مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : سامانه گاز طبیعی در ساختمان (1403) | 4-12-17 عايقكارى سرد لوله‌ ها (نوارييچى)

عایقکاری سرد باید با استفاده از نوار‌های چسب دار مخصوص عايقكارى لوله انجام شود، به این ترتیب که پس از پرایمر زنی، باید لوله‌ها را در دو لایه شامل نوار زیر و نوار رو نوار پیچی نمود. در نوارييچی سرد لوله‌ ها بايد از نوار مخصوص سرجوش به عنوان نوار زیر، پرايمر مخصوص نوار سرجوش به عنوان پرايمر به علاوه نوار رو استفاده شود.

تبصره: استفاده از عایق‌ های سرد دیگر از جمله سایر انواع نوار، اپوکسی‌های دو جزئی و پلی يورتان هاى دو جزئی صد در صد خالص در صورت مطابقت با استانداردهاى شركت ملى گاز و مقررات اين مبحث با نظر دستگاه  نظارت بلامانع است.

در تهیه نوار و پرایمر باید دقت شود كه نوار و پرایمر ساخت یک سازندە و قابل انطباق باشند. استفاده از نوار و پرایمر كە ساخت سازندگان متفاوت باشند مجاز نمیباشد.

عایق کاری سرد باید در کارگاه و در محل سرپوشیده انجام شود. در صورتیکه به هر علت عایقکاری سرد در کارگاه‌‌های سرپوشیدە امکان پذیر نباشد، باید از انجام عایق کاری در هوای بارانی، مە سنگین، کرد و غبار و در دمای زیر ۵ درجه سلسیوس خودداری شود.

١٧-١٢-4-١ پرايمر زنى

پرایمر زنی باید حتی الامکان بلافاصله پس از زنگ زدائی و تمیزكارى لوله‌ ها انجام شود. در صورت لزوم باید ګرد و غبار سطح لوله به وسیله هوای فشرده زدوده شود.

پرایمر تا قبل از مصرف باید در بسته بندی اولیه نگهداری شود. قبل از باز كردن درب قوطی پرايمر براى مصرفه باید ظرف را به قدر کافی تکان داد و در صورت بزرگ بودن ظرف باید آن را بقدر کافی غلتاند تا مواد تەنشین شده پرایمر کاملا مخلوط شود. پس از استفاده از پرايمر باید بلافاصله درب ظرف را محكم نمود تا مواد فرار آن تبخير نشود.

پرایمر زنی لوله‌ ها در هوای بارانی، مه سنگین، گرد و غبار و طوفان و در دمای زير ۵+ درجه سلسوس مجاز نمیباشد. در صورت وجود شبنم صبحگاهی بايد سطح لوله را كاملاً خشك نمود.

پرایمر زنی باید به وسیله قلم مو، غلطک و یا دستگاه اسیری انجام شود. پرایمر زنی باید به صورتی انجام شود که پس از خشک شدن ضخامت آن یکسان باشد و نقاط کمرنگ و یا پرایمر نخورده باقی نمانده باشد.

قبل از شروع نوار پیچی، پرایمر باید حشک شده باشد به نحوی که اثر انگشت روی آن باقی نماند. در مورد زمان خشک شدن پرایمر باید توصیه سازنده آن مورد توجه قرار گیرد.

١٧-١٢-4-٢ نوار پيچى لايه اول

لایه اول نوار یا نوار زیرین، محافظت اصلی لوله درمقابل خوردگی را بر عهده دارد. نوار پیچی لايه زيرین باید به وسیله نوار سرجوش که مخصوص عایفکاری سرجوش ها و اتصالات است و ضخامت لایه پلاستیک آن حداقل 0/2 میليمتر وضخامت لایه چسب آن حداقل 0/6 ميليمتر است انجام شود نوارها باید تا قبل از مصرف در بسته بندی‌‌ های اولیه و در دماى مناسب و دور از تابش آفتاب وباران بر طبق توصيه هاى سازنده آنها نگهداری شوند. در استفاده از نوار و پرایمر باید توجه شود که هر دو ساخت یک سازنده و دارای تاریخ مصرف معتبر باشند در صورتی که نوار پیچی بلافاصله پس از پرايمر زنى انجام نشود، مى توان لوله‌‌های پرایمر خورده را برای مدت حداكثر چهار هفته در مكان مناسب نگهدارى تمود به نحوى كه خواص پرایمر از بین نرود. در صورت از بین رفتن خواص پرایمر و یا پدیدار شدن آثار زنگ زدگی، لوله‌ ها باید مجدداً زنگ زدائی و تمیز کاری و سپس پرایمر زنی شوند. چنانچه بیش از یک روز از پرايمر زنى لوله‌ها گذشته باشد، قبل از اقدام به نوار پیچی باید سطح پرایمر خورده را با برس زبر کرده و سپس اقدام به پرایمر زنی مجدد نمود.

نوار پیچی در هوای بارانی، مه سنگین، گرد و غبار و در دمای زیر ۵+ درجە سلسیوس مجاز نمی باشد. نوار پیچی باید با زاویه ثابت و با کشش یکنواخت انجام شود. میزان کشش نوار باید در حدی باشد که بیش از ۵ درصد از عرض نوار کم نشود. میزان روی هم پیچی نوار برای لایه اول باید برابر با پنجاه درصد عرض نوار باشد، به طوری كه هر دور نوار، نصف عرض دور قبلی را بپوشاند.

