مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : سامانه گاز طبیعی در ساختمان (1403) | 5-12-17 عایقکاری گرم لوله‌ ها (عايقكاری با قير)

١٧-١٢-٥-١ كليات

این بخش مربوط به عايقكارى گرم  لوله‌ ها شامل استفاده از قير پايه نفتى، برايمر مخصوص موسوم به پرایمر مصنوعی و نوار‌های پشم شیشه داخلی و قیراندود خارجی میباشد.

عایقکاری گرم لوله‌ها با استفاده از قير مذاب ونوارهاى بشم شيشه داخلى وخارجى وبرايمر مربوطه انجام میشود. در تهیه مواد عایقکاری گرم باید قیر و پرایمر از یک سازنده تهیه شود. استفاده از قير وپرايمر ساخت سازندكان متفاوت مجاز نيست.

تبصره: استفاده از سایر انواع عایق‌ های گرم از جمله، قیر ذعال سنگی، قیر اصلاح شده، پلی اتيلن سه لایه و اپوکسی پودر در صورت مطابقت با استانداردهاى شركت ملى گاز ومقررات اين مبحث با نظر دستگاه  نظارت بلامانع است.

١٧-١٢-٥-٢ شرايط محيط براى عايقكارى گرم

عایقکاری گرم باید در کارگاه و در محل سرپوشیدە انجام شود. در صورتیکه به هر علت عایقکاری گرم در کارگاه‌‌ های سرپوشیدە امکان پذیر نباشد، باید از انجام عایقکاری گرم در هوای بارانی، مە سنگین، گرد و غبار و در دماى كمتراز ۵+ درجه سلسيوس خوددارى شود.

١٧-١٢-۵-٣ اقدامات اولیه قبل از عایقكارى گرم لولە ها

اقدامات اولیه قبل از عایق کاری گرم لوله‌ها باید بر طبق بند ١٧-١٣-٢ انجام شود.

١٧-١٢-۴-۵ عملیات عایقکاری گرم لوله‌ ها

پس از اقدامات اولیه عایقکاری گرم، باید پرایمر زنی طبق بند ١٧-١٢-۴-١ انجام شود.

عایقکاری با قیر باید با ماشین آلات مخصوصی که به صورت ثابت در کارگاه‌‌ های سرپوشیده، قیر یاشی و نوار پیچی را به صورت توام انجام میدهد، باشد. ماشین آلات عايقكارى گرم عبارتنداز:

- دیگ ذوب قیر که باید مجهز به همزن مکانیکی، دماسنج و در دهانه خروجی مجهز به یک توری سیمی با ابعاد چشمه حداکثر 1/5 میلیمتر باشد.

- دستگاه نوار پیچی که برای نوارپیچی نوار پشم شیشه داخلی و نوار پشم شيشه قيراندود خارجى بكار میرود.

- دستگاه پرایمر زنی ثابت

انجام عایقکاری گرم باید طبق مشخصات زير انجام شود:

-قیر را باید بر روی سکو‌های بتنی خرد نمود تا از آلوده شدن آن به خاک و مواد خارجی جلوگیری شود.

- قير بايد طبق دستورالعمل سازنده آن ذوب كردد و انجام عايقكارى گرم در درجه حرارت تعيين شده به وسیله سازنده قیر صورت گیرد.

- نوار‌های پشم شیشه داخلی و نوار پشم شيشه قير اندود خارجی بايد تا قبل از مصرف در بسته بندى هاى اولیه و در دمای مناسب و دور از تابش آفتاب و باران بر طبق توصیه‌‌ های سازنده آنها نگهداری شوند.

- در صورتی که عایقکاری گرم بلافاصله بعد از پرایمر زنی انجام نشود، میتوان لوله‌‌ های پرايمر خورده را برای مدت حداکثر چهار هفته در مکان مناسب نگهداری نمود به نحوی که خواص پرایمر از بين نرود. در صورت از بین رفتن خواص پرایمر و یا پدیدار شدن آثار زنگ زدگی، لوله باید مجدداً زنگ زدائی و تمیز کاری و پرایمر زنی شود.

- در صورتی که بیش از یک روز از پرایمر زنی لوله‌ ها گذشته باشد، قبل از اقدام به عایقکاری گرم باید سطح پرایمر خورده لوله را با برس زبر کرده و سپس اقدام به پرایمر زنی مجدد نمود.

