبورى ترافيك استفاده نمود تا موجب ايجاد حفاظت بيشتر براى كاركرانى شود كه ممكن است به علت تمركز توجه راننده به تجهيزات كنترل ترافيك، ناديده گرفته شوند. استفاده از اين نوع وسايل نقليه بايد به همراه استفاده از تجهيزات مناسب كنترل ترافيك و تجهيزات هشداردهنده باشد.

ج: علائم باید به نحوی جانمایی شوند که مانع دسترسی و تردد عابر پیاده نباشند مگر آن كه علائم مرتبط با انسداد مسير پياده رو باشد.

٢٣-٣-١-٢٨ مشخصات تجهيزات ترافيكى بايد مطابق با با مفاا نشريه ٩٩ و 267 سازمان مديريت وبرنامه ريزى وبرا ساس معيارهاى ذكر شده در استاندارد ملى شماره 14815 (ملزومات مهندسى ترافيک)، وآيين نامه ١٢ جلدى طراحى معابر شهرى (١٣٩٩) باشند.

٢٣-٣-١-٢٩ اگر براى انجام عمليات ساختمانى، وسايل نقليه كارگاهى مجبور به توقف در سطح معبر حتى براى مدت زمانى كوتاه با شند، ضرورى است تا از تجهيزات كنترل ترافيكى استفاده شود. البته در اين موارد مشخصات نجهيزات ترافيكى مورداستفاده لازم نيست تا مطابق با تجهيزات كنترل ترافيكى محدوده بلافصل باشد. در اين موارد استفاده از تجهيزات كنترل ترافيك زير ضرورى است:

الف: این نوع از وسایل نقلیه باید مجهز بە چراغ چشمک زن، گردان یا فلش چشمك زن زرد يا نارنجى رنگ باشد.

ب: تجهيزات مناسب هشداردهنده بايد در ارتفاعى نصب شوند كه توسط وسايل نقليه در جریان، مشاهده شوند.

پ: تجهیزات كنترل ترافيكى كه براى انحراف جريان ترافيك يا انحراف مسير استفاده می شوند، باید تا زمان اتمام عمليات وسيله نقليه و شروع به حركت آن در محل قرار داشته باشند.

ت: در صورت نياز براى قطع جريان ترافيك يا مسدود نمودن مسير تردد وسايل نقليه در یک خیابان شریانی، به منظور كنترل جريان ترافيک در محدوده، استفاده از پرچمدار الزامى است.

٢٣-٣-١-٣٠ در بخشى از معبر كه به واسطه احداث كارگاه، اصلاحات هندسى انجام مى شود، لازم است تا سياست هاى كنترل سرعت اجرايى شود. در اين نوع معابر، سرعت مجاز بايستى توسط مهندس ترافيک تعيين و با هماهنگى مراجع ذيصلاح اجرائى شود.

٢٣-٣-١-٣١ طرح مدیریت ترافیک کار گاهی باید بە گونه ای انجام شود كە رانندگان بيش از رسيدن به محدوده عمليات، سرعت خود را كاهش دهند. توصيه مى شود تا حد امكان از ايجاد نواحى متعدد كاهش سرعت در طول معبر، خوددارى شود.

٢٣-٣-١-٣٢ در مناطقى كه به منظور مديريت ترافيك در محدوده بلافصل لازم است تا برخى از طرح هاى مديريت پاركينگ برچيده شود و يا تغيير يابد، اين مو ضوع بايد دو هفته بيش از شروع عمليات ساختمانى توسط مهندس ذيصلاح ارائه و پس از تاييد مراجع ذيصلاح، جهت اجرا به مجرى ساختمان ابلاغ شود.

٢٣-٣-١-٣٣ مجرى ساختمان موظف است نسبت به نگهدارى تجهيزات كنترل ترافيك به منظور عملكرد موثر در مدت عمليات ساختمانى، اقدامات لازم را انجام دهد. تجهیزات مذكور بايد در موقعيت مناسب وتميز قرار داشته و در هر ساعتى از شبانه روز، خوانا باشند. تجهيزات صدمه ديده، مخدوش يا كثيف بايد توسط مجرى تميز، تعمير و جايگزين شوند. همچنين لازم است تا در مدت عمليات ساختمانى، مراقبت هاى مداوم به منظور حفظ قابليت ديد تابلوها، چراغ ها يا تجهيزات كنترل ترافيك، توسط مجرى صورت پذيرد.

٢٣-٣-١-34 با توجه به آن كه اطلاع رسانى، بخشى مهم از عمليات كنترل ترافيك در حين ساخت است، مجرى بايد در عمليات ساختمانى اعم از كوتاه يا بلندمدت، نحوه تردد وسايل نقليه يا عابرين پياده (مطابق طرحهاى ارائه شده در پيوست ٢٣-٥) را با هماهنگی مراجع ذیصلاح ، به درستى اطلاع رسانى نمايد.

٢٣-٣-١-٣٥ انسداد يك معبر توسط مالك يا مجرى به علت انجام عمليات ساختمانى و تامين مسير انحرافى براى آن نيازمند مجوز از نهادها ومراجع ذيصلاح است و پيش از شروع هر گونه عملیات ساختمانی، باید طرح ها و جدول زمان بندى انجام كارها در هر مرحله از عمليات حين ساخت، مسير انحرافى و نحوه نگهدارى از آن، تعداد و نوع تجهيزات كنترل ترافيكى آن توسط مهندس ذيصلاح ارائه شود و كارفرما جهت اخذ تاييد مراجع ديصلاح اقدام نمايد.