مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان : تاسیسات مکانیکی (1396) | ١۴-١٢-٢ مخزن سوخت مایع

١۴-١٢-٢-١ مخزن ذخيره و تغذيۀ سوخت مايع، علاوه بر الزامات مندرج در اين فصل، بايد با رعايت مقررات "شركت ملّى نفت ايران" طراحى، ساخته و نصب شود.

١۴-١٢-٢-٢ در ساختمانی که تنها منبع انرژی گرمایی آن سوخت مایع است، گنجایش مخزن ذخیرۀ آن باید دست‌كم معادل ٢٠ درصد مصرف سالانه سوخت باشد.

١۴-١٢-٢-٣ مخزن سوخت مايع استوانه اى براى نصب دفنى يا روى زمين، در محوطة اختصاصى ساختمان یا در داخل ساختمان، بايد مطابق يكى از استانداردهاى جدول (14-١٢-٢-٣) باشد.

الف) استفاده از مخزن سوخت مايع، از نوع استوانه اى افقى، كه طبق استانداردهاى ديگر طراحى و ساخته شده باشد، به شرطى مجاز است كه از نظر جنس، نوع ساخت و ديگر مشخصات فنى، مشابه استانداردهاى مقرر شده در جدول (14-١٢-٢-٣) ومورد تأييد باشد.

ب) مخزن ذخيره يا تغذيۀ سوخت مايع، براى دسترسى و بازديد بايد دريچة بازديد داشته باشد كه در بالای مخزن قرار می گیرد. این دریچه در زمان بسته بودن باید کاملا آب بند باشد.

پ) مخزن سوخت مايع غيرفلزى با كلية اتصالات لوله كشى و دريچة دسترسى وبازديد آن، بايد بصورت یک تکه ساخته شده باشد.

ت) فشاردربالای مخزن در شرایط کار عادی نباید از 6/9 کیلو پاسکال نسبی (یک پوند بر اینچ مربع نسبى) ودر شرايط اضطرارى نبايد از 17/2 كيلو پاسكال نسبى (2/5 پوند بر اينچ مربع نسبى) تجاوز کند.

ث) مخزن باید برای حداکثر فشار استاتیکی که هنگام پرشدن لوله هوا کش یا پر کن، بر کف مخزن وارد مى شود طراحى شده باشد. فشار استاتيكى در كف مخزن نبايد از ۶٩ كيلو پاسكال نسبى (١٠ پوند بر اينچ مربع نسبی) بيشتر شود.

١۴-١٢-٢-۴ نصب مخزن دفنی

الف) مخزن زيرزمينى مدفون در ساختمان، يا در محوطه آن، بايد طبق الزامات مندرج در اين قسمت از مقررات نصب شود.

ب) در گودبرداری برای مخزن دفنی، باید احتیاط کرد که به پی های ساختمان های موجود آسیبی نرسد.

(١) اگر مخزن زیر ساختمان دفن میشود، باید در جایی قرار گیرد که بارهای وارده بر پی های ساختمان به آن منتقل نشود.

(٢) زیر مخزن باید نسبت به پی ساختمان، خارج از خط ۴۵ درجه ای باشد که از سطح باربر پی می گذرد.

(٣) فاصلۀ هیچ قسمت از مخزن تا دیوارهای زیرزمین ساختمان، حوضچه ها، تأسیسات ساختمان، و يا خط محدوده محوطه ساختمان (ملک)، نبايد از 500 ميلى متر (٢٠ اینچ) كمتر باشد.

پ) مخزن دفنی سوخت مایع باید بر روی پایه‌های محکمی نصب شود.

(١) حمل مخزن و قراردادن آن در گود باید به آرامی و احتياط و با استفاده از قلاب های آن صورت گیرد. کشیدن مخزن روی زمین یا رهاکردن آن در گود مجاز نيست.

(٢) اطراف مخزن باید با مواد غیرخورنده از قبیل ماسۀ شسته، خاک یا شن، که در محل بە خوبی کوبيده شده است، به ضخامت دست‌كم ١٨٠ ميلى متر (۶ اينچ)، پر شود.