با اتمام هر حلقه نوار باید نوار حلقه جدید حداقل ١۵ سانتیمتر روی انتهای نوار قبلی پیچیده شود. براى اطمینان از چسبیدن نوار باید آن را با دست روی نوار قبلی فشرد.

در عبور لوله از نقاطی که سطح آب‌های زیر زمینی بالا است و یا در تقاطع با نهرآب، باید نوار پیچی نوار زیرین در دو لایه با روی هم پیچی پنجاه درصد ۵٠٪ انجام شود. در صورتیکه نوار پیچی لوله‌ ها در كاركاه انجام شود باید حدود ١٠ سانتیمتر از سرلوله‌ ها نوار پیچی نشود تا بس از انجام جوشکاری، همراه با قسمت سرجوش لوله‌ها نوار پیچی شود.

١٧-١٢-4-٣ نوار پيچى لايه دوم

نوار پیچی لایه دوم باید با استفادە از نوار رویی کە ضخامت لایه پلاستيك آن 0/3 ميليمتر وضخامت لايه چسب آن 0/2 میلیمتر است انجام شود.

نوار پیچی رویی برای محافظت از نوار زیرین انجام میشود. میزان روی هم پیچی نوار رويى بايد حداقل ١٠٪ عرض نوار باشد.

در نوار پیچی نوار رویی باید حدود ١٥ سانتى متر از سر لوله‌ها نواربيچى نشود.

١٧-١٢-4-4 نوار پيچى سرجوش ها، اتصالات و نقاط تعميرى

در صورتی که لوله‌ ها در کار گاه نوارییچی شده و سپس به محل اجرای لوله کشی حمل شوند، پس از انجام جوشکاری باید قسمت نوار پیچی نشده سر لوله و قسمت سرجوش در محل نوارپیچی شود. برای نوار پیچی سرجوش، ابتدا باید با استفاده از برس برقی یا برس دستی محل جوش و قسمت‌های نوار بیچی نشده سر لوله را از پرایمر و سایر مواد خارجی پاک نمود به نحوی که سطح فلز لوله کاملاً براق شود. در صورت لزوم قطرات ناشی از جوش باید با استفاده از قلم برداشته شود. پرایمر زنی سرجوش باید با استفاده از پرایمر مخصوص نوار سرجوش انجام شود. پرايمر زنی سرجوش بايد علاوه برروى قسمتهاى لخت لوله و محل جوش، بر روی حداقل ۵ سانتیمتر از نواربيچی نوار زير لوله در دو طرف جوش انجام شود.

پس از خشک شدن پرایمر باید نوار پیچی سرجوش با استفاده از نوار سرجوش و با روى هم بیچی ٥٠٪ بر روی قسمت‌های پرايمر خورده شامل محل جوش، قسمت‌های نواربيچى نشده وحداقل ٥ سانتى متر بر روى نوار زیر لولە‌های طرفین سرجوش انجام شود. سپس باید نوار رو با روى هم بيچى حداقل ١٠٪ بر روى نوارييچى نوار سرجوش انجام شود.

در صورت زخمی شدن نوار، بايد قسمت معيوب نوارييچى برداشته شود. سپس محل عيب به اضافه حدود ۵ سانتیمتر از هر طرف روی نوار پیچی نوار زیر با استفاده از پرايمر مخصوص نوار سرجوش، پرايمر زنى شود و پس از خشک شدن پرایمر، با استفاده از نوار سرجوش نوارپيچى شود. سيس نوارييچى نوار رويى نیز به روشی که برای سرجوش ها ذكر گردید، انجام شود.

١٧-١٢-۵-۴ کنترل کیفیت عایقكارى سرد

پس از اتمام نوار پیچی نوار زیر، با استفاده از دستگاه منفذیاب (هالیدی دیتکتور) که مورد تائید دستگاه  نظارت قرار گرفته باشد باید از سالم بودن نوار پیچی اطمینان حاصل نمود.

نوار پیچی انجام شده باید از نظر ظاهری یكنواخت بوده و فاقد چین و چروک باشد. برای اطمينان از کیفیت نوار و پرایمر استفاده شده و همچنین اطمینان از کیفیت نوارپیچی بايد بر روى نوار زير به طريق زیر آزمایش چسبندگی انجام داد . ابتدا با چاقو دو شیار موازی به فاصله یک سانتیمتر از یکدیگر بر روی نوار زير در جهت عمود بر محور طولى لوله ايجاد كنیم سيس با برش عرضى محل شروع دو شیار را بهم وصل نموده و با نوک چاقو قسمت ابتدای نوار بریده شده را از سطح لوله بلند کرده و با نیروی یکنواخت در جهت عمود بر سطح لوله نوار زیر را از لوله جدا میکنیم. انجام آزمایش چسبندی باید حداقل دو ساعت بعد از نوارپیچی و در دمای بین ١۵ تا ٢۵ درجه سلسیوس باشد.

چسبندگی نوار باید در حدی باشد کە، نوار با نیرویی بیش از 1/5 کیلوگرم نيرو به ازاى هر سانتيمتر عرض نوار، از سطح لوله جدا شود و لایه چسب نوار به صورت يكنواخت هم بر روى نوار وهم بر روی لوله باقی بماند.

پس از اتمام نواربیچی سرجوش ها، شیرها، اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال، باید كل طول لوله نوارييچى شده مجددا با استفاده از دستگاه  منفذياب (هاليدى دتكتور) بر طبق دستور العمل مندرج در بخش ١٧-١٢-٥-٧ مورد آزمايش قرار گيرد تااز سالم بودن نوار پیچى انجام شده اطمينان حاصل شود.