مبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمان ها (1395) | پ ۴-١ کلیات

سیستم اعلام حریق در صورت وقوع حریق در ساختمان ها، با هدف هشدار به موقع و جلوگیری از توسعه حريق، حفاظت جان افراد ونيز تأمين ايمنى افراد، حفاظت از اموال، مدارك، اسناد، دستگاه ها و تجهیزات حساس گران قیمت، بکار گرفته میشود. رعایت مبانى زير در طراحى اين سيستم الزامى است:

پ ۴-١-١ طراحی سیستم اعلام حریق باید بر اساس كاربری ساختمان و فضاهای آن، اهداف ایمنی، درجه اهمیت و حساسیت ساختمان و غیره انجام گیرد.

پ ۴-١-٢ سیستم اعلام حریق عموماً به دو نوع متعارف و آدرس پذیر که با توجه به شرايط و نياز سیستم‌های موجود در ساختمان، سطح زیربنا، کاربری ساختمان، ریسک حریق و سایر عوامل دیگر انتخاب میگردد و بسته به نوع آن شامل اجزایی از قبيل انواع دتكتورها، شستى، آژير يا زنگ، نشانگر نورانی، انواع اینترفیس ها، ایزولاتور، هشدار دهنده نوری، پانل تكرار كننده، پانل نمایشگر تصویری نشاندهنده محل حریق، مدارهای ارتباطى، مركز اعلام حريق و غيره می باشد.

پ ۴-١-٣ مراکز سیستم اعلام حریق باید از نوع تحت مراقبت دائم باشد و به گونه ای که عمل یکی از دتکتورها و یا شستی‌های حریق و سایر اجزاء آن سبب اعلام حریق در مرکز گردد.

پ ۴-١-۴ مرکز سیستم اعلام حریق باید در محلی که خارج از دسترس عموم است، نصب شود و به طور شبانه روزی تحت مراقبت افراد کارآزمودە باشد.

پ ۴-١-۴-١ مرکز اعلام حریق در ساختمانه ای ویژه حیاتی، بسیار زیاد حساس و زیاد مهم در اتاق کنترل و مديریت ساختمان نصب میشود. در این شرايط نصب پانل تكرار كنندە اعلام حریق و یا پانل نمایشگر تصویری نشان دهنده محل حریق در محلی نزدیک بە نقطەی دسترسی مامورین آتشنشانی به ساختمان، اتاق كنترل موتورخانه تأسيسات مكانيكى و نيز در صورت وجود اتاق هاى امدادرسانی و مدیریت بحران در ساختمان توصيه می شود.

پ 4-١-۵ كليه مدارهاى سيستم اعلام حريق بايد مستقل از ساير سيستم‌ها كشيده شوند وفقط در مواردیکه بین مرکز اعلام حریق و ایستگاه آتشنشانی ارتباط وجود دارد، می توان از مدارهاى ارتباطی مخابرات برای اين منظور استفاده كرد. كليه مقررات شركت مخابرات در اين مورد بايد رعایت شود.

پ 4-١-۶ در هر ساختمان منطقه بندى حريق بايد بر اساس مساحت وكاربرى فضاها، اتاق‌ها و اهمیت آنها، کار کرد ان ناحیه در کل ساختمان یا میزان پايداری و مقاومت در مقابل حريق و غيره و بر اساس موارد مرتبط در ساير مباحث مقررات ملى ساختمان انجام گيرد، طراحى سيستم اعلام حریق و منطقه بندی سیستم اعلام حریق نیز از منطقه بندی فوق الذکر تبعیت خواهد کرد.

پ ۴-١-۶-١ علاوه بر رعایت موارد این پيوست در طراحى سيستم اعلام حريق رعايت موارد مرتبط در مبحث ٣ مقررات ملی ساختمان الزامى بوده ومنطقه بندى حريق در ساختمان نيز بر اساس مبحث ٣ مقررات ملّى ساختمان خواهد بود.

پ ۴-١-۶-٢ در صورت استفاده از سيستم اعلام حریق آدرس پذير در طرح، آدرس دهى هر يک از اجزاى سيستم اعلام حريق بايد براساس فضاها، طبقات، نياز سيستم منطقه بندى حريق وغيره انجام گیرد.

پ ۴-١-۶-٣ پیش بینی ایزولاتور در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر، در محل های ورودی و خروجی هر منطقه بندی حریق الزامى مى باشد مشروط بر اينكه هر يک از اجزاى سيستم اعلام حريق فاقد ايزولاتور باشد.

