مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان : لوله کشی گاز طبیعی (1401) | ١٧-5-٣ الزامات اجرايى اجزاى لوله كشى گاز

در اجرای لوله کشی گاز بايد الزامات زير براى هر يک از اجزا به شرح زير رعايت شود:

١٧-٥-٣-١ لوله رابط

الف) لوله رابط بايد به صورت روكار اجرا شود.

ب) فاصله ابتداى لوله رابط تا انتهاى علمک و قطر آن بايد مطابق طرح بوده و الزامات آن رعايت شود.

پ) الزامات اجرای غلاف برای بخشی از لوله رابط در خارج از ملک که در ارتفاعی پايین تراز ٢٢٠ سانتى متر قرار می گيرد، بايد رعايت شود.

ت) ابتدای لوله رابط باید با نصب بوشن و درپوش فلزی به طور کامل هوابند شود و در زمان آزمایش مقاومت و نشتی نباید هیچ گونه نشتی داشته باشد.

١٧-٥-٣-٢ كلكتور

الف) كلكتور بايد با استفاده از اتصالات استاندارد ساخته شود. اخذ انشعاب به صورت مستقيم بدون استفاده از اتصال استاندارد از كلكتور ممنوع است.

ب) بر روی هر یک از انشعاب‌‌هاى خروجى از كلكتور و قبل از لوله جانشين كنتور، نصب شير قفلى برنجى الزامى است.

پ) فاصله بین دو انشعاب متوالى روى كلكتور براى نصب كنتورها بايد مطابق با اندازه كنتورها باشد؛ به صورتی که امکان نصب کنتورها در این فواصل وجود داشته باشد. حداقل فاصله انشعاب‌ها از یكدیگر بستگی به ابعاد كنتورها داشته و مطابق نقشه طراحى باشد.

ت) برای نگهداری و مهار کلکتور باید پایە و تکیەگاه مناسبی مطابق با جزئیات اجرایی که در طراحی پيش بينى شده اجرا شود.

ث) کلکتور و کلیه انشعاب های متصل به آن باید به طور کامل هوابند باشند و در زمان آزمايش مقاومت و نشتی، نباید هیچ گونه نشتى داشته باشند.

١٧-٥-٣-٣ تكيه گاه كنتور

برای کنتورهایی با ظرفیت بیش از ۴٠ متر مکعب در ساعت باید پایه و نشیمن گاه مناسبی برای نگهدارى کنتور و مهار آن در نظر گرفته شود.

١٧-5-٣-4 لوله جانشين كنتور

لوله جانشین کنتور با اتصالات مورد نیاز باید در محلى كه براى نصب كنتور در نظر گرفته شده است، نصب شود. لوله جانشین کنتور و اتصالات مربوطه باید به صورت کامل هوابند بوده و در زمان آزمایش مقاومت و نشتی، نباید نشتى داشته باشند.

١٧-٥-٣-٥ شيرها

الف) دسته شیر باید به وسیله پیچ و مهره بر روی شير ثابت باشد.

ب) شیر باید در حالت بسته در مقابل فشار هوای 0/7 بار (١٠ پوند بر اینچ مربع) نشتی نداشته باشد.

پ) آب بندی محل اتصال شیر و سردنده انتهای لوله انشعاب باید با استفاده از نوار آب‌بندی انجام شود.

به کار بردن نخ های کنفی با خمیر و ساير مواد براى آب بندى مجاز نيست.

ت) خروجی تمامی شیرهای مصرف پس از اتمام آزمایش‌های لوله کشى گاز، بايد با نصب درپوش فلزى به طور کامل هوابند شده و تا زمانی که دستگاه گازسوز به شیر مصرف متصل نشده است، درپوش باید بر روی شیر باقی بماند.

ث) نصب شير ٥٠ ميلى متر (٢ اينچ) برروى لوله با قطر ٥٠ تا ١٠٠ ميلى متر (٢ اينچ تا 4 اينچ) بااستفاده از تبديل مجاز است.

ج) برای تمامی دستگاه های گازسوز، شیر مصرف باید طوری نصب شود که در بالا يا پشت دستگاه گازسوز قرار نگيرد.

چ) شیرهای مصرف نباید داخل کابینت یا محفظه دربسته قرار گيرند؛ به عنوان مثال، شير اجاق گاز توكار و جزیرەای و فر گازی باید در دسترس و بيرون از كابينت باشد.

