مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : سامانه گاز طبیعی در ساختمان (1403) | 3-6-17 الزامات اجرایى اجزاى لوله كشى گاز

در اجرای لوله کشی گاز باید الزامات زیر برای هر یک از اجزا به شرح زير رعايت شود:

١٧-۶-٣-١ لوله رابط

الف) لوله رابط باید به‌صورت روكار اجرا شود.

ب) فاصله ابتدای لوله رابط تا انتهای علمک [1] وقطر آن بايد مطابق طرح بوده والزامات آن رعايت شود.

پ) الزامات اجرای غلاف برای بخشی از لوله رابط در خارج از ملک که در ارتفاعی پایین تراز ٢٢٠ سانتی متر قرار می گیرد، باید رعایت شود.

پاورقی [1] محل علمک كه توسط شركت گاز تعيين مى شود، بايد مشخص باشد.

ت) ابتدای لوله رابط باید با نصب بوشن و درپوش فلزی به‌طور کامل هوابند شود ودر زمان آزمايش مقاومت و نشتی نباید هیچگونه نشتی داشته باشد.

١٧-۶-٣-٢ كلكتور

الف) كلكتور بايد با استفاده از اتصالات استاندارد ساخته شود. اخذ انشعاب به‌صورت مستقيم بدون استفاده از اتصال استاندارد از كلكتور ممنوع است.

ب) بر روی هر يک از انشعاب هاى خروجى از كلكتور وقبل از لوله جانشين كنتور، نصب شير قفلى برنجى الزامى است

پ) فاصله بین دو انشعاب متوالی روی كلكتور برای نصب كنتورها باید مطابق با اندازه كنتورها باشد؛ بەصورتی که امکان نصب کنتورها در این فواصل وجود داشته باشد. حداقل فاصله انشعاب ها از یکدیگر بستگی به ابعاد کنتورها داشته و مطابق نقشه طراحی باشد.[1]

ت) برای نگهداری و مهار کلکتور باید پایه و تکیەگاه مناسبی مطابق با جزئيات اجرايى كه در طراحى پیشبینی شده اجرا شود.

ث) کلکتور و کلیه انشعاب‌های متصل به آن بايد به‌طور كامل هوابند باشند ودر زمان آزمايش مقاومت و نشتی، نباید هیچگونه نشتی داشته باشند.

پاورقی [1] در صورت نياز بايد اين فواصل از شركت گاز استعلام شود.

١٧-۶-٣-٣ تكيه گاه كنتور

برای کنتور‌هایی با ظرفیت بیش از ۴٠ متر مکعب در ساعت باید پایه و نشیمن‌ گاه مناسبی برای نگهدارى کنتور و مهار آن در نظر گرفته شود.

١٧-6-٣-4 لوله جانشين كنتور

لوله جانشین کنتور با اتصالات مورد نیاز باید در محلی که برای نصب کنتور در نظر گرفته شده است، نصب شود. لوله جانشین کنتور و اتصالات مربوطه بايد به‌صورت كامل هوابند بوده ودر زمان آزمايش مقاومت و نشتی، نباید نشتی داشته باشند.

١٧-۶-٣-۵ شيرها

الف) دستۀ شير باید به وسیلۀ پیچ و مهره بر روی شیر ثابت باشد.

ب) شیر باید در حالت بسته در مقابل فشار هوای 0/7 بار (١٠ پوند بر اینچ مربع) نشتی نداشته باشد.

پ) آب‌ بندی محل اتصال شیر و سردنده انتهای لوله انشعاب باید با استفاده از نوار آب بندى (تفلون) انجام شود. بهکار بردن نخ‌ های کنفی با خمیر و سایر مواد برای آب بندى مجاز نيست.

ت) خروجی تمامی شیرهای مصرف پس از اتمام آزمایش هاى لوله‌ کشی گاز، بايد با نصب دريوش فلزى به‌طور کامل هوابند شده و تا زمانی که دستگاه گازسوز به شیر مصرف متصل نشده است، درپوش باید بر روی شیر باقی بماند.

ث) نصب شير ٨٠ ميلی متر (٢ اينچ) بر روى لوله با قطر ٥٠ تا ١٠٠ ميلى متر (٢ اينچ تا 4 اينچ) با استفاده از تبديل مجاز است.

ج) برای تمامی دستگاه‌ های گازسوز، شیر مصرف باید طوری نصب شود که در بالا یا پشت دستگاه گازسوز قرار نگیرد.

چ) شیرهای مصرف نباید داخل کابینت یا محفظۀ دربسته قرار گیرند؛ به عنوان مثال، شير اجاق گاز توكار و جزیره‌ ای و فرگازی باید در دسترس و بیرون از کابینت باشد.

