مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان : ایمنی بهداشت کار و محیط زیست در حین اجرا (1403) | ۲-۹-۱۲ گودبرداری (حفر طبقات زیرزمین و پی کنی ساختمان)

۱-۲-۹-۱۲ گودبرداری به هر گونه حفاری و خاکبرداری گفته می شود که پائین تر از سطح طبیعی  زمین با تر از زیر بی ساختمان مجاور اجرا شود. 

۲-۲-۹-۱۲ در صورتی که در عملیات گودبرداری و خاکبرداری احتمال خطر برای پایداری  دیواره های کود دیوارها و ساختمان های مجاور یا مهارها وجود داشته باشد باید قبل از گودبرداری  و خاکبرداری ایمنی و پایداری آنها تامین شود. 

۳-۲-۹-۱۲ در مواردی که عملیات گودبرداری در مجاورت ،معابر بزرگراه ها، خطوط راه آهن یا  مراکز و تاسیسات دارای ارتعاش انجام می شود باید اقدامات لازم برای جلوگیری از لغزش یا ریزش  جداره ها صورت گیرد. 

۴-۲-۹-۱۲ در موارد زیر باید دیواره های محل گودبرداری همچنین دیوارها و ساختمان های  مجاور، توسط شخص دارای صلاحیت دقیقاً بازدید و کنترل شود و نقاطی که خطر ریزش، لغزش  یا تغییر شکل های غیر مجاز به وجود آمده است باید با استفاده از روش ها و تمهیدات فنی لازم  تقویت شود: 

الف : قبل از پایدارسازی کامل به صورت روزانه و بعد از پایدارسازی حداقل هفته ای یک بار 

ب : بعد از وقوع بارندگی طوفان سیل، زلزله و یخبندان 

پ : بعد از هر گونه عملیات انفجاری 

ت : بعد از ریزش ناگهانی 

ث : بعد از وارد آمدن صدمه اساسی به مهارها

۵-۲-۹-۱۲ برای جلوگیری از بروز خطرهایی نظیر پرتاب سنگ سقوط افراد، حیوانات، مصالح ساختمانی و ماشین آلات سرازیر شدن آب به داخل گود و نیز برخورد افراد و وسایل نقلیه با  کارگران و وسایل و ماشین آلات حفاری و خاکبرداری اطراف محل گودبرداری و خاکبرداری باید با  رعایت مفاد بخش ۱۲-۵-۲ به نحو مناسب محصور و محافظت شود. در صورتی که عملیات خاکی  در مجاورت معابر و فضاهای عمومی صورت گیرد این حصار باید با رعایت مفاد بخش ۱۲-۵-۹ و  در فاصله حداقل ۱٫۵ متر از لبه گود احداث و با علائم هشدار دهنده که در شب و روز و از فاصله  لازم قابل رؤیت باشد، مجهز شود. 

۶-۲-۹-۱۲ در گودبرداری هایی که عملیات اجرایی به علت محدودیت ابعاد با مشکل نور و تهویه  هوا مواجه می شود لازم است روشنایی و تهویه هوا تامین شود. 

۷-۲-۹-۱۲ مواد حاصل از گودبرداری نباید در فاصله کمتر از ۱٫۵ متر از لبه گود ریخته یا  انباشته شود. در صورت ریختن یا انباشت این مواد در پیاده روها و معابر عمومی رعایت مفاد بند  12-2-2-1 الزامی است. همچنین این مواد نباید به نحوی در پیاده روها و معابر عمومی انباشته  شود که مانع عبور و مرور یا موجب بروز حادثه گردد. 

۸-۲-۹-۱۲ محل استقرار ماشین آلات و وسایل مکانیکی همچنین انباشتن خاک های حاصل از  گودبرداری یا مصالح ساختمانی در مجاورت کود باید توسط شخص دارای صلاحیت بررسی و  حداقل فاصله مناسب تعیین شود این فاصله باید دقیقاً از لبه گود رعایت شود و هرگز نباید کمتر  از ۱٫۵ متر باشد. 

۹-۲-۹-۱۲ در گود با عمق بیش از ۱ متر حضور حداقل یک نفر مراقب در خارج از گود با امکان  اشراف بر کلیه بخشهای گود و ارتباط موثر با افراد داخل گود و سازمان های امداد و نجات  الزامی است. 

۱۰-۲-۹-۱۲ در گودبرداری معابر و راه های شیبدار (رمپ) احداثی ویژه وسایل نقلیه، نباید  دارای عرض کمتر از ۴ متر و شیب بیشتر از ۱۸ درصد باشد. 

۱۱-۲-۹-۱۲ مجری موظف است در عملیات گودبرداری و پایدارسازی دیواره های گود مفاد  مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان (ژئوتکنیک و مهندسی پی) را در انطباق با الزامات این بخش  رعایت و تامین نماید.