مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان : تاسیسات مکانیکی (1396) | ١۴-١٣-۵ الزامات عمومى در موتورخانۀ سيستم تبريد

١۴-١٣-۵-١ ساختمان موتورخانه

الف) دسترسی: ورود به موتورخانه باید منحصر به فرد یا افراد مسئول باشد. لازم است كه بر روى در یا درهای ورودی موتور خانه، جملۀ «ورود افراد متفرقه ممنوع» ثبت شود.

ب) موتورخانه باید با ابعاد مناسب باشد و دستگاه‌های آن نيز به گون هاى استقرار يابد كه فضاى كافى براى دسترسى به آن ها، با رعايت الزامات مندرج در «فصل سوم - مقررات كلى» اين مبحث، فراهم باشد.

(١) در صورت نصب دستگاه‌هایی در فضای بالای مسیرهای تردد درون موتورخانه، لازم است درزیر آنها، فضایی دست کم به ارتفاع 20/2 متر (۶/۶ فوت)، برای آمد و شد وجود داشته باشد.

پ) درهای موتورخانه باید از نوع خود بسته شو، بى خطر وهوابند باشد و به سوى بيرون فضاى موتورخانه باز شود.

ت) موتورخانه نباید بازشوهایی به فضاهاى ديگر ساختمان داشته باشد، تا امكان نفوذ مبرّد نشت یافتۀ احتمالی به فضاهای دیگر ساختمان، فراهم نباشد.

(١) نصب بازشو برای راه فرار از موتورخانه مجاز است.

(٢) اگر در موتورخانه، کانال هوا یا دستگاه هوارسان با فشار داخلی كمتر از فشار هوای موتورخانهنصب مى شود، بايد جداره كانال ودستگاه كاملاً هوابند باشد تا مبرّد نشت يافتة احتمالى، از طریق آن وارد کانال هوا یا دستگاه نشود.

(٣) تعبیۀ دریچه‌های بازدید و دسترسی بر روی کانال های هوا و هوارسان در موتورخانه، به شرط درزبندی کامل، مجاز است.

١۴-١٣-۵-٢ آشكارساز مبرّد

الف) موتورخانۀ تبرید باید مجهز به آشكارسازٍ نشت مبرد، با اعلام خطر ديدارى و شنيدارى، باشد.

ب) آشکارساز یا لولۀ نمونه گيری كه هوا را به سمت آشكارساز هدايت مى كند، بايد در محل هايى از موتورخانه نصب شود كه مبرّد نشت يافتة احتمالى بيشترين غلظت را در آن محل ها خواهد داشت. آشکارساز و اعلام خطر آن باید در محل مورد تأيید نصب شود.

پ) اعلام خطر آشکارساز باید، پیش از تجاوز غلظت مبرد نشت یافته از حد بالاى ميزان مبرّد در محل كار (TLV-TWA) که در جدول (١۴-١٣-٢-٣) داده شده است، به‌کار افتد.

(١) در صورتی كه موتورخانه، طبق «(14-١٣-5-4)»، تعويض هواى دائمى داشته باشد، نصب آشکارساز برای سیستم تبرید آمونیاکی الزامى نیست.

ت) برای اطمینان از عملكرد صحیح سیستم هاى آشكارساز، اعلام خطر و تعويض هوای مكانیكی موتور خانه، باید طبق دستورالعمل کارخانه سازنده، آزمایش‌های دوره ای انجام شود.

١۴-١٣-۵-٣ دستگاه‌های با سوخت مایع یا گاز

الف) دستگاه‌هاى با سوخت مايع يا گاز با شعلة باز، كه هواى احتراق را از فضاى موتورخانه میگیرند، نباید در موتورخانۀ تبرید نصب شوند، جز در موارد زير:

(١) نوع مبرّد آب يا گاز كربنيک باشد؛

(٢) اگر هوای لازم براى احتراق سوخت دستگاه‌هاى داخل موتورخانه مستقيماً از طريق كانال از خارج گرفته شود و کانال در تمام مسیر کاملاً هوابند باشد، چنانکه مانع نفوذ مبرّد نشت يافته به فضای احتراق دستگاه گردد؛ يا آشكارساز نشت مبرّد مستقيماً به سوخت ياش مربوط باشد تا در صورت نشت مبرّد، به‌طور خود كار عمل احتراق نيز متوقف شود.

14-١٣-5-4 تعويض هوا

الف) موتورخانۀ تبرید باید مجهز به سیستم تعویض هوای مکانیکی باشد. سیستم تهویۀ مکانیکی باید ظرفیت لازم برای تخليۀ هوای موتورخانه به خارج را، در شرايط كار عادى و شرايط كار اضطراری، داشته باشد.

