مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان : ایمنی بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا (1403) | ۱-۹-۱۲ کلیات

۱-۱-۹-۱۲ منظور از عملیات خاکی عبارت است از خاکبرداری خاکریزی تسطیح زمین گودبرداری  بی کنی، حفاری شمع حفر شیار کانال چاه و مجرای آب و فاضلاب با وسایل دستی یا مکانیکی .

۲-۱-۹-۱۲ در عملیات خاکی از قبیل گودبرداری و خاکریزی باید حداقل یک نفر شخص آموزش  دیده کامیون ها و ماشین آلات سنگین را هنگام ورود و خروج و تردد در داخل کارگاه ساختمانی  هدایت کند. همچنین برای آگاهی رانندگان کارگران عابران و سایر افراد باید علائم هشدار  دهنده قابل رویت در شب و روز و در فاصله لازم در معابر داخل و اطراف کارگاه ساختمانی و محل  ورود و خروج کامیونها و ماشین آلات به کارگاه ساختمانی نصب شود. 

۳-۱-۹-۱۲ قبل از شروع عملیات خاکی اقدامات زیر باید توسط مجری انجام شود:

الف : زمین مورد نظر توسط شخص یا اشخاص دارای صلاحیت از لحاظ پایداری و جنس خاک  همچنین پایداری ابنیه و تاسیسات مجاور به دقت بررسی شود نقشه گودبرداری و طرح بایدار سازی جداره های کود و ساختمان های مجاور و برنامه گودبرداری توسط شخص یا اشخاص  فوق تهیه و به مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان تسلیم شود. 

ب : روش برنامه اجرایی گودبرداری و زمان شروع آن به همراه مجوز صادره توسط مرجع صدور  پروانه و کنترل ساختمان به ناظر تحویل شود ناظر نیز موظف به اخذ این مستندات از مجری و  کنترل اجرای آن است. 

پ : موقعیت تأسیسات زیرزمینی از قبیل چاه های آب و فاضلاب کانال فاضلاب، چشمه و قنات  قدیمی لوله کشی آب و گاز کابل برق فیبرنوری و تلفن که ممکن است در حین عملیات خاکی  به آنها خسارت وارد شود یا موجب بروز خطر و حادثه گردد باید با استعلام کتبی از سازمان های  مربوط بررسی و شناسایی شود و توسط سازمان های ذیربط نسبت به قطع جریان، تغییر مسیر  دائم یا موقت و ایمن سازی آنها اقدام شود. 

ت : در صورتی که تغییر مسیر یا قطع جریان برخی از تاسیسات مندرج در مفاد بند  ۳-۱-۹-۱۲- "پ" امکان پذیر نباشد باید با همکاری سازمان های مربوط و به روش های مقتضی از  آنها حفاظت شود. 

ث : چنانچه محل گودبرداری در نزدیکی یا مجاورت یکی از ایستگاه های خدمات عمومی از قبیل  آتش نشانی نیروی انتظامی اورژانس و مراکز درمانی باشد یا در مسیر خودروهای آنها قرار داشته  باشد باید مراتب قبلا به صورت کتبی به اطلاع نهادهای مذکور برسد تا احیاناً وقفه ای در  خدمت رسانی عمومی ایجاد نشود. 

ج : کلیه اشیاء زائد از قبیل تخته سنگ ضایعات ساختمانی با بقایای درختان که ممکن است مانع  از انجام کار یا موجب بروز حادثه شود باید از زمین مورد نظر خارج گردد. 

چ : در استفاده از روش های پایدار سازی دیواره های گودبرداری از قبیل میخکوبی و میل مهار ورود  به محدوده مالکیت املاک مجاور و معابر عمومی ممنوع است مگر با اذن کتبی مالک یا مالکان  ملک یا املاک مجاور و تائید مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان که باید توسط صاحب کار قبل  از طراحی پایدارسازی گود به صورت کتبی و رسمی اخذ و نسخه ای از آن به مهندس طراح بایدارسازی گود و مهندس ناظر ارائه شود. 

۴-۱-۹-۱۲ در اجرای عملیات خاکی رعایت مفاد فصل ۱۲-۶-۱ الزامی است. همچنین در  صورتی که در عملیات خاکی از دستگاه برقی مانند الکتروموتور برای هوادهی، تخلیه آب و نظایر  ان استفاده شود این دستگاه ها باید با رعایت مفاد بندهای ۱۲-۲-۴-۹، ۱۲-6-1-۱۷ و  12-6-1-18 استفاده شود و به وسایل حفاظتی مناسب مجهز باشد. 

۵-۱-۹-۱۲ چنانچه محل مورد نظر برای عملیات خاکی نظیر حفر چاه در معابر عمومی یا محل هایی  باشد که احتمال رفت و آمد افراد وجود داشته باشد باید با اقدامات احتیاطی از قبیل محصور کردن  محوطه حفاری نصب علائم هشدار دهنده و وسایل کنترل مسیر از ورود افراد به منطقه حفاری  جلوگیری شود و دهانه این محل ها در پایان کار روزانه مسدود گردد.

۶-۱-۹-۱۲ رعایت مقررات زیست محیطی از جمله جلوگیری از آلودگی هوا و آلودگی صوتی  ناشی از فعالیت های مربوط همچنین جلوگیری از آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی و مدیریت  پسماند الزامی است.