ح) در محل های مجاور كلید و پریز برق، جعبه تقسيم يا تابلو برق، شير گاز بايد در ارتفاع حداقل ١٠ سانتیمتر بالاتر از آنها نصب شود، نصب شیر گاز در ترازی پایین تر از تراز ذکرشده در صورتی مجاز است كه حداقل ١٠ سانتیمتر فاصلۀ افقی از لبه آنها داشته باشد. اگر شیر به‌طور مستقیم پایینتر از كليد يا پریز برق يا جعبه تقسیم و یا تابلو برق قرار گیرد، رعايت حداقل ٥٠ سانتی متر فاصله عمودی الزامى است.

خ) شیرها به هیچ وجه نباید با مصالح ساختمانی یوشانده شوند. دور تا دور بدنه شیرها باید به‌طور كامل آزاد بوده تا باز کردن و تعویض آنها در صورت نیاز امکان داشته باشد.

١٧-۶-٣-۶ لوله‌ها

الف) لوله‌ های مورد استفاده در لوله کشی گاز باید از جنس فولاد سیاه با درز یا بدون درز باشد.

ب) سطح بيرونى لوله‌ها بايد صاف، هموار و سطح داخلى آنها بايد بدون عيب ونقص ظاهرى و متناسب با فرآیند ساخت باشد.

پ) تمامی لوله‌ های فولادی باید قبل از نصب با وسایل دستی یا ماشینی مانند سنباده و برس سیمی به طور كامل تميز شود.

ت) تغيير مسير لوله‌هاى فولادى بايد با استفاده از اتصالات استاندارد انجام شود.

ث) خم کردن لوله فولادی در مسير لوله کشی ممنوع است.

١٧-6-٣-٧ اتصالات جوشى فولادى

الف) استفاده از اتصالات جوشی فولادی بدون درز در لوله کشی گاز به‌صورت روکار و توكار مجاز است.

ب) در لوله‌ كشى توكار استفاده از اتصالات جوشى فولادى درزدار ممنوع است.

پ) در لوله کشی گاز استفاده از اتصالات دندهاى فقط در محل لوله جانشين كنتور يا ورودى و خروجى کنتور گاز، شير، محل اتصال لوله رابط به رگولاتور  و محل اتصال دستگاه  گازسوز به شيرها مجاز است.

١٧-۶-٣-٨ نقاط انتهایى لوله كشى [1]

الف) در نقاط انتهایی لولە کشی باید یک شیر نصب شود.

ب) دهانۀ خروجی این شیرها باید پس از اتمام اجرا و آزمایش ها با درپوش‌ های فلزى دنده اى طورى مسدود شود که با باز کردن شیر، گاز نتواند از آنها نشت کرده و تا وقتی که دستگاه‌ های گازسوز به آن ها متصل نشده است، مسدود بماند.

پ) نقاط انتهایی در لوله کشی روکار باید در محل خود توسط بست‌های فلزی روی دیوار محكم شود.

ت) نقاط انتهایی نباید در پشت درب ها واقع شود.

ث) نقاط انتهایی نباید در پشت دستگاه‌ های گازسوز واقع شود.

 پاورقی [1] محل نصب شيرهاى مصرف.

١٧-۶-٣-٩ تكيەگاه‌ ها و نقاط اتكاى لوله كشى گاز

لولەکشی گاز در ساختمان ها باید در محل استقرار، محکم و ثابت باشد. برای این كار بايد از بست هاى فلزی مخصوص لوله گاز كه دارای استحكام کافى و متناسب با قطر لوله باشند به عنوان تكيه كاه در فواصل معین استفاده کرد.

موارد زیر در ارتباط با تکیەگاه و بست ها باید رعايت شود:

الف) بستن یا جوش دادن یک لوله به لوله دیگر  و لوله به اسكلت فلزی ساختمان یا به اجزای فلزى غیر ثابت به‌طور مستقیم بەعنوان تكیه‌گاه ممنوع است.

ب) بست‌هایی که برای نگه داشتن لوله‌ها به کار میرود باید دارای روکش از جنس عایق الکتریکی باشند.

ت) حداکثر فاصله بين نقاط اتكای بست يا تكيه گاه‌ها در لوله كشی بايد مطابق اندازه‌ هاى مندرج در جدول ١٧-۶-١ باشد.

١٧-6-٣-١٠ مصالح مستعمل

استفاده مجدد از لوله، اتصالات و شیر‌هایی که از قبل در لوله‌ کشی گاز به کار رفته یا مستعمل باشند، ممنوع است.