ح) در محل های مجاور كلید و پريز برق، جعبه تقسيم يا تابلو برق، شير گاز بايد در ارتفاع حداقل ١٠ سانتیمتر بالاتر از آن‌ها نصب شود. نصب شير گاز در ترازى پايين تر از تراز ذكر شده در صورتى مجاز است که حداقل ١٠ سانتیمتر فاصله افقی از لبه آن‌ها داشته باشد. اگر شیر به طور مستقيم پايین تر از كليد يا پريز برق يا جعبه تقسيم و يا تابلو برق قرار گيرد، رعايت حداقل ٥٠ سانتى متر فاصله عمودى الزامى است.

خ) شیرها به هیچ وجه نباید با مصالح ساختمانی پوشانده شوند. دور تا دور بدنه شیرها باید به طور كامل آزاد بودە تا باز كردن و تعويض آن‌ها در صورت نياز امكان داشته باشد.

١٧-٥-٣-۶ لوله ها

الف) لوله‌‌‌ هاى مورد استفاده در لوله كشى گاز بايد از جنس فولاد سياه با درز يا بدون درز باشد.

ب) سطح بيرونى لوله ها بايد صاف، هموار و سطح داخلى آن‌ها بايد بدون عيب و نقص ظاهرى و متناسب با فرآيند ساخت باشد.

پ) تمامی لوله های فولادی باید قبل از نصب با وسایل دستی یا ماشینی مانند سنباده و برس سیمی به طور كامل تميز شود.

ت) تغيير مسير لوله‌‌هاى فولادى بايد با استفاده از اتصالات استاندارد انجام شود.

ث) خم کردن لوله فولادى در مسير لوله كشى ممنوع است.

١٧-۵-٣-٧ اتصالات جوشی فولادی

الف) استفاده از اتصالات جوشی فولادی بدون درز در لوله کشی گاز به صورت روکار و توكار مجاز است.

ب) در لوله كشى توكار استفاده از اتصالات جوشى فولادى درز دار ممنوع است.

پ) در لوله کشی گاز استفاده از اتصالات دنده ای فقط در محل لوله جانشین کنتور یا ورودی و خروجى کنتور گاز، محل اتصال لوله رابط به رگولاتور و محل اتصال دستگاه گازسوز به شير‌ها مجاز است.

١٧-٥-٣-٨ نقاط انتهایى لوله كشى

الف) در نقاط انتهايى لوله كشى بايد يک شير نصب شود.

ب) دهانه خروجی این شیرها باید پس از اتمام اجرا و آزمایش ها با درپوش های فلزی دنده ای طورى مسدود شود که با باز کردن شیر، گاز نتواند از آن‌ها نشت کرده و تا وقتی که دستگاه های گازسوز به آنها متصل نشده است، مسدود بماند.

پ) نقاط انتهایی در لوله کشی رو کار باید در محل خود توسط بست های فلزی روی دیوار محكم شود.

ت) نقاط انتهايى نبايد در بشت درب‌ها واقع شود.

ث) نقاط انتهایی نباید در پشت دستگاه های گازسوز واقع شود.

١٧-۵-٣-٩ تکیه گاه‌ها و نقاط اتكای لوله كشى گاز

لوله کشى گاز در ساختمان‌ها بايد در محل استقرار، محكم و ثابت باشد. براى اين كار بايد از بست‌‌هاى فلزی مخصوص لوله گاز که دارای استحکام کافی و متناسب با قطر لوله باشند به عنوان تکیەگاه در فواصل معين استفاده كرد.

موارد زير در ارتباط با تكيه گاه و بست ها بايد رعايت شود:

الف) بستن یا جوش دادن یک لوله به لوله ديگر و لوله به اسكلت فلزى ساختمان يا به اجزاى فلزى غیر ثابت به طور مستقیم به عنوان تکیه گاه ممنوع است.

ب) بست هایی که برای نگه داشتن لوله‌ها به کار می‌رود باید دارای روکش از جنس عایق الكتریکی باشند.

ت) حداكثر فاصله بین نقاط اتكای بست یا تكیه گاه‌ها در لوله کشى بايد مطابق اندازەهای مندرج در جدول ١٧-٥-١ باشد.

١٧-٥-٣-١٠ مصالح مستعمل

استفاده مجدد از لوله، اتصالات و شیرهایی که از قبل در لوله کشی گاز به کار رفته یا مستعمل باشند، ممنوع است.