(١) استفاده از هواکش چند سرعته یا نصب چند هواکش، براى تغيير مقدار هواى تخليه، از شرايط اضطراری به شرایط عادی، مجاز است.

(٢) در صورت قرار داشتن سیستم تبرید در چهارطاقی یا اسکلت بازٍ به هوای آزاد، و در فضايى به فاصلة دست‌كم ۶ متر (٢٠ فوت) از هر بازشو ساختمان، تعويض هوا مجاز است مكانيكى يا طبيعى باشد. در تعويض هواى طبيعى، محل بازشوها بايد با توجه به ميزان غلظت مبرّد، انتخاب شود. سطح مفيد دهانۀ خروجى هوا از بازشو، نبايد از مقدار زير كمتر باشد:

F=سطح مفيد وآزاد دهانة بازشو، برحسب مترمربع؛

G=جرم مبرد در بزرگترین سیستم تبرید در موتورخانه، برحسب کیلو گرم؛

ب) تخلیۀ هوا

(١) تخليه هواى موتورخانه بايد با رعايت الزامات «فصل پنجم - تخليۀ هوا» انجام شود.

(٢) دهانۀ تخلیۀ مکانیکی هوای موتورخانه به خارج باید در محلی قرارگیرد كه از مرز ملک دست کم ۶ متر (٢٠ فوت) فاصله داشته باشد.

پ) هوای ورودی از بيرون

(١) همزمان با تخلیۀ هوای موتورخانۀ تبرید، باید هوای آزاد از بیرون جایگزین هوای تخليه شده شود.

(٢) دهانه‌های ورود هوا از بیرون باید در محلی قرار گیرد که هوای تخلیه شده دوباره به موتور خانه باز نگردد.

(٣) سیستم تعویض هوای موتور خانۀ تبرید، شامل ورود هوا از بیرون و تخلیۀ هوا از درون، نبايد با سیستم تعویض هوای فضاهای دیگر ساختمان مشترک باشد.

(۴) دهانه‌های ورود هوا باید دارای توری مقاوم در برابر خورد گی با چشمه‌های دستکم 6/5 ميلى مترى (¼  اينچ) باشند.

ت) مقدار تعويض هوا:

به جز سیستم تبرید آمونیاکی، سیستم‌های تهویه هوای مكانیكى بايد قادر به تعويض حداقل مقدار هوا در شرايط عادى واضطرارى به شرح رديف هاى (14-١٣-5-4) "ت" (١) و (14-١٣-5-4) ''ت" (٢) باشند. حداقل مقدار تعویض هوا برای سیستم‌های آمونیاکی ٣٠ بار تعویض هوا در ساعت میباشد. استفاده از فن‌های متعدد و یا فن هايى با سرعت متغير جهت تامين جريان مورد نياز هوا در شرايط اضطرارى و كاهش آن در شرايط عادى، مجاز است.

(١) مقدار تعويض هوا در شرايط كار عادى

هنگام حضور کارکنان در موتورخانۀ تبرید، مقدار تخلیۀ هوای مكانیكى نبايد از بيشينة ارقام زير كمتر باشد:

- 0/0025 مترمکعب در ثانیه برای هر مترمربع (٠/۵ فوت مکعب در دقیقه به ازای هر فوت مربع) از سطح موتورخانه؛

- 0/009 مترمكعب در ثانيه (٢٠ فوت مكعب در دقيقه) براى هر نفر؛

- به میزانی که افزایش دمای هوای موتورخانه ناشی از کار همۀ دستگاه‌های گرمازا، نسبت به دمای هوای خارج، بیش از ١٠ درجة سلسيوس (١٨ درجۀ فارنهایت) نشود.

(٢) مقدار تعويض هوا در شرايط اضطرارى هنگام اعلام خطرِ آشکارساز، حجم تخلیۀ مکانیکی هوا در واحد زمان Q))، بسته به جرم مبرد در بزرگترین قسمت سيستم تبريد G))، نباید از مقدار محاسبه شدۀ زیر کمتر باشد.

در سيستم SI: مقدار ٠/٠٧=G ، K بر حسب كيلوگرم و Q بر حسب مترمكعب در ثانيه؛

در سيستم IP: مقدار 100=G ، K بر حسب پوند و Q بر حسب فوتمكعب در دقیقه؛

14-١٣-٥-5 لولۀ تخلية شير اطمينان

الف) خروجی سیستم ایمنی، فیوز و تخلیۀ شیراطمینان که در موتورخانه قرار میگیرد، باید با لوله تا خارج از ساختمان ادامه یابد، به طوری كه دهانۀ انتهايى لولۀ تخليۀ آن دست‌كم 4/6 متر (١۵ فوت) از زمين مجاور بالاتر بوده و دست‌كم ۶ متر (٢٠ فوت) از هر بازشوى ساختمان فاصله داشته باشد.