هوش مصنوعی مقررات ملی ساختمان23Gane AI
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان : حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق (1395) | ٣-٢-٢ دسته بندی تصرف ها
٣-٢-٢-١ تصرف های مسکونی (م)
هر بنا یا بخشی از یک بنا که در آن فرد یا افرادی زندگی کنند و برای خوابیدن از آن استفاده شود، به استثنای بناهایی که در گروه تصرف های درمانی/ مراقبتی دسته بندی می شوند. بناهای با تصـرف مسکونی شامل موارد زیر می‌شوند:
٣-٢-٢-١-١ گروه م - ١
تصرف های مسکونی که متصرفان عمدتاً به طور موقت (کمتر از یک ماه) در آن اقامت دارند، شـامل موارد زیر:
الف) مسافرخانه ها و مسافر پذیرها
ب) هتل ها و متل ها، هتل آپارتمان ها
٣-٢-٢-١-٢ گروه م -٢
تصرف های مسکونی شامل دو واحد مسکونی و بیشتر که متصرفان آن به طور عمده، به صورت دائم در ساختمان ساکن هستند، شامل موارد زیر:
الف) بناهای آپارتمانی
ب) اقامتگاه های غیر موقت سازمانی، مذهبی، ورزشی و نظایر آن
پ) خوابگاه ها
ت) اقامتگاه های تفریحی شراکتی
یادآوری: خانه ها و ویلاهای مسکونی که بـرای سـکونت شخصـی یـک خـانواده (بـه صـورت غیـر آپارتمانی) استفاده می‌شوند، تا هنگام تصویب مقررات اختصاصی جداگانه برای آنها، جزو گروه م ـ٢ قرار گرفته و باید از مقررات مربوط به آن تبعیت نمایند.
٣-٢-٢-١-٣ گروه م - ٣
تصرف های مسکونی که برای مراقبت شبانه روزی از افراد به تعداد ٦ تـا ١٦ نفـر (بـه غیـر از تعـداد کارکنان) استفاده می‌شوند.
٣-٢-٢-٢ تصرف های آموزشی (آ)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن به منظورهای آموزشی بـرای حـداقل ٦ نفـر در دوره هـای تحصـیلی ابتدایی تا دبیرستان استفاده می شود. همچنین هر بنا یا بخشی از بنا که به منظور آموزش بیش از 5 نفر با سن ٣ تا ١٨ سال برای قسمتی از طول شبانه‌روز استفاده شود، در این تصرف قرار می‌گیرد.
یادآوری: کاربری های آموزشی در دوره های تحصیلی بالاتر از دبیرسـتان جـزو دسـته تصـرف هـای آموزشی محسوب نشده و جزو دسته تصرف های حرفه‌ای/ اداری قرار می‌گیرند.
٣-٢-٢-٣ تصرف های درمانی/ مراقبتی (د)
هر بنا یا بخشی از بنا که در آن اشخاص به سبب محدودیت یا معلولیت جسمی و یا ذهنی، بیماری یا کهولت تحت مراقبت پزشکی و نظایر آن قرار دارند، یا به منظور مجازات یا بازپروری تحت نظر یا بازداشت قرار گرفته‌اند و آزادی حرکت آنان محدود شده باشد.
٣-٢-٢-٣-١ گروه د -١
هر بنا یا بخشی از بنا که برای نگهداری از بیش از ١٦ نفر به طور شبانه روزی استفاده می شود که به علت شرایط روحی یا سایر دلایل، در یک محیط مسکونی تحت مراقبت بوده و خدمات مراقبتی بـه آنان ارائه می گردد. متصرفان در این تصرف قادر هستند تا در صورت وقوع یک موقعیـت اضـطراری بدون کمک فیزیکی کارکنان، واکنش لازم را از خود نشان دهند. این تصرف شامل مراکز نگهـداری از آسیب دیدگان اجتماعی، مراکز ترك اعتیاد و موارد مشابه می‌شود.