- نوار پیچی نوار‌های پشم شیشه داخلی و نوار پشم شیشه قیر اندود خارجی باید با زاويه ثابت و باكشش يكنواخت و مناسب توسط دستگاه  قابل تنظيم انجام شود.

- میزان روی هم پیچى نوارهاى پشم شيشه داخلى ونوار بشم شيشه قير اندود خارجى باید حداقل ده درصد از عرض نوار باشد.

- حداقل ضخامت عایقكاری گرم لوله‌ها باید چهار ميليمتر باشد.

- در عایقکاری گرم لوله‌ها باید حدود ١٠ سانتیمتر از سرلوله‌ ها عایقکاری نشود تا پس از انجام جوشکاری، همراه با سرجوش نوار پیچی شوند.

- پس از اتمام عايق کارى به منظور جلوگيرى از تاثير اشعه ماوراء بنفش خورشيد برروى پوشش قيرى لوله باید با استفاده از محلول شير آهک که با ترکیب زير تهیه شده باشد لوله‌ ها را سفید شویی نمود:

- ٣٠ کیلو گرم آهک

- ١٠٠ ليتر آب

- ٢ كيلوگرم روغن برزگ

- ٢ كيلو گرم نمك طعام

پس از اتمام عايقكارى لوله‌ها و قبل از خارج شدن لوله از خط تولید، باید با استفاده از دستگاه  منفذیاب (هاليدى ديتكتور) بر طبق دستورالعمل مندرج در بند ١٧-١٢-٥-٧ از سالم بودن عايقكارى انجام شده اطمینان حاصل نمود.

١٧-١٢-٥-5 عايقكارى دوبله

در تقاطع لوله با كانال آب، نهرها، قنات، رودخانه‌ها و يا نقاطى كه سطح آب هاى زيرزمينى بالا است و يا در تقاطع با راه آهن، جادە ها و خیابان‌ های اصلى، عایقكاری لولە ها بايد به صورت دوبله انجام شود. در عایقکاری دوبله لوله‌ ها نوار پشم شیشه زیری باید در دو لایه پیچيده شود و حداقل ضخامت كل عايق لوله باید شش میلیمتر باشد.

١٧-١٢-۶-۵ عايقكارى سرجوش ها، اتصالات و نقاط تعميرى

برای عايقكارى سرجوش ها، اتصالات و شيرآلات ونقاطى كه پوشش آنها آسیب دیده است، پس از انجام جوشكارى بايد قسمت عايقكارى نشده سر لوله‌ها و سرجوش ها با استفاده از نوار سرجوش با چسب نوع پایه قیری در محل نوارپیچی شوند.

برای نوار پیچی سرجوش ها ابتدا بايد با استفاده از برس برقى يا برس دستى محل جوش و قسمت هاى عایقکاری نشده سر لوله‌ ها را از مواد خارجی پاک نمود به نحوی که سطح فلز لوله کاملاً براق شود. در صورت لزوم باید قطرات ناشی از جوش با استفاده از قلم برداشته شود. قبل از عايقكارى سرجوش باید قسمت تمیز شده سر جوش و سطح لوله در طرفین جوش به اضافه حداقل ٥ سانتی متر از عايقکارى گرم لوله در هر طرف را به وسیله پرایمر مخصوص نوار سرجوش پایه قیری پرایمر زنی کرد.

پس از خشک شدن پرایمر باید نوار پیچی سرجوش با استفاده از نوار سرجوش و با روی هم یچی ٥٠٪ بر روى قسمت هاى پرايمر خورده شامل محل جوش، قسمت هاى عايقكارى نشده لوله‌ هاى طرفين جوش و حداقل ۵ سانتیمتر بر روى عايقكارى لوله‌ هاى طرفين سرجوش، انجام گيرد. سپس لايه دوم نوار نيز به روشی که برای سرجوش ها ذکر گردید انجام شود.

در صورت زخمی شدن عایقکاری لوله، باید قسمت معیوب عایق لوله در محل عیب به صورت دور تادور برداشته شده و محل تمیزکاری شود. محل باز شده به اضافه حدود 5 سانتى متر از دو طرف عايق لوله پرایمر زنی شده و با استفاده از نوار سرجوش با چسب نوع پایه قیری نوارپیچی شود. سپس لایه دوم نوار نیز به روشی که برای سرجوش ها ذکر شد، انجام شود.