(٣) روى مخزن بايد دست‌كم به ضخامت ۶٠٠ ميلى متر (24 اينچ) با خاک پوشانده شود؛ يا آنكه يوشش خاک به ضخامت ٣٠٠ ميلى متر (١٢ اينچ) باشد وروى آن به ضخامت ١٠٠ ميلى متر (۴ اینچ) با بتن مسلح پوشانده شود.

(4) اگر مخزن دفنى در محلى كه احتمال عبور وسايل نقليه از روى آن میرود نصب شود، يوشش خاک روی مخزن باید دستکم ٩٠٠ میلیمتر (٣ فوت) باشد؛ یا آنكه پوشش خاک به ضخامت 450 ميلى متر (١٨ اينچ) گرفته شود وروى آن به ضخامت ١٥٠ ميلى متر (٤ اينچ) با بتن مسلح پوشانده شود.

(۵) برای جلوگیری از جمع شدن آب های سطحی و نفوذ آن به داخل مخزن و یا سطوح خارجی آن، باید در کف چاهک دسترسی به دریچۀ آدم رو مخزن، لولۀ تخلیه آب پیش بینی شود.

ت) سطوح خارجی مخزن فولادی دفنی باید با پوشش مقاوم در برابر اثر رطوبت و خورندگی خاک، حفاظت شود.

(١) مخزن فولادی دفنی باید اتصال زمین داشته باشد.

ث) در صورت نصب مخزن در محلى كه به سبب بالا بودن سطح آب زيرزمينى يا احتمال جريان سیل، امکان شناور شدن آن وجود دارد، باید با مهار کردن مخزن روی پی بتنی یکپارچه، از شناور شدن آن جلو گیری کرد.

ج) همۀ لوله‌های مرتبط به مخزن دفنی باید از بالاى مخزن به آن متصل شوند.

(١) مخزن دفنی باید به وسیلۀ اندازه‌گیری سطح مایع داخل آن مجهز باشد.

(٢) مخزن دفنی باید مجهز به لولۀ هوا کشی باشد كه فضای داخل مخزن را پيوسته به هواى آزاد خارج مربوط كند.

١۴-١٢-٢-۵ نصب مخزن در خارج از ساختمان و بر روی زمین

الف) در نصب مخازن بر روی زمین و در محوطة اختصاصى ساختمان و يا روى بام آن، بايد الزامات مندرج در این قسمت از مقررات اجرا شود.

(١) اگر مخزن بر روى زمين نصب مى شود، گنجايش آن نبايد از 2500 ليتر (660 گالن) بيشتر باشد.

(٢) اگر چند مخزن به طور موازی بر روی زمین نصب میشوند، گنجایش كلى آنها نبايد از ٢٥٠٠ ليتر (۶۶٠ گالن) بيشتر باشد.

(٣) اگر مخزن روی بام زیرزمین یا روى بام پايين ترين طبقه نصب مى شود، گنجايش آن نبايد از 240 ليتر بيشتر باشد.

ب) مخزن روى زمين بايد در محل مناسب و حفاظت شده نصب شود.

(١) مخزن باید در محلی نصب شود كه در معرض ضربات فيزیكى قرار نداشته باشد.

(٢) مخزن باید در برابر عوامل جوی (رطوبت هوا، باران، برف، باد و جز آنها) محفوظ باشد.

(٣) مخزن یا مجموعۀ مخازن باید داخل حوضچه ای از جنس بتن ، فولاد يا ساير مصالح مقاوم در برابر سوخت و عوامل جوی قرار گیرد. گنجایش حوضچه دست کم باید برابر با گنجایش بزرگترين مخزن باشد. فاصله ديواره داخلى حوضچه از مخازن دست‌كم بايد ٥٠٠ ميلى متر (٢٠ اينچ) باشد.

(۴) فاصله مخزن از خط محدوده محوطۀ اختصاصی ساختمان (ملک)، دیوار خارجی ساختمان و یا راه هاى عمومى، نبايد از مقادير جدول (14-١٢-٢-5) كمتر باشد.

(5) فاصله مخزن سوخت مايع از مخزن گاز مايع نبايد كمتر از 6 متر (٢٠ فوت) باشد.