پ ۴-١-٧ حداکثر مساحت یا سطح پوشش یک منطقه يا زون در سيستم اعلام حريق متعارف باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.

پ 4-١-٨ حداكثر مساحت يا سطح پوشش يک لوپ در يک ساختمان با سيستم اعلام حريق آدرس پذیر باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.

پ 4-١-٩ تعداد اجزاى نصب شده در يك زون سيستم اعلام حريق متعارف از قبيل دتكتورها، شستی‌ها و غیره و همچنین سطح مقطع مدار یک زون بر اساس توصیه‌ها و روش های پیشنهادی شرکت‌های سازنده معتبر سیستم انتخاب میگردد.

پ 4-١-١٠ تعداد اجزاى نصب شده در يک لوپ سيستم اعلام حريق آدرس پذير از قبيل دتکتورها، شستی ها، اینترفیس ها، پنلهای تكرار كننده، نمايشگر و غيره و همچنین سطح مقطع مدار یک لوپ بر اساس توصیه ها و روش های پیشنهادی شرکت های سازنده معتبر سيستم انتخاب می گردد.

پ ۴-١-١١ در ساختمان هایی که سناریوی مشخص حریق، برای سیستم اعلام حریق، تخلیه دود، تخلیه افراد ساختمان و غيره تعریف و مشخص شده باشد. مركز اعلام حريق، اجزای سيستم اعلام حریق و نوع آن باید توانایی عملیاتی کردن سناریوی فوق را داشته باشد.

پ ۴-١-١٢ دتکتورهای سیستم اعلام حریق شامل، انواع دتکتورهای حرارتی ، دودی، ترکیبی، گازی، خطی، کابلی، شعله ای، دتكتور با حساسیت بسيار بالا و غيره میباشد كه با توجه به نياز و کاربری فضا و ریسک حریق انتخاب می گردد.

پ ۴-١-١٣ سطح پوشش و حدود عملکرد هریک از انواع دتكتورها كه در استانداردهای معتبر تعیین گردیده، باید توسط طراح رعایت گردد.

پ ۴-١-١۴ پیشبینی چراغ نشانگر در سیستم اعلام حریق متعارف برای تشخیص فعال شدن شرایط دتکتورهایی كه محل نصب آنها در سقف و يا كف كاذب، فضاهاى دربسته و يا غير قابل رویت میباشند، استفاده می شود.

تبصره: در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر بعلت اینكه محل و آدرس فعال شدن و شرايط دتکتورهای اعلام حریق در تابلوی مرکزى مشخص می شود بدين جهت مى توان از نصب چراغ نشانگر براى دتكتور اعلام حريق در اين سيستم صرفنظر نمود.

پ ۴-١-١۵ فاصله دتکتورها از یکدیگر، موانع، در یچه‌های هوا، چراغ های رو کار سقفی، دورترین نقطه از دیوارهای اطراف و نيز ارتفاع نصب قسمت حس كننده دود و حرارت دتكتور از سقف و غيره که در استانداردهای معتبر تعیین گردیده، باید توسط طراح رعایت گردد.

پ 4-١-١۶ حداكثر فاصله نصب دتكتور از بازشوى در كابين آسانسورها (چاه آسانسور) و شفت‌های عمودی دارای در و یا قابل دسترس در طبقات ساختمان 1/5 متر مى باشد.

پ ۴-١- ١٧ پیشبینی دتکتور برای سقف کاذب و همچنین کف کاذب باید بر اساس استانداردهای معتبر انجام گيرد. دتكتورهاى نصب شده در داخل سقف و كف كاذب بايد قابل دسترس باشند.

پ ۴-١-١٨ کلیه کابل‌های سیستم اعلام حریق باید از نوع مقاوم در مقابل حريق بوده و بر اساس استانداردهاى معتبر توليد شده باشد. مشخصات اين كابل از نظر سطح مقطع و غيره بايد طبق توصیه و یا دستورالعمل سازندگان معتبر سیستم اعلام حریق انتخاب گردد.

پ ۴-١-١٩ فضاهایی كه توسط جداكننده (پارتيشن) و يا قفسه بندى تقسيم شده باشند و ارتفاع بالاى آنها تا سقف كمتر از مقدار تعيين شده توسط استانداردهاى معتبر باشد، هر قسمت بايد به طور جداگانه با دتکتور پوشش داده شود

پ ۴-١-٢٠ اندازه برآمدگی زیر سقف با توجه به ارتفاع فضا که در استانداردهای معتبر به عنوان مانع تعریف می گردد، به عنوان یک دیوار جداکننده محسوب شده و فضاهای اطراف این برآمدگی باید به عنوان فضاهای مجزا به حساب آید.