پس از اتمام نوار یچی سرجوش ها، اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال، باید با استفاده از دستگاه منغذیاب (هالیدی دتكتور) بر طبق دستورالعمل مندرج در بخش ٧-٥-١٣-١٧ از سالم بودن عایقکاری انجام شده اطمینان حاصل نمود.

پس از اتمام عايقکاری سرجوش ها، شیرها، اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال، باید کل طول لوله عایقکاری شده مجدداً با استفاده از دستگاه منفذیاب بر طبق دستورالعمل مندرج در بخش ١٧-١٣-7-5 مورد آزمایش قرار گیرد تا از سالم بودن نوار پیچی انجام شده اطمینان حاصل شود.

تبصره: در انجام عملیات تعمیر پوشش حداکثر سطح تعمیر شده نباید از ده درصد سطح لوله بیشتر شود.

در صورت تجاوز از مقدار مذکور، پوشش آن لوله قابل قبول نیست و باید مجدداً پوشش کردد.

١٧-١٢-۵-٧ آزمایش و کنترل کیفیت عایقكاری گرم

آزمایش و کنترل کیفیت عایق کاری گرم باید بر اساس مقررات این بند به شرح زیر صورت گیرد.

١- بازرسی ظاهری - عایقکاری باید از نظر ظاهری یکنواخت بوده و فاقد چین و چروک باشد.

٢-آزمایش منفذیابی - پس از اتمام عایقکاری گرم، بايد با استفاده از دستگاه  منفذياب بر طبق دستور العمل ذیل از سالم بودن عايقكارى لوله‌‌ های پوشش شده به صورت صد در صد اطمینان حاصل نمود.

در صورتی که عایقکاری لولە ها به روش نوارپیچی انجام شده باشد، کلیه قسمت‌های لوله پس از نواربيچی لایه زیرین و قبل از نوارپیچی لایه روئی باید به وسیله دستگاه منفذیاب که مورد تایید دستگاه نظارت قرار گرفته باشد مورد آزمایش منفذیابی قرار گیرد. سرعت دستگاه بر روی لوله نباید بیش از 0/3 متر بر ثانيه باشد. جهت جلوگیری از آسیب دیدن پوشش لوله باید مراقبت نمود تا الکترود دستگاه بر روی هیچ یک از قسمت‌های لوله توقف ننماید. تمام مراحل آزمایش با دستگاه منفذیاب پوشش باید در حضور دستگاه نظارت انجام كردد. به منظور تعيين میزان ولتاژ واقعى مورد نياز جهت آزمايش با دستگاه  منفذياب، لازم است بر روی قسمتی از لوله که به وسیله نوار زیر و با روی هم پیچی پنجاه درصد نواربیچی شده است، با نوک سوزن سوراخی در آن ایجاد کرد به طوری که نوک سوزن پس از عبور از لایه‌‌های نوار به سطح لوله برسد. پس از ایجاد سوراخ و پس از حرکت دادن روی نقطه سوراخ شده باید به تدریج ولتاژ دستگاه را افزایش داد تا حدی که جرقه بین الکترود و لوله در نقطه سوراخ شده ایجاد کردد. برای اطمينان از تنظيم دستگاه این آزمایش باید هر چهار ساعت یکبار انجام شود.

روش انجام آزمایش منفذیابی و تنظیم دستگاه منفذياب پوشش لوله‌ هاى عايقكارى شده با قير دقيقاً مشابه با مورد ذکر شده برای لوله‌‌های نوارپیچی شده میباشد.

٣- آزمايش چسبندگی - براى اطمينان از كيفيت قير و پرايمر استفاده شده و همچنين اطمينان از كيفيت عایقکاری، باید به طریق زیر آزمایش چسبندگی در دماى بين ١٥ الى ٢٥ درجه سلسيوس انجام گردد:

ابتدا باید با چاقو دو شیار موازی به فاصله حدود سه سانتیمتر از یکدیگر بر روی نوار عایق لوله و در جهت عمود بر محور طولی لوله ایجاد کرد. سپس با برش عرضی، محل شروع دو شیار را به هم وصل و نوک چاقو را زیر قسمت ابتدای محل بریده شده قرار داده و پوشش قیری را از سطح لوله بلند کرده و با نیروی یکنواخت در جهت عمود بر سطح لوله پوشش قیری را از لوله جدا کرد. چسبندگی پوشش در صورتی مطلوب خواهد بود که پوشش به آسانی از سطح لوله جدا نشود و قیر به سطح لوله چسبیده و به صورت نقطه به نقطه از سطح لوله كنده شود.