مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان : الزامات عمومی ساختمان (1396) | ٤-٧-٤ تصرف های‌ درمانی‌٫مراقبتی‌

٤-٧-٤-١ فضاهای‌ داخلی‌ در تصرف های‌ درمانی‌ باید طوری‌ طراحی‌ و سـاخته‌ شـوند کـه‌ امکـان آسیب‌ و سقوط بیماران وجود نداشته‌ باشد. لبه‌ بالکن‌ها و تراس هـا بایـد طـوری‌ طراحـی‌ شـود کـه‌ امکان سقوط یا بالارفتن‌ از آنها نباشد.

٤-٧-٤-٢ در اتاق های‌ بستری‌ ارتفاع لبه‌ پایین‌ پنجره از کف‌ تمام شده نبایـد از 1/10 متـر کمتـر باشد. پنجره باید با فاصله‌ حداقل‌ 0/8 متر از لبه‌ کناری‌ تخت‌ بیمار قرار گیرد.

٤-٧-٤-٣ حداقل‌ فاصله‌ از لبه‌ کناری‌ تخت‌ تا اولین‌ مانع‌ 0/7 متر و عرض خالص‌ و بـدون مـانع‌ برای‌ حرکت‌ تخت‌ دراتاق بستری‌ 1/40 متر می‌باشد.

٤-٧-٤-٤ حداقل‌ عرض خالص‌ و بدون مانع‌ راهروهای‌ اصلی‌ بخش‌ های‌ بستری‌ عمومی‌ 2/40 متر است‌.

٤-٧-٤-٥ حداقل‌ عرض الزامی‌ در برای‌ درهای‌ یک‌ لنگه‌ اتاق بستری‌ 1/20 متر و حداقل‌ عـرض های‌ درهای‌ دو لنگه‌ 0/9 و 0/40 متر و ارتفاع خالص‌ باید 2/10 متر در نظر گرفته‌ شود.

٤-٧-٤-٦ حداقل‌ عرض قابل‌ قبول فضای‌ مختص‌ یک‌ تخـت‌ بسـتری‌ عـادی‌ در اتـاق هـای‌ چنـد تخت‌خوابی‌ (فاصله‌ محور تا محور تخت‌های‌ بستری‌) 2/50 متر است‌.

٤-٧-٤-٧ مصالح‌ و مواد استفاده شده در نازك کاری‌ها باید با دوام و به‌ راحتی‌ قابل‌ نظافت‌ باشند.

٤-٧-٤-٨ طراحی‌ گوشه‌ ها، ورودی‌ ها، اتصال دیوار به‌ کف‌، جداکننده ها و دیگر عناصر باید طوری‌ طراحی‌ شوند که‌ نظافت‌ آنها آسان باشد.

٤-٧-٤-٩ در انتخاب رنگ‌ و محل‌ استفاده از رنگ‌ های‌ مختلف‌ و نورپردازی‌ فضاها علاوه بر رعایت‌ استانداردهای‌ معتبر، باید شرایط‌ آسایش‌ و ارتقای‌ روحیه‌ بیماران مد نظر قرار گیرد.

٤-٧-٤-١٠ رنگ‌ و فرم دستگیره ها نیز باید به‌ راحتی‌ قابـل‌ دیـدن و شناسـایی‌ باشـند و بـا رنـگ‌ اطراف دارای‌ تضاد باشد.

٤-٧-٤-١١ استفاده از تهویه‌ طبیعی‌ در فضا های‌ درمانی‌ مجاز توصیه‌ می‌ شود، ولی‌ در مواردی‌ کـه‌ ممکن‌ است‌ تأثیر منفی‌ بر کنترل عفونت‌ بگذارد، نباید استفاده شود.

٤-٧-٤-١٢ در طراحی‌ و اجرای‌ تصرف هـای‌ درمـانی‌- مراقبتـی‌ ملاحظـات مربـوط بـه‌ معلـولین‌، سالخوردگان و ناتوانان جسمی‌- حرکتی‌ و ذهنی‌ باید در نظر گرفته‌ شود.

٤-٧-٤-١٣ دسترسی‌ افراد کم‌ توان جسمی‌ و امکان خروج آنهـا در هنگـام خطـر از سـاختمان هـا الزامی‌ می‌باشد.

٤-٧-٤-١٤ در تصرف های‌ درمانی‌، مخصوصاً در بیمارستان ها، تیمارستان ها و مراکز درمـانی‌ بایـد حداقل‌ ١٠٪ از اتاق های‌ بستری‌ و سرویس‌ های‌ بهداشتی‌ دارای‌ شرایط‌ خـاص بـرای‌ اسـتفاده افـراد معلول و کم‌ توان جسمی‌ باشند. همین‌ طور تمـامی‌ فضـاهای‌ حمـل‌ بیمـار، دسترسـی‌ هـا و راه هـای‌ خروجی‌ باید امکان سرویس‌دهی‌ به‌ نیازهای‌ حرکتی‌ افراد معلول و افراد کم‌توان را داشته‌ باشند.