٣-٢-٢-٣-٢ گروه د - ٢
هر بنا یا بخشی از بنا کـه بـه منظـور ارائـه خـدمات شـبانه روزی پزشـکی، جراحـی، روانپزشـکی، پرستاری یا نگهداری از کودکان بی سرپرست و مانند آن برای افرادی به تعداد بیش از پنج نفـر کـه بعضاً قادر به مراقبت از خود نیستند، استفاده می شود. این تصرف شامل بیمارستان ها، درمانگـاه هـا، تیمارستان ها، شیرخوارگاه ها و موارد مشابه می‌شود. همچنین هـر گونـه مرکـز مراقبـت از کودکـان کمتر از ٣ سال به تعداد بیش از پنج نفر که در آن کودکـان بـرای کـل مـدت شـبانه روز نگهـداری می‌شوند، باید جزو گروه د ـ٢ قرار می‌گیرد.
٣-٢-٢-٣-٣ گروه د -٣
هر بنا یا بخشی از بنا که در آن افرادی به تعداد بیش از پنج نفر به دلایل امنیتی نگهداری شـوند و آزادی آنها محدود شده باشد. این تصرف شـامل مـوارد زیـر مـی گـردد: زنـدان هـا، بازداشـتگاه هـا،ندامتگاه ها و اندرزگاه ها، دارالتأدیب‌ها و مراکز بازپروری.
٣-٢-٢-٣-٤ گروه د - ٤ (مراقبت‌های روزانه)
هر بنا یا بخشی از بنا که در آن افراد در هر سنی به تعداد بیش از پنج نفر تحت مراقبت افرادی غیر از والدین، خویشاوندان یا وابستگان خود، در محلی غیر از خانه خود و به مدت کمتـر از ٢٤ سـاعت قرار بگیرند. آسایشگاه هایی که برای مراقبت شخصی برای کمتر از ٢٤ ساعت و بـرای بـیش از پـنج نفر افراد بالغ استفاده شود، و نیز مراکزی که برای نگهداری بیش از پنج کودک بـا سـن کمتـر از ٣ سال به مدت کمتر از ٢٤ ساعت استفاده شوند، جزو این گروه محسوب می‌گردد.
تبصره: چنانچه یک مرکز نگهداری از کودکان، خـدمات مراقبـت از بـیش از پـنج و حـداکثر صـد کودك کمتر از ٣ سال را ارائه نماید، در صورتی که کلیه اتاق هایی کـه کودکـان در آنهـا نگهـداری می شوند، در تراز تخلیه خروج واقع شده و کلیه اتاق ها مستقیماً دارای یـک در خـروج بـه محوطـه بیرون از ساختمان با ایمنی کافی باشند، این مرکز باید جزو گروه (آ) قرار داده شود.
٣-٢-٢-٤ تصرف های تجمعی (ت)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن برای تجمع افراد، به منظورهایی مانند گردهمایی هـای اجتمـاعی یـا مذهبی، برگزاری جشن ها و مراسم، خوردن و آشامیدن، یا سالن های انتظار بـرای نقـل و انتقـال در پایانه‌های مسافری استفاده شود، جزو گروه تجمعی قرار می‌گیرد.
اگر از ساختمان یا بخشی از آن برای اهداف تجمعی برای افراد به تعـداد کمتـر از ٥٠ نفـر اسـتفاده شود، جزو تصرف حرفه‌ای/ اداری قرار می‌گیرد.
چنانچه اتاق یا فضایی برای اهداف تجمعی توسط افراد کمتر از ٥٠ نفر و یا با مساحت حـداکثر ٧٠ متر مربع در جنب یک تصرف دیگر به کار رود، باید به عنوان قسمتی از همان تصرف در نظر گرفته شود و نیازی به قرار دادن آن در گروه تجمعی نیست.
فضاهای تجمعی که جزو فضاهای جنبی تصرف های آموزشی محسوب مـی‌شـوند (ماننـد کتابخانـه، تریا، سالن ورزش یا سالن سخنرانی در مدارس) جزئی از تصرف آموزشی محسوب شده و نیازی بـه قرار دادن آنها در گروه تجمعی نیست.
