مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان : تاسیسات مکانیکی (1396) | ١۴-١٣-۴ کاربرد سیستم های تبرید در ساختمان های مختلف

الف) طبقه بندى ساختمان ها با كاربرى هاى مختلف، براساس توانايى افراد براى اقدام مناسب در زمان نشت احتمالی مبرد، انجام میشود.

(١) دستگاه‌های تبرید، جز لوله كشى، كه در خارج ساختمان ودر فاصلة ۶ مترى (٢٠ فوت) از هر بازشوی آن قراردارد، نيز باید مشمول این طبقه بندی شوند.

14-١٣-4-١ طبقه بندى ساختمان ها با كاربرى هاى مختلف:

الف) كاربرى درمانى و مراقبتى:

ساختمان هایی كه ساكنان آن ها، بر اثر معلوليت يا ضعف و يا زندانى بودن، به تنهايى و بدون کمک دیگران نتوانند محل خود را ترک كنند، مانند بيمارستان، خانه سالمندان ، نوانخانه و ساختمان هایی با سلول های بسته در این طبقە قراردارند.

ب) كاربرى مراكز اجتماعات:

ساختمان هایی كه به سبب زیادی جمعيت، خروج سريع افراد از آن ها ممكن نباشد. سالن اجتماعات، کلاس های درس، مسجد، ايستگاه راه آهن، سالن فرود كاه، رستوران، سينما و تئاتر در این طبقه قرار می گیرند.

پ) کاربری مسكونى:

ساختمان هایی که در آن تسهیلات کامل برای زندگی مستقل ساكنان آن، از قبيل نشستن، خوابیدن، غذا خوردن، پخت و پز و شستشو، تدارک ديده شده باشد. فضاهايى مانندخوابگاه، هتل، مجتمع آپارتمانی و خانۀ ویلائی در این طبقه قرار دارند.

ت) كاربری تجارى:

ساختمان هایی که مرکز کسب و کار و خدمات و خرید و فروش است. ساختمان اداری، فروشگاه (جز مراکز تجاری خیلی بزرگ) و انبار غیرصنعتی در این طبقه قراردارند.

ث) کاربری تجاری بزرگ:

ساختمان های تجاری بزرگ، كه در آن بيش از ١٠٠ نفر در ترازهايى بالاتر يا پايين تراز سطح خیابان، برای خرید اجتماع کنند.

ج) كاربری صنعتى و سردخانه ها:

ساختمان هایی که ورود به آنها برای عموم آزاد نباشد و افراد مسئول آن را كنترل كنند و برای تولید و انبار کردن محصولات صنعتی مانند مواد شیمیایی، نفتی، خوراکی و یخ، احداث شده باشد.

چ) كاربرى مشترک:

ساختمان هایی كه فضاهاى آن دو يا چند كاربرى متفاوت داشته باشند. در اين ساختمان ها چنان چه محدوده كاربرى هر يك از فضاها با ديوارها، سقف ها ودرهاى خودبند جدا شده باشد، الزامات هر يک در محدودة آن بايد رعايت شود، چنانچه فضاها از يكديكر جدا نشده باشند، لازم است الزامات آن كاربری كه شرايط سختگيرانه تر دارد،در مورد همة اين فضاهای مشترک رعايت شود.

١۴-١٣-۴-٢ الزامات کاربرد سیستم های تبرید در کاربری های مختلف:

الف) موتورخانه:

(١) جز در ساختمان های صنعتى، در صورتى كه مقدار مبرّد در يك مدار مستقل تبريد، بيشتراز مقادير تعيين شده در جدول (14-١٣-٢-٣) باشد، همه اجزاى سيستم تبريد حاوى مبرّد بايد در موتورخانه و یا خارج از ساختمان قرار گیرند.

(٢) در صورتی كه سيستم با مبرّدهاى مخلوطى كار كند كه نام آن ها در جدول (١٣-١٣-٢-٣) نيامده است، در مورد آنها بايد الزامات مندرج در «(١٣-١٣-٢-٢) "الف" (١)» رعايت شود.

(٣) هنگامی كه مبرّدهای A1 و B1 به‌کار برده می شود، موتورخانه بايد با رعايت الزامات «(14-١٣-۵)» و زمانى كه از مبرّدهاى B3 ،A3 ،B2, A2 استفاده مى شود، با رعايت الزامات «(14-١٣-6)» ساخته، نصب و نگهداری شود.

(4) موارد استثناء:

- سیستم های تبریدی که دارای مبرّد كمتر از ٣ كيلوگرم (6/۶ پوند) مى باشند، صرف نظر از نوع مبرّد در طبقه بندى ايمنى، چنانچه طبق الزامات اين فصل از مقررات نصب شده باشند، لازم نیست حتما در موتورخانه قرار گیرند.

- لوله‌کشی ارتباطی سیستم تبرید بین دستگاه‌های مبردٍ مستقر در موتورخانه و اجزاى نصب شده در فضاى خارج ساختمان كه نوع و مشخصات مبرد طبق جدول (14-١٣-٢-٣) باشد، میتواند از فضاهای دیگر ساختمان نیز عبور نماید.