پ) مخزن سوخت مایع که بر روی زمین خارج از ساختمان قرار می گیرد، باید روی پی مستحکم بتنی یا دیگر مواد ساختمانی نسوختنی، به طور مطمئن و استوار نصب شود.

ت) مخزن روی زمین باید مجهز به وسیله‌ای برای اندازه گیری مقدار مایع داخل آن باشد.

ث) مخزن روی زمین باید به لولۀ پُر کن، لولۀ هواکش و شير تخليه مجهز باشد.

(١) قطر اسمى لوله هواكش بايد دست‌كم با مقادير جدول (14-١٢-٣-٢) برابر باشد.

(٢) دهانۀ لولۀ پُر کن باید در جایی قرار گيرد كه انتقال سوخت مايع به داخل مخزن به آسانى امکان پذیر باشد.

(٣) شیر تخلیه باید در زیر مخزن قرار گیرد.

ج) فقط یک مخزن به گنجایش حداکثر ٢۵٠٠ لیتر (۶۶٠ گالن)، یا دو مخزن که گنجایش کل آنها بیش از 2500 ليتر (۶۶٠ گالن) نباشد، میتواند به عنوان مخزن تغذيه مستقيماً به مشعل دستگاهِ با سوخت مايع وصل شود.

(١) این دو مخزن ممکن است با لوله به هم متصل شوند و لولۀ پرکن و هواکش مشترک داشته باشند.

(٢) درصورت نصب موازی دو مخزن به ترتیبی که در (١) مقرر شده، این دو مخزن باید روی یک ہی مشترک نصب و با قطعات فولادی به هم مهار شوند، به طوریکه سطح بالای دو مخزن در یک تراز قرار گيرد. فاصلة دو مخزن نبايد از ٩٠٠ ميلى متر (٣ فوت) كمتر باشد.

چ) درصورتیکه ضرورت نصب مخزن سوخت مایع با گنجایش بيش از 2500 ليتر (۶۶٠ گالن) در محوطۀ ساختمان و روی زمین مورد تأیید قرار گیرد، تعیین گنجایش، نوع ساخت و چگونگی نصب آن بايد برابر الزامات مندرج در 31 NFPA ومورد تأييد "شركت ملى نفت ايران" باشد.

١۴-١٢-٢-۶ نصب مخزن داخل ساختمان

الف) مخزن تغذيۀ سوخت مايع بايد طبق الزامات مندرج در اين بخش در داخل ساختمان (روى كف طبقات) نصب شود. اين مخزن ممكن است محصور يا غير محصور باشد.

(١) مخزن محصور مخزنی است که در فضای بسته و جداگانهای قرار دارد که با جدارهای دست کم ٣ ساعت مقاوم در برابر آتش، از بقيۀ فضاهای ساختمان جدا شده است.

ب) مخازن غیر محصور

(١) اگر مخزن غيرمحصور در طبقه ای غير از پايين ترين طبقة ساختمان و در محلى با جدارهاى غیر مقاوم در برابر آتش قرار می گیرد، گنجایش آن نبايد از 40 ليتر (10/6 گالن) بیشتر باشد.

(٢) اگر مخزن در طبقه ای غير از پايين ترين طبقه ساختمان و در محلى با جدارهاى دست‌كم دو ساعت مقاوم در برابر آتش قرار می گيرد، گنجايش آن نبايد بيشتر از 240 ليتر (63/4 كالن) باشد.

(٣) گنجایش یک یا چند مخزن که در پایینترین طبقه ساختمان که جدارهای آن دستکم دو ساعت در برابر آتش مقاوم است قرار می گيرد، نبايد از 2500 ليتر (۶۶٠ گالن) بيشتر باشد.

(۴) هر مخزن یاسیستم ذخیرۀ سوخت باید دارای لوله‌ های پر کن و هواکش باشد.

(۵) دو مخزن مقرر در (٣)، ممکن است با لوله به هم مرتبط شوند و لوله های پُرکن و هواکش مشترک داشته باشند.

(۶) فاصلۀ مخزن تغذیۀ غیرمحصور با هر منبع گرمازا باید دست کم دو متر باشد.