تصرف های تجمعی شامل موارد زیر می‌گردد:
٣-٢-٢-٤-١ گروه ت -١
کاربری های تجمعی،معمولاً با صندلی ثابت، که برای ارائه یا تماشای اجراهای نمایشـی یـا تصـاویر متحرک استفاده می‌شوند، شامل سینماها، تئاترها و استودیوهای رادیویی ـ تلویزیونی که تماشاچی می‌پذیرند.
٣-٢-٢-٤-٢ گروه ت -٢
کاربری های تجمعی که برای صرف غذا یا نوشیدنی استفاده می شـوند، شـامل سـالن‌هـای ضـیافت، رستوران ها، تریاها، کافی شاپ و نظایر آنها.
٣-٢-٢-٤-٣ گروه ت -٣
کاربری های تجمعی که برای برگزاری مراسم نیایش، جشـن یـا سـرگرمی اسـتفاده مـی شـوند و یـا کاربری های تجمعی که در سایر گروه های تصرف (ت) قرار نگرفته باشند، شامل سالن های بازی های تفریحی، گالری های هنری، سالن های سخنرانی، مساجد، کلیساها یا سایر اماکن مذهبی، سالن‌هـای اجتماع، دادگاه ها و دادسراها، سالن های نمایشگاهی، باشگاه های ورزشی (بدون جایگـاه تماشـاچی)، استخرهای سرپوشیده (بدون جایگـاه تماشـاچی)، زمـین هـای سرپوشـیده تنـیس (بـدون جایگـاه تماشاچی)، کتابخانه‌ها، موزه ها، سالن‌های انتظار در ترمینال های مسافرتی، سالن‌های بیلیارد.
٣-٢-٢-٤-٤گروه ت -٤
کاربری های تجمعی به منظور تماشای فعالیت‌ها و بازی‌های ورزشی داخل سالن که دارای تماشاچی هستند، شامل استادیوم ها و مجموعه‌های ورزشی سرپوشیده.
٣-٢-٢-٤-٥ گروه ت - ٥
کاربری های تجمعی که به منظور انجام یا تماشای فعالیت ها در فضای باز استفاده می‌شـوند، شـامل پارك های تفریحی سرباز و استادیوم های سرباز.
٣-٢-٢-٥ تصرف های حرفه‌ای/ اداری (ح)
هر بنا با بخشی از بنا که برای انجام دادن کار و ارائه خدمات حرفه‌ای یا اداری استفاده شود کـه بـه تناسب می تواند شامل نگهداری یا انبار مدارك و بایگانی نیز شـود. از جملـه مهـم تـرین بناهـای بـا تصرف حرفه‌ای / اداری عبارت است از:
الف - دفاتر امور اداری
ب - بانک‌ها، شعب پست، تلگراف و تلفن
پ - آرایشگاه ها
ت- کلینیک‌ها و مطب‌های پزشکی که بیمار در آنها به طور شبانه روزی بستری نمی‌شود
ث- آزمایشگاه ها و مراکز تشخیص طبی
ج- نمایشگاه های اتومبیل
چ- مغازه های کپی و پرینت
ح- دفاتر و شرکت‌های خدمات حرفه‌ای (نظیر مهندسی، معماری و غیره)
خ- ایستگاه های رادیو و تلویزیون
د- مراکز آموزشی بالاتر از دبیرستان
ذ- آزمایشگاه های تحقیقاتی یا کنترل کیفیت
ر- ایستگاه های نیروهای انتظامی و آتش‌نشانی
ز- ماشین‌شویی‌ها
ژ- کلینیک‌های دامپزشکی
س- برج های کنترل ترافیک هوایی
٣-٢-٢-٦ تصرف های کسبی/ تجاری (ک)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن برای نمایش و فروش کالا استفاده می شود و مقادیری کالا نیز بـرای فروش به مشتریان در آن انبار شده است. از جمله مهم ترین بناهای با تصرف کسبی/ تجاری عبارت است از:
الف - فروشگاه ها و مغازه ها
ب- سالن‌ها و میادین فروش
پ- بازارها و بازارچه‌ها
ت- عمده فروشی‌ها
ث- داروخانه‌ها
٣-٢-٢-٧ تصرف های صنعتی (ص)
هر بنا یا بخشی از بنا که از آن برای ساخت، مونتاژ، تولید، بسته‌بندی، تعمیر یا فرآینـدهای مربـوط به تولید استفاده شود، به شرطی که جزو تصرف های مخـاطره آمیـز نباشـد، دارای تصـرف صـنعتی شناخته می‌شود. تصرفهای صنعتی به دو گروه (ص ـ١) و (ص ـ٢)، به شرح زیر، تقسیم می‌شوند:
٣-٢-٢-٧-١ گروه ص -١ : تصرف های صنعتی میان خطر
کاربری‌های صنعتی که جزو گروه کم‌خطر نباشند، جزو گروه صـ١ قرار دارند،از جمله صنایع زیر:
صنایع الکترونیک و قطعات برقی، تولید لامپ، وسایل ورزشی، خودرو و سایر وسایل نقلیه موتـوری، دوچرخه سازی، تولید انواع قایق،ماشین های اداری، تجهیزات عکاسی و فیلم برداری، فرش و موکـت، پوشاك، مبلمان و روکش مبلمـان، خشکشـویی هـا، ماشـین هـای سـاختمانی و کشـاورزی، صـنایع هواپیمایی، تولید حشره کش، صنایع شوینده، صنایع غذایی، پخت نان و شیرینی، تولیـد محصـولات از جنس بوته و گیاهان خشک، محصولات از جنس کنف، صنایع چرم، صنایع ماشین سازی، خراطی و فرزکاری چوب، فیلم برداری تلویزیونی و تصاویر متحرك (بدون تماشاچی)، کـالای نـوری، صـنایع کاغذ، صنایع پلاستیک، صنایع چاپ، ماشین های تفریحی، کوره های سوزاندن زبالـه، تولیـد کفـش،نساجی‌ها، دخانیات، صنایع چوب و کابینت.
٣-٢-٢-٧-٢ گروه ص - ٢: تصرف های صنعتی کم‌خطر
کاربری های صنعتی برای تولید و ساخت کالای غیر قابل سوختن که در فرآیندهای تولید، کارهـای تکمیلی و بسته‌بندی، با هیچ گونه خطر آتش‌سوزی همراه نیستند، تحت گروه (ص ـ٢) دسته‌بندی می‌شوند. از جمله موارد زیر:
مصالح بنایی مانند آجر، محصولات سرامیکی، گداز فلزات، محصولات شیشه، گـچ، یـخ، محصـولات فلزی (ساخت و شکل‌دهی)، نوشابه‌های غیر الکلی.
٣-٢-٢-٨ تصرف های انباری (ن)
هر بنا یا بخشی از بنا که برای انبار کردن استفاده شود، به شرطی که جزو تصرف های مخاطره آمیـز نباشد، جزو تصرف انباری قرار می‌گیرد. تصرف های انبـاری بـه دو دسـته (ن ـ١) و (ن ـ٢) تقسـیم می‌شوند.
٣-٢-٢-٨-١ گروه ن - ١: تصرف های انباری میان خطر
ساختمان هایی با تصرف انباری که جزو انبارهای کم خطر نباشند، جزو این دسته قرار می گیرنـد؛ از جمله انبارهای کالا و محصولات زیر:
کاغذ، کتاب، کیف و پوشاك، چرم، پشم، کاموا، ابریشم،خز، کفش، پوتین، چکمه، بـامبو و خیـزران، الوار، مقوا و جعبه مقوایی، طناب، مبلمان، روکش و پرکننده مبلمان،چسب، کفپوش های لینولئـوم، غلات، صابون، شکر، تایر، تنباکو، دخانیات و شمع.
