هوش مصنوعی مقررات ملی ساختمان23Gane AI
مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان : مصالح و فرآورده های ساختمانی (1396) | ٥-١٠-٢ دسته بندی
مهم‌ترین فرآورده های سیمانی عبارت است از:
٥-١٠-٢-١ بتن: بتن پرکاربردترین مصالح مهندسی عمران به شمار می‌رود و طرح مخلوط آن باید با توجه به کاربرد، نوع مصالح و شرایط محیطـی باشـد. بـرای بـتن هـای بـا مقاومـت بیشـتر از ٢٠ مگاپاسکال، تعیین نسبت های بهینه مخلوط باید ازطریق مطالعات آزمایشگاهی و با در نظـر گـرفتن ضوابط طراحی بر اساس دوام صورت پذیرد. توصیه می‌شود از روش ملی طـرح مخلـوط بـتن بـرای تعیین اولیه نسبت مصالح استفاده گردد.
بتن‌های ویژه مورد استفاده در کارهای ساختمانی را میتوان به صورت زیر طبقه‌بندی نمود:
الف-بتن پرمقاومت: بتن‌هایی که مقاومت فشاری مشخصه آنها بیشتر از ٥٠ مگاپاسکال اسـت، بـتن پرمقاومت محسوب می‌شوند.
ب- بتن سبک: بتن سبک عبارت است از بتنی که وزن مخصوص آن بـه طـور محسوسـی کمتـر از وزن مخصوص بتنی است که با سنگدانه‌های طبیعی یا شکسته ساخته می‌شود. بـتن سـبک در سه نوع طبقه‌بندی می‌شود که عبارتند از:
ب-١- بتن سبک غیرسازه ای که معمولا به عنوان تیغه‌های جداساز و عایق های صوتی در کف مورد استفاده قرار می‌گیرد و دارای وزن مخصوص کمتر از ٨٠٠ کیلوگرم بر متر مکعب مـی‌باشـد. بـا وجود وزن مخصوص کم، مقاومت فشاری آن حدود 0/35 تا ٧ مگاپاسکال است.
ب-٢- بتن سبک سازه ای که دارای مقاومت کافی می‌باشد به گونـه‌ای کـه کـاربرد آن در اعضـای سازه ای مجاز شمرده می‌شود. این بتن دارای وزن مخصوصی بـین١٤٠٠ تـا ١٩٠٠کیلـوگرم بـر متر مکعب بوده و حداقل مقاومت فشاری مورد نیاز آن ١٧ مگاپاسکال است .
ب-٣- بتن سبک متوسط که از لحاظ وزن مخصوص و مقاومت فشاری در محدودهای بین بتن‌های سبک غیرسازه ای و سازه ای قرار دارد. مقاومت فشاری این بتن‌ها بین ٧ تا ١٧ مگاپاسکال و وزن مخصوص آنها ٨٠٠ تا ١٤٠٠کیلوگرم بر متر مکعب می‌باشد.
پ- بتن‌های پاششی (شاتکریت): بتن پاششـی بـتن یـا ملاتـی اسـت کـه بـه صـورت پنومـاتیکی (ضربه‌ای) به سطح پاشیده می‌شود. بتن های پاششی را میتوان در دو گروه بتن پاششی مخلوط خشک و بتن پاششی مخلوط تر گروه بندی نمود. در بتن‌های پاششی مخلوط خشـک اکثـر آب مخلوط شده از محل سرلوله اضافه می‌شود، درحالی‌که در بتن پاششی مخلـوط تـر آب و سـایر مصالح عمدتا قبل از ورود به بخش پاشنده مخلوط می‌شوند. طبق استاندارد ملی ایـران شـماره ١٨٨٨٥بتن پاششی خشک آماده به دو نوع FA و CA و بر اساس خواص فیزیکی بـه ٤ دسـته GU، SR، LP و FR رده بندی می‌شود.
ت- بتن اصلاح شده با پلیمر: بتن‌هایی هستند کـه بـرای بهبـود برخـی خـواص آنهـا از ترکیبـات پلیمری استفاده می‌شود.
ث- بتن خودمتراکم شونده: در مواردی که به مخلوط بتن با قابلیت زیاد جاری شدن، خود پخـش شدگی در تمام نقاط قالب، پوشش دادن آرماتور با تراکم زیاد، بدون جداشـدگی ذرات و بـدون لرزاندن مکانیکی نیاز باشد، بتن خودمتراکم شونده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ج- بتن الیافی: بتن ساخته شده از سیمان، آب، شن، ماسه و الیاف بـتن الیـافی نامیـده مـی‌شـود.