(٧) دهانۀ انتهای لوله های پُر کن و هوا کش مخزن باید در خارج از ساختمان قرار گیرد.

(٨) قطر اسمى لوله هواكش مخزن بايد دست‌كم برابر مقادير جدول (14-١٢-٣-٢) باشد. قطراين لوله نباید از قطر بزر گترین لوله پركن يا برداشت مخزن كمترباشد.

(٩) مخزن باید روی پی بتنی یا دیگر مواد ساختمانی نسوختنى، به طور مطمئن و استوار نصب شود، چنانکه امکان جابجا شدن، لغزیدن و یا غلتیدن نداشته باشد.

(١٠) مخزن باید مجهز به وسیله‌ای برای اندازه‌گیری  مقدار مایع داخل آن باشد. براى اندازه گيرى مقدار مایع داخل مخزن، استفاده از لولۀ شيشه ای سطح نما يا لولۀ پلاستیكى مجاز نيست.

(١١) اتصال تخلیۀ مخزن باید در پایینترین نقطۀ زیر مخزن قرار گیرد و مجهز به شير قطع و وصل بدون نشت باشد.

(١٢) مخزن غیرمحصور باید با ابعاد و گنجایشی انتخاب شود كه جابه جایی آن، به عنوان يک واحد، از ورودی ساختمان تا محل نصب، امكان پذير باشد.

(١٣) مخزن باید در محل مناسب و حفاظت شده و دور از دسترس افراد غير مسؤل نصب شود.

(١۴) مخزن باید در محلی نصب شود که در معرض ضربات فیزیکی قرار نداشته باشد.

(١۵) هردهانه باز استفاده نشده از یک مخزن باید بایک درپوش جوشی یا دنده ای گازبند مسدود شود.

پ) مخازن محصور

(١) مخزن سوخت مایع با گنجایش بيش از 2500 ليتر (۶۶٠ گالن) كه در داخل ساختمان قرار میگیرد، باید در محل جداگانه و محصور نصب شود.

(٢) دیوارها، کف و سقف و در اتاقک محل نصب مخزن باید دست کم سه ساعت در برابر آتش مقاوم باشد. در ورودی این اتاقک باید به خارج از ساختمان باز شود.

(٣) اتاقک محل نصب مخزن نباید به فضای داخلی ساختمان راه داشته باشد.

(۴) مخزن محصور باید طوری نصب شود كه از اطراف، بالا و پايين، همۀ سطوح آن قابل بازرسى و تعمير باشد.

(۵) سوخت مایع باید به کمک پمپ از مخزن محصور به مشعل دستگاه منتقل شود.

(۶) دهانۀ لولۀ پر کن و لولۀ هوا کش مخزن باید در خارج از ساختمان قرار گیرد.

(٧) قطر اسمى لوله هواكش مخزن بايد دست‌كم برابر مقادير جدول (14-١٢-٣-٢) باشد. قطر اين لوله نباید از قطر بزرگترین لوله پر کن یا برداشت مخزن كمتر باشد.

(٨) مخزن باید به وسیله‌ای برای اندازه‌گیری  مقدار مایع داخل آن مجهز باشد.

(٩) اتاقک مخزن محصور باید امکان تعویض هوای کافی داشته باشد.

(١٠) اتاقک محل قرار گیری مخزن سوخت باید دارای يک در ضد آتش خود بسته شو مطابق الزامات استاندارد 80 NFPA باشد. ورود به اين اتاق بايد توسط شيب راهه يا آستانه اى باشد که دست کم ١۵٠ میلیمتر (۶ اینچ) از کف اتاقک ارتفاع داشته باشد.

١۴-١٢-٢-٧ مخزن کمکی

الف) هر مخزن كمكى بايد توسط پمپ انتقال سوخت واز طريق يك مسير لوله كشى به هم پیوسته و یکپارجه پرشود.

ب) مخزن کمکی باید بالاتر از مخزن ذخیره ای باشد که مخزن کمکی را پرمی کند .

پ) مخزن کمکی باید اتصال سر ریز داشته باشد و سرریز آن باید به مخزن اصلی بریزد.