٣-٢-٢-٨-٢ گروه ن -٢ : تصرف های انباری کم خطر
ساختمان هایی با تصرف انبار برای نگهداری مواد غیر قابل سوختن، که می‌توانند بر روی پالـت‌هـای چوبی قرار گرفته یا در داخل کارتن ها یا لفافه های کاغذی بسته بندی شده باشـند. ایـن محصـولات می توانند دارای مقادیر اندکی تزئینات پلاستیکی‌مثلاً (به عنوان دسته، گیره یا پوشش نـازک) نیـز باشند؛ از جمله انبارهای کالای زیر:
کیسه های سیمان، گچ، آهک، لبنیات در بسته‌بندی‌های مقوایی بدون واکـس، بـاتری‌هـای خشـک، سیم پیچ های الکتریکی، موتورهای برقـی، قـوطی‌هـای خـالی فلـزی، محصـولات غـذایی، اغذیـه در بسته بندی های غیر قابل سوختن، میوه و سـبزیجات در بسـته بنـدی هـای غیـر پلاسـتیکی، غـذای منجمد، شیشه، ظروف شیشه ای خالی یا دارای مایعات غیرقابل سوختن، تخته گچی، رنگدانـه هـای خنثی، کابینت فلزی، میز فلزی با روکـش و تزئینـات پلاسـتیک، قطعـات فلـزی، آینـه، پارکینـگ اتومبیل، چینی، عاج، اجاق، ظرفشویی و خشک‌کن.
٣-٢-٢-٩ تصرف های مخاطره آمیز (خ)
هر بنا یا بخشی از یک بنا، اگر به مقاصدی مورد استفاده قرار گیرد که با مـواد و محصـولات بسـیار قابل احتراق، آتش زا، سمی یا انفجاری در ارتباط باشد، دارای تصرف مخاطره آمیز شناخته می شـود.
این مواد و محصولات ممکن است در زمانی کوتاه و به سرعت بسوزند یا منشأ شعله هـای گسـترده، دود و گاز زیاد، تشعشعات رادیواکتیو، انفجار، مسـمومیت یـا خورنـدگی بـوده و یـا اینکـه از لحـاظ ترکیب، دارای اسیدها و بازهای بسیار قوی و مخرب باشند. همچنین بناهایی که فضای داخـل آنهـا به دلیل آسیا کردن مواد، مملو از ذرات بسیار ریز و غبارهای قابل اشـتعال باشـد، جـزو ایـن گـروه محسوب می شوند. به عنوان مثال، ساختمان هایی که برای مقاصد زیر استفاده می شوند، می توان نام برد:
الف) انبار و نگهداری بیش از 23/0 متر مکعب از یکی از مواد استیلن، هیـدروژن، گازهـای طبیعـی قابل اشتعال، آمونیاك، کلرین، فسژن، دی اکسید گوگرد، دی اکسید کربن، اکسید متیل ، هر گونـه گاز قابل انفجار یا سمی، گازهای سرمازا و غیره با فشار 0/1 مگاپاسکال
ب) انبار و نگهداری مایعات بسیار قابل اشتعال
پ) انبار یا نگهداری مواد و مهمات منفجره، سوخت موشک و مشابه
ت) انبار و نگهداری هرگونه مواد بسیار قابل اشتعال
ث) ساختمان هایی که غبارات قابل انفجار (مانند پودر آلومینیـوم یـا سـیلوهای آرد) در آنهـا وجـود داشته باشد
ج) انبار یا نگهداری اسیدها، بازها، اکسیدکننده های قوی
با توجه به تنوع و پیچیدگی های خاص این نوع مواد، تمهیدات و الزامات ایمنی‌کاملاً تخصصی برای طرح و اجرای ساختمان های مخاطره آمیز نیاز است که به آیین نامه های تخصصی مربـوط مـی شـود.
این قبیل الزامات تخصصی برای ساختمان های با تصرفهـای خـاص مخـاطره آمیز عمـدتاً خـارج از حوزه مقررات ملی ساختمان بوده و در این مبحث ارائه نشده است.
٣-٢-٢-١٠ تصرف های متفرقه (ف)
ساختمان ها و ساختار های دارای ماهیت فرعی و نیز ساختمان هایی که در هیچ یک از تصرف های ٩ گانه ذکر شده در بالا جای نمی گیرند، جزو گـروه تصـرف هـای متفرقـه قـرار داده شـوند؛ از جملـه ساختمان های زیر:
ساختمان های مربوط به کارهای کشاورزی، آغل حیوانات و اصطبل، گلخانه ها، انبار شخصـی غـلات در مجاورت تصرف های مسکونی، پارکینگ شخصی.