الیاف در شکل‌ها و اندازه های متفاوت و از جنس فـولاد، پلیمـر، شیشـه و مـواد طبیعـی مـورد استفاده قرار می‌گیرند. الیاف از طریق افزایش مقاومت کششی و کنترل عرض ترك و ممانعت از توسعه آن سبب ارتقاء خواص مکانیکی بتن می‌گردند.
چ- بتن رنگی: در تولید بـتن‌هـای رنگـی معمـولا از رنگدانـه‌هـا اسـتفاده مـی‌شـود. رنگدانـه‌هـای مورداستفاده بایستی از پایداری مناسـب در برابـر اشـعه UV آفتـاب و سـایر عوامـل محیطـی برخوردار باشند. ممکن است از جلوه اینگونه بتن‌ها به دلیل فرآیندهایی همچون تـراوش آهـک به سطح بتن کاسته شود. بنـابراین لازم اسـت تمهیـدات لازم بـرای ممانعـت از تـراوش آهـک همچون اعمال پوشش‌ها و جلوگیری از سیکل‌های تر و خشک شدن انجام گیرد.
٥-١٠-٢- ٢ بلوک های سیمانی: این بلوك ها در دو دسته باربر و غیرباربر تولید و بسته به شرایط در ساخت دیوارهای باربر و غیرباربر استفاده می شوند. بلـوك سـیمانی سـقفی قطعـه ای پـیش سـاخته و توخالی است که بین دو تیرچه قرار می گیرد و با توجه به ضخامت و مقاومت سقف، ابعاد آن متغیـر است. از بلوك های سیمانی سقفی در ساخت سقف‌های مجوف استفاده می‌شود.
٥-١٠-٢-٣ بلوك های (قطعات) سیمانی سبک‌دانه: بلوک های سیمانی سبک دانه (توپر و توخـالی) از اختلاط سیمان های هیدرولیکی، آب و دانه های سبک معدنی طبیعی و یا مصنوعی ساخته می شود.
براساس چگالی ظاهری، بر دو دسته است:
الف- بلوك سیمانی سبک: بلوك هایی که چگالی خشک ظاهری آنها، کمتر از ١٧٠٠ کیلوگرم بر مترمکعب است.
ب- بلوك سیمانی نیمه سبک: بلوك هایی که چگالی خشـک ظـاهری آنهـا، بـین ١٧٠٠ تـا ٢٠٠٠ کیلوگرم بر مترمکعب است.
بلوك های سیمانی سبک دانه غیرباربر در ساخت اعضای غیربـاربر سـاختمانی اسـتفاده شـده و بـر اساس استاندارد ملی ایران شماره ٧٧٨٢ در چهار رده وزن مخصوص ظـاهری ٥٠٠-٧٠٠ کیلـوگرم بر مترمکعب، ٧٠٠-١٠٠٠ کیلوگرم بر مترمکعب، ١٠٠٠-١٧٠٠ کیلوگرم بـر مترمکعـب، و ١٧٠٠-٢٠٠٠ کیلوگرم بر مترمکعب قرار می‌گیرند.
٥-١٠-٢-٤ بلوك های (قطعات) بتن هوادار اتوکلاو شده: بلوك های بتن هوادار اتوکلاو شده یا بـتن گازی بلوک هایی هستند که با ایجاد تخلخل ناشی از واکنش شیمیایی یک عامل حباب سـاز ماننـد پودر آلومینیم، بعد از گیرش اولیه و برش و عمـل‌آوری در محـیط‌هـای تحـت فشـار بخـار سـاخته می شوند. این نـوع بلـوك هـا قابلیـت اسـتفاده در دیوارهـای غیربـاربر داخلـی و خـارجی را دارنـد.
محدودیت کاربری این بتن ها با توجه به رده مقاومتی آن ها تعیین می شود. بتن هـای گـازی از نظـر رده مقاومتی به سه دسته با مقاومت های 2/5، 5 و 7/5 مگاپاسکال تقسیم مـی شـوند. همچنـین از نظر جرم حجمی خشک، این بتن می تواند دارای جـرم حجمـی اسـمی ٤٠٠ تـا ٨٠٠ کیلـوگرم بـر مترمکعب باشد.
٥-١٠-٢-٥ بلــوك هــای (قطعــات) بتنــی ســبک اســفنجی (ســلولی): بلــوكهــای بــتن ســبک اسفنجی (CLC) نوعی بتن سبک متخلخل است که تخلخل آن با استفاده از یک نوع ماده افزودنـی کف ساز و یا در اثر یک فرآیند شیمیایی که منجر به تشکیل گاز در بتن، بدون فرآیند اتوکلاو ایجاد می شود. بلوك های بتنی سبک اسفنجی، از نظر رده مقاومتی به چهار دسته با مقاومت های 2 ، 2/5، 3/5 و 6/5 مگاپاسکال تقسیم می شوند. همچنین از نظر جرم حجمی خشـک، ایـن بـتن مـی توانـد دارای جرم حجمی اسمی ٤٠٠ تا ٨٠٠ کیلوگرم بر مترمکعب باشد.