پ ۴-١-٢١ حداکثر و حداقل ارتفاع نصب دتکتورهای دودی، حرارتی، تركیبی و غيره بايد بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب گردد.

پ ۴-١-٢٢ در سقف‌های شیبدار دوطرفه علاوه بر سایر قسمت های سقف، بايد يک رديف از دتکتورها در بالاترین نقطه خط رأس سقف در نظر گرفته شود.

پ ۴-١-٢٣ در سقف های شیبدار یک طرفه علاوه بر سایر قسمت‌های سقف، باید يک رديف از دتکتورها در بالاترین نقطه و با رعایت حداقل فاصله از دیوار جانبی در نظر گرفته شود.

پ ۴-١-٢۴ فاصله دتکتورهای حرارتی، دودی و ترکیبی باید بر اساس ارتفاع فضاى نصب و ساير عوامل مؤثر دیگر و براساس استانداردهای معتبر انتخاب گردد.

پ ۴-١-٢۵ چنانچه جریان هواى موجود در فضا ناشى از خروج و يا تخليه هوا در سيستم هوارسانی تأسیسات مکانیکی طبق استانداردهای معتبر در انتخاب محل نصب و تعداد دتكتورهای موردنياز فضا مؤثر باشد، در اين شرايط به منظور تأمين كاركرد مناسب دتكتورها، رعايت استانداردهای مذکور در این خصوص الزامی خواهد بود.

پ ۴-١-٢۶ نصب شستی اعلام حریق علاوه در راهروها و سرسراها، در ورودی پلکان های خروج و راه‌های خروج الزامی، ضروری میباشد.

پ ۴-١- ٢٧ نصب دتکتور اعلام حریق در سقف قسمت خروجی کلیہ پلکان‌های خروج بسته، الزامى است.

پ ۴-١-٢٨ شستی اعلام حریق باید به آسانی قابل رؤیت بوده و به صورت نصب روكار و يا نيمه توكار باشد.

پ ۴-١-٢٩ در انتخاب محل نصب شستی‌های اعلام حریق باید حداكثر فاصله پیمایش افراد تا رسیدن به آن و همچنین فاصله شستی‌های اعلام حریق در راهروها از یکدیگر که در استانداردها تعیین گردیدە، مدنظر قرار گیرد.

پ ۴-١-٣٠ پیش بینی مشخصات و محل نصب زنك، آزير و يا هر سيستم شنيدارى اعلام حريق در ساختمان ها باید بر اساس شدت صوت مورد نياز و با احتساب، افت شدت صوت ناشى از فاصله، درها، دیوارها و غیره كه در استانداردهاى معتبر تعيين گرديده انتخاب شود.

پ ۴-١-٣١ در صورت نیاز به سیستم هشداردهنده نوری در فضاها باید الزامات استانداردهای معتبر در این خصوص رعایت گردد.

پ ۴-١-٣٢ دستگاه‌های اینترفیس سيستم اعلام حريق و تعداد كانال آن، محل مورد نياز نصب آنها، باید بر اساس شرایط طرح و نیاز سیستم های تأسیسات برقی و مکانیکی در نظر گرفته شود.

پ ۴-١-٣٣ دتکتورهای کانالی در سیستم تهویه و هوارسانی با کانال هوای بر گشت و یا رفت و یا هر دو ونيز كانال تخليه هواى أن ونيز سيستم تخليه هواى مستقل از سيستم هوارسان وغيره باید با هماهنگی طراحان سيستم هاى مذكور، سناريوى حريق ومديريت تخليه دود و براساس استانداردهای معتبر در نظر گرفته شود.

پ ۴-١- ٣۴ در طراحی سیستم دتکتور خیلی حساس دودی (با سیستم نمونه گیری از هوا به واسطه مکش هوا و دتکتورهای خاص)، رعایت دستورالعمل سازندگان معتبر آن‌ها الزامى است.

پ ۴-١-٣۵ مرکز سیستم اعلام حریق باید به عنوان یک واحد مستقل و متكى به خود عمل نمايد، فرمان‌ها و كنترل هاى مورد نياز از اين سيستم بايد از طريق مركز و با مدارهاى واسطه به سیستم‌های دیگر از جمله سیستم‌های مدیریت ساختمان (BMS) و غیره مرتبط و متصل گردد.

پ 4-١-٣۶ ظرفيت باترى هاى منبع تغذيه پشتيبان سيستم اعلام حريق بايد بر اساس استانداردهای معتبر محاسبه و انتخاب گردد.