ب) ساختمان های با كاربرى درمانى و مراقبتى:

(١) در اجزای سیستم های تبرید كه در فضاهاى ساختمان هاى درمانى و مراقبتى قرار دارند، مقدار مبرّد نبايد از ٥٠ درصد مقادير جدول (14-١٣-٢-٣) تجاوز كند، بجز آشپزخانه، آزمايشگاه و فضای نگهداری و تشریح جسد.

(٢) در فضاهاى اين ساختمان ها از جمله موتورخانه، مقدار كل مبرّدهاى گروه A3 ،B2 ،A2 وB3 نباید بیشتر از ٢۵٠ کیلو گرم (۵۵٠ پوند) باشد.

پ) سیستم های تهویه مطبوع:

(١) در سيستم هاى تهويه مطبوع مخصوص ايجاد شرايط مناسب براى آسايش افراد (غير از ساختمان هاى صنعتی)، حتى اكر مقدار مبرّد در يك مدار مستقل تبريد، از مقادير جدول (14-١٣-٢-٣) تجاوز نكند، در سيستمهاى با احتمال نشت بالاى مندرج در «(14-١٣-٣-١) "الف"»، نبايد مبرّدهاى B2 ،B1 و B3 به کار رود.

ت) ساختمان هاى غير صنعتى:

(١) در ساختمان هاى غيرصنعتى اكر مقدار مبرّد در يک مدار مستقل تبريد، از مقادير جدول «(14-١٣-٢-٢)"ت"(١)» بيشتر باشد، مبرّدهاى A2 و B2 نبايد در سيستم هاى با احتمال نشت بالا به كار رود. در اين ساختمان ها نبايد از مبرّدهاى كروه A3 و B3 استفاده شود.

(٢) رعایت موارد مندرج در ردیف «(١۴-١٣-۴-٢)''ت(١)»، در آزمایشگاه هایی كه سطح زيربناى آن براى هر نفر از كاركنان دست‌كم ٩ مترمربع (١٠٠ فوت مربع) باشد، الزامى نيست.

ث) همه كاربری ها:

(١) وزن مجموع مبرّدهاى گروه A3 ،B2 ،A2 وB3 جز 717-R (آمونياک)، نبايد از ٥٠٠ کیلوگرم (١١٠٠ پوند) بیشتر باشد.

ج) حفاظت از تجزيۀ مبرد:

وقتی وسیله‌ای با شعلۀ باز و یا سطح داغ با دمای بیش از 426 درجة سلسیوس در اتاقى نصب شود که در آن سيستم تبریدى با دست‌كم ٣ كيلوگرم مبرّد در يک مدار مستقل نصب شده است، بر روی آن وسيله بايد يک هود و سيستم تخليۀ هوا نصب شود تا گرما و محصولات احتراق را به فضای خارج تخلیه کند، مگر در موارد زير كه نصب هود و سيستم تخليه هوا ضرورت ندارد:

(١) چنان چه ماده مبرّد R-718 , R-717 و يا 744-R باشد؛

(٢) در جایی که هوای احتراق مستقیما از هوای آزاد تأمین و با کانال به شعله برسد، چنان که احتمال سرایت مبرد نشت یافته به محفظه احتراق و آتش گرفتن آن منتفى گردد؛

(٣) چنان چه آشکارساز مبرد در محل نصب شود که در صورت نشت مبرد، شعله را به طور خودکار خاموش کند.

14-١٣-٢-٣ محاسبه حجم فضاهاى تحت پوشش سيستم تبريد

الف) در صورت قرارگرفتن بخش هاى داراى مبرّدٍ يك سيستم تبريد در يک يا چند فضاى ساختمان كه بين آنها بازشو دائمى يا كانال هوا وجود ندارد، براى تعيين حداكثر مقدار مجاز مبرد، باید حجم کوچکترین فضای اشغال شده توسط افراد در محاسبه منظور شود.

ب) در صورت قرار داشتن اواپراتور يا كندانسور يک سيستم تبريد در كانال هواى يک سيستم هوارسانی که چند فضا را هوارسانی می كند، براى تعيين حداكثر مقدار مجاز مبرّد، بايد حجم کوچکترین فضایی که با آن سیستم هوارسانی میشود در محاسبه وارد شود.

(١) اگر سیستم هوارسانی به گونه‌ای باشد که امکان کاهش مقدار هوای دریافتى هر كدام از فضاها تا كمتراز ¼ مقدار حداكثر هوارسانى وجود نداشته باشد، كل حجم فضاهايى كه با اين سیستم هوارسانی میشود میتواند برای تعیین حداکثر مقدار مجاز مبرد به کار رود.

پ) اگر فضاى داخل سقف كاذب به عنوان پلنوم براى هواى ورودى يا بازگشت سيستم هوارسانى منظور شده باشد، براى تعيين حداكثر مقدار مجاز مبرّد، بايد فضاى داخل سقف کاذب هم در محاسبه حجم فضای تحت پوشش وارد شود.