٥-١٠-٢-٦ موزاییک: کف پوش متراکم شده ای است که از مصالح سنگی، سیمان و آب بـا شـکل و ضخامت یکنواخت ساخته می شود و دارای خصوصیات هندسی مشخصی است. موزاییک ها به روش پرس، ویبره و یا پرس و ویبره به شکل منفرد تولید می‌شود و یا به شکل بلوك های بزرگ، با پـرس، ویبره و یا خلأ قالب گیری و سپس در ابعاد مورد نظر بریده می شوند. موزاییک تـک لایـه و دو لایـه است و براساس نمای ظاهری سطح رویه و دانه‌بندی، به انواع زیر تقسیم می‌شوند:
٥-١٠-٢-٦-١ موزاییک سیمانی ساده: موزاییکی که در سطح رویه فاقد سنگدانه تزیینـی اسـت و انواع شیاردار و ساده دارد.
٥-١٠-٢-٦-٢ موزاییک سنگ دار: موزاییکی که در سطح رویـه آن سـنگدانه سـخت صـیقل پـذیر تزیینی به کار رفته است و به صورت شیاردار یا شسته یا صاف سـاخته مـی شـود و برحسـب انـدازه بزرگ ترین قطر دانه های سنگی قابل مشاهده، به ٥ گروه نرمدانه، ریزدانه، میاندانـه، درشـت‌دانـه و تکه‌ای (پلاکی) و لاشه‌ای تقسیم می‌شود.
٥-١٠-٢-٧ ملات های آماده: این ملات ها در کارخانه پیمانه و مخلوط می‌شوند. در ملات خشک آماده مصالح از پیش مخلوط شده و فقط به افزایش آب نیاز دارد. سـایر انـواع مـلات هـای سـیمانی در فصـل ملات های سیمانی ارائه شده اند.
٥-١٠-٢-٨ ورق های سیمانی الیافدار (تخته های سـیمانی): ورق هـایی متشـکل از یـک چسـباننده هیدرولیکی معدنی یا یک چسباننده سیلیکات کلسیمی کـه بـا واکـنش‌هـای شـیمیایی یـک مـادة سیلیسی و یک مادة آهکی تقویت و با الیاف آلی یا الیاف سنتزی معدنی ساخته می‌شـود. در تولیـد ورق های صاف سیمانی الیاف دار، استفاده از آزبست مجاز نیست. برخـی از الیـاف جانشـین آزبسـت عبارت است از: الیاف شیشه، الیاف پلی پروپیلن، الیاف فولادی، الیاف آرامید، الیاف سـلولزی، الیـاف کربن، الیاف سرامیکی، کولار، پلی وینیل الکل، اکسید آلومینیوم، ولاستونیت و پلی اسـتر. ورق هـای صاف سیمانی الیاف دار برای کاربری بیرونی ساختمان، نظیـر پوشـش نماهـای خـارجی سـاختمان، تیغه ها، زیرنماها، پوشش جاهای آسیب دیده و مانند آنها و با کاربری داخلی مانند جداگرها، کف هـا، سقف ها و مانند آنها با خواص گستردة متناسب با نوع کاربرد مـورد اسـتفاده قـرار مـی گیرنـد. ایـن ورق ها ممکن است دارای سطح صاف یا نقش دار باشـد. ایـن ورق هـا بـه دو نـوع الـف و ب تقسـیم می‌شود:
٥-١٠-٢-٨-١ ورق های نوع الف روکش دار یا بدون روکش برای کاربری های بیرونی سـاختمان، در جاهایی مناسب است که مستقیماً در معرض تابش خورشید، بارش برف و باران قرار دارند.
٥-١٠-٢-٨-٢ ورق های نوع ب معمولاً برای مصارف داخلی مناسب اسـت و نیـز بـرای مـواردی از مصارف بیرونی ساختمان که در معرض تابش خورشید و بارش باران و برف قرار ندارند.
٥-١٠-٢-٩ افزودنی های بتن عمدتا شامل مواد کندگیرکننده، حبـاب هواسـاز، زودگیرکننـده، زود سخت کننده، نگهدارنده آب، روان کننده، فوق روان کننده و کاهنده میزان جذب آب هستند. مواد افزودنی می‌توانند تک منظوره یا چند منظوره باشند که انواع چند منظوره به گونه‌ای طراحی شده اند که علاوه بر یک عملکرد اصلی، حداقل یک عملکرد دیگر نیز داشته باشند.