٤-٧-٤-١٥ در کلیه‌ تصرف های‌ درمانی‌ مشخصات سطوح شیب‌ دار نیز باید در انطباق بـا ضـوابط‌ شهرسازی‌ و معماری‌ مناسب‌ سازی‌ فضاها برای‌ معلولین‌ و ناتوانان جسمی‌ حرکتی‌ باشد.

٤-٧-٤-١٦ در فضاهای‌ درمانی‌ دسترسی‌ به‌ فضاهای‌ خارجی‌ باید راحت‌، ساده، بـدون خطـر و در معرض دید باشد.

٤-٧-٤-١٧ در فضاهای‌ درمانی‌ مقررات مبحث‌ بیستم‌ و علایم‌ و تابلوهای‌ ایمنی‌ باید کاملاً رعایت‌ شود. علامت‌گذاری‌ مسیرها انجام و نقشه‌های‌ تخلیه‌ اضطراری‌ و راه های‌ واکـنش‌ اضـطراری‌، علایـم‌ نوری‌ ایمنی‌ نصب‌ شود و تسهیل‌ راهیابی‌ از طریق‌ ایجاد تنـوع در نماهـای‌ داخلـی‌ و کـاربرد آن بـا فضاهای‌ متفاوت تقویت‌ شود.

٤-٧-٤-١٨ ترتیب‌ قرار گرفتن‌ فضاهای‌ خصوصی‌ و عمومی‌ با دقت‌ صورت پذیرد تا بیمار احساس تعلق‌ و مشخص‌شدن قلمرو فضا را داشته‌ باشد.

٤-٧-٤-١٩ به‌ منظور رعایت‌ الزامات بهداشتی‌ توجه‌ به‌ موارد زیر ضروری‌ است‌:

٤-٧-٤-١٩-١ در اصلی‌ بیمارستان باید از طریق‌ یکی‌ از خیابان های‌ اصلی‌ یا فرعی‌ قابل‌ دسترسی‌ برای‌ تردد وسایل‌ نقلیه‌ از جمله‌ آمبولانس‌، ماشین‌ های‌ آتش‌ نشـانی‌ باشـد. همچنـین‌ بایـد از محـل‌ تراکم‌ مواد مزاحم‌ و آلوده کننده و محل‌ نگهداری‌ موقت‌ زباله‌ دور باشد.

٤-٧-٤-١٩-٢ محل‌ نگهداری‌ موقت‌ زباله‌ باید دارای‌ اتاق با فضای‌ متناسـب‌ بـا حجـم‌ زبالـه‌ هـای‌ تولید شده باشد. این‌ اتاق باید با کف‌ سالم‌ و قابل‌ شستشـو و نشـت‌ ناپـذیر و محکـم‌ و دارای‌ شـیب‌ مناسب‌ به‌ طرف کفشوی‌ باشد.

٤-٧-٤-١٩-٣ اتاق محل‌ نگهداری‌ موقت‌ زباله‌ باید دارای‌ شیر آب سرد و گرم، غیرقابل‌ نفوذ برای‌ حشرات و حیوانات باشد. همچنین‌ این‌ اتاق باید از بخش‌ هـایی‌ ماننـد آشـپزخانه‌ دور بـوده و دارای‌ تهویه‌ باشد.

٤-٧-٤-١٩-٤ وسیله‌ جمع‌آوری‌ پسماندها باید به‌ راحتی‌ به‌ محل‌ ذخیره دسترسی‌ داشته‌ باشد.

٤-٧-٤-١٩-٥ در تصرف های‌ درمانی‌، کف‌ کلیه‌ قسمت‌ ها باید سـالم‌، بـادوام، و قابـل‌ شستشـو و غیرقابل‌ نفوذ آب و بدون ترک خوردگی‌، به‌ رنگ‌ روشن‌ و جنسی‌ مقاوم و بدون خلل‌ و فرج باشد.

٤-٧-٤-١٩-٦ دیوارها تا ارتفاع حداقل‌ 1/80 متر از کف‌ باید از جنس‌ مقاوم، بدون خلـل‌ و فـرج، به‌ رنگ‌ روشن‌ و قابل‌ شستشو و ضدعفونی‌ باشد.

٤-٧-٤-١٩-٧ سرویس‌های‌ بهداشتی‌ دارای‌ کاسه‌ توالت‌ سـالم‌ و بـدون تـرك خـوردگی‌ بـه‌ رنـگ‌ روشن‌، فلاش تانک‌، تعویض‌ هوا (تهویه‌) مناسب‌ و فضای‌ مناسب‌ برای‌ همراه بیمار باشد.

٤-٧-٤-١٩-٨ کلیه‌ پنجره های‌ بازشو اتاق باید مجهز به‌ حفاظ و توری‌ سیمی‌ ضد زنگ‌ باشند.

٤-٧-٤-١٩-٩ بیمارستان باید دارای‌ بخش‌ نگهداری‌ اجساد با فضای‌ کافی‌ جهت‌ استقرار یخچال های‌ مخصوص نگهداری‌ اجساد باشد؛ و این‌ محل‌ باید دارای‌ تهویـه‌ مناسـب‌، کـف‌شـوی‌ و سیسـتم‌ فاضلاب مناسب‌ بوده؛ و تجهیزات لازم جهت‌ شستشوی‌ آن وجود داشته‌ باشـد. همچنـین‌ محـل‌ آن دور از دسترس و دید بیماران و مراجعین‌ و دور از محل‌ نگهداری‌ مواد غذایی‌ و آشپزخانه‌ باشد.

٤-٧-٤-٢٠ در بخش‌ جراحی‌ کلیه‌ تصرف های‌ درمانی‌ - مراقبتی‌، رعایت‌ موارد زیر ضروری‌ است‌:

٤-٧-٤-٢٠-١ حداقل‌ پهنای‌ راهروها در بخش‌ جراحی‌ باید 1/80 متر باشد.

٤-٧-٤-٢٠-٢ کف‌ در کلیه‌ قسمت‌ های‌ اتاق عمل‌ باید سالم‌، بـدون درز و شـکاف و جـنس‌ آن از کف‌ پوش مناسب‌ و به‌ گونه‌ ای‌ باشد که‌ ذرات از آن جدا و در فضا پخش‌ نشود؛ و نیز غیر قابـل‌ نفـوذ آب و قابل‌ شستشو بوده؛ و محل‌ اتصال کف‌ به‌ دیوار بدون درز باشد.

٤-٧-٤-٢٠-٣ دیوارها باید با مصالحی‌ مانند کاشی‌ و یا پانل‌های‌ مخصوص اتاق عمل‌ و نظـایر آن تا سقف‌ پوشیده و رنگ‌ کاملاً روشن‌، سالم‌، بدون درز و شکاف و تـرک خـوردگی‌ و مقـاوم بـه‌ مـواد ضدعفونی‌کننده و پاک کننده داشته‌ باشند.

٤-٧-٤-٢٠-٤ سقف‌ باید سالم‌، بدون درز و شـکاف و تـرك خـوردگی‌ و بـه‌ رنـگ‌ روشـن‌ و قابـل‌ شستشو باشد.

٤-٧-٤-٢٠-٥ روی‌ در ورودی‌ به‌ بخش‌ اتاق عمل‌ باید با درج خط‌ قرمزی‌ به‌ پهنای‌ 0/20 متـر از سایر بخش‌ها جداسازی‌ و تشخیص‌ داده شود.

٤-٧-٤-٢٠-٦ کلید و پریزهای‌ برق باید مطابق‌ استانداردهای‌ معتبر باشد.

٤-٧-٤-٢٠-٧ توالت‌ و دستشویی‌ با شرایط‌ بهداشتی‌ به‌ تعداد کافی‌ در مجموعه‌ اتـاق هـای‌ عمـل‌ قبل‌ از اتاق رختکن‌ و خط‌قرمز در نظر گرفته‌ شود.

٤-٧-٤-٢٠-٨ باید هوا به‌ طور مرتب‌ با روش مناسـب‌ تهویـه‌ و رطوبـت‌ نسـبی‌ آن بـین‌ ٥٠_٦٠ درصد و دمای‌ خشک‌ بین‌ ٢٠_٢٤ درجه‌ سانتی‌گراد باشد.

٤-٧-٤-٢٠-٩ هوای‌ تهویه‌ اتاق عمل‌ نباید از اتاق دیگری‌ تامین‌ شود و یا هوای‌ برگشـت‌ آن وارد فضای‌ دیگری‌ شود.

٤-٧-٤-٢١ الزامات زیر در بخش‌های‌ تصویر برداری‌ پزشکی‌ باید رعایت‌ گردند:

٤-٧-٤-٢١-١ جهت‌ دسترسی‌ سهل‌تر مراجعه‌ کنندگان و با توجه‌ به‌ روابـط‌ عملکـردی‌ بـا سـایر بخش‌ها (در صورت قرارگیری‌ در بیمارستان یا درمانگاه) بهتر است‌ این‌ بخش‌ در طبقه‌ همکف‌ و در نزدیکی‌ بخش‌ اورژانس‌ و یا در طبقات زیرین‌ قرار گیرد.

٤-٧-٤-٢١-٢ از آنجائی‌که‌ برخی‌ دستگاه های‌ موجود در این‌ بخـش‌ دارای‌ تشعشـعات مضـر ویـا امواج الکترو مغناطیسی‌ می‌ باشند، جهت‌ افزایش‌ ایمنی‌ افراد توصیه‌ می‌ شود موقعیـت‌ ایـن‌ بخـش‌ همجوار با فضاهای‌ با رفت‌ و آمد کم‌ و یا مجاور خاك باشد. در غیر این‌ صورت دیوارها، کف‌ و سقف‌ های‌ فضاهائی‌ که‌ دستگاه آنها دارای‌ تشعشـعات مضـر اسـت‌، بایـد توسـط‌ مـواد مـواد کاهنـده اثـر تشعشعات و با ضخامت‌ لازم، متناسب‌ با مشخصات دستگاه مورد استفاده و بر اساس استاندارد های‌ سازمان انرژی‌ اتمی‌ محافظت‌ شود.

٤-٧-٤-٢١-٣ برای‌ پرهیز