مبحث ششم مقررات ملی ساختمان : بارهای وارد بر ساختمان (1398) | ۷-۷-۶ بارگذاری های متوازن و نامتوازن

بارگذاری متوازن حالتی از بارگذاری برف بر روی بام ساختمان است که اثرات وزش باد یا نور خورشید که باعث افزایش یا کاهش بار برف در بخش هایی از بام میشود را در نظر نمی گیرد. به واسطه وزش باد یا نور خورشید بر روی بامهای شیب دار امکان کاهش بارهای برف در وجوه رو به باد یا رو به خورشید و افزایش این بارها در نواحی پشت به باد وجود دارد این موضوع موجب توزیع نامتوازن بار برف بر روی این نوع بام ها میشود بنابراین علاوه بر بارگذاری متوازن برف اثر بارگذاری نامتوازن برف نیز باید به طور جداگانه در نظر گرفته شود در تعیین بار نامتوازن امکان وزش باد از تمام جوانب باید بررسی گردد در نظر گرفتن حالت بار نامتوازن برف برای بام های تخت لازم نیست. 

۱-۷-۷-۶- بام های با شیب دو یا چند طرفه 

برای بام های با شیب دو یا چند طرفه بارگذاری متوازن و نامتوازن برف مطابق شکل ۶-۷-۲ انجام می شود. در نظر گرفتن بار نامتوازن برف برای بامهای با شیب سقف کمتر از 4% و شیب سقف بیشتر از 60% لازم نیست. 

برای بام های با فاصله افقی بین تاج و پای شیب (W) کمتر از ۶ متر با تیرهای با تکیه گاه ساده بین تاج و پای شیب بار نامتوازن یکنواخت برف در قسمت پشت به باد مطابق شکل با شدت IsPs و در قسمت رو به باد بدون بار برف در نظر گرفته شود. 

برای سایر بام ها بار نامتوازن شامل بار گسترده 0/3Pr در سمت بادگیر و در سمت پشت به باد Pr به اضافه سربار به شدت γhd√i بر واحد سطح افقی و در فاصله افقی 8hd/3√i از تاج به سمت پای شیب خواهد بود . i بیانگر شیب سقف (تانژانت زاویه شیب) مطابق شکل می باشد . ارتفاع انباشت برف ، hd بر حسب متر از رابطه زیر بدست می آید :

در رابطه فوق Iu برابر W در قسمت رو به باد بر حسب متر می باشد. چنانچه W کمتر از 6 متر باشد Iu برابر 6 متر در نظر گرفته می شود .

۲-۷-۷-۶ بام های قوسی 

برای بام های قوسی بارگذاری متوازن و نامتوازن برف مطابق شکل ۶-۷-۳ انجام می شود. در این بام ها اگر زاویه شیب خط رابط از تاج به پای قوس یا نقطه ای که شیب خط مماس بر قوس در آن نقطه ۷۰ درجه باشد کمتر از ۱۰ درجه یا بیشتر از ۶۰ درجه باشد منظور کردن بار نامتوازن ضروری نیست. در غیر این صورت در بارگذاری بار نامتوازن برای بخش رو به باد بار برف در نظر گرفته نخواهد شد و برای قسمت پشت به باد توزیع بار برف مطابق شکل خواهد بود برای بخش هایی از بام با زاویه شیب بیشتر از ۷۰ درجه بار برف لحاظ نخواهد شد. در توضیحات زیر و شکل ۶-۷-۳ مقدار Pr با Cs=1 محاسبه شده است. 

الف - اگر زاویه شیب پای بام کمتر یا برابر ۳۰ درجه باشد مقدار شدت بار در تصویر افقی بام در پای شیب از مقدار 2Pr Cs/Cn محاسبه شده برای زاویه شیب پای بام به طور خطی به مقدار ۰٫5Pr در تاج کاهش خواهد یافت (شکل الف). 

ب - اگر زاویه شیب پای بام بین ۳۰ و ۷۰ درجه باشد مقدار شدت بار برف در تصویر افقی بام از ۰٫5Pr در تاج بطور خطی تا مقدار 2Pr Cs/Cn (محاسبه شده برای زاویه شیب ۳۰ درجه) در محل زاویه شیب ۳۰ درجه افزایش داده شده و سپس به مقدار 2Pr Cs/Cn در پای بام (محاسبه شده برای شیب پای بام) به طور خطی کاهش داده میشود (شکل ب) 

پ - اگر زاویه شیب پای بام بیشتر از ۷۰ درجه باشد برای ناحیه پایین تر از زاویه شیب ۷۰ درجه بار برف صفر در نظر گرفته شده و برای بقیه بام مطابق حالت ب عمل خواهد شد (شکل پ) 

اگر در کمتر از یک متری پای بام زمین و یا بام دیگری قرار دارد برای دو حالت ب و پ، مقدار شدت بار برف برای ناحیه با زاویه شیب بیشتر از ۳۰ درجه کاهش داده نشده و برابر مقدار محاسبه شده در زاویه شیب ۳۰ درجه تا لبه بام در نظر گرفته خواهد شد. (قسمت خط چین در اشکال ب و پ) 

۳-۷-۷-۶ بام های دندانه دار کنگره ای و تاوه چین دار 

در این گونه بام ها اگر شیب سقف بیشتر از ۳ درصد باشد بار برف نامتوازن در نظر گرفته میشود. مقدار بار متوازن برای این گونه بام ها مطابق شکل ۶-۷-۴ برابر Pr با لحاظ Cs=1 میباشد (بند ۶-۷-۶-۳) شدت بار برف نامتوازن در تصویر افقی از نصف مقدار بار برف متوازن در نقاط تاج به طور خطی به مقدار 2Pr/Cn در نقاط قعر بام با لحاظ (Cs=1) افزایش می یابد. 
 

۴-۷-۷-۶ گنبدها 

گنبد و یا پوشش های مدور مشابه به چهار ربع قطاع نود درجه در پلان تقسیم شده و قطاع پشت به باد به طور جداگانه مطابق شکل ۶-۷-۵ و مشابه بند ۶-۷-۷ به صورت پشت به باد بارگذاری می شود از هر لبه مشترک قطاع مورد نظر با قطاع مجاور بار برف به تدریج به صورت خطی تا مقدار صفر در ربع قطاع مجاور کاهش داده میشود زاویه کل بخش بارگذاری شده پشت به باد در مجموع ۱۳۵ درجه خواهد بود برای بخش رو به باد باقی مانده که زاویه کل آن ۲۲۵ درجه در پلان است بار برف لحاظ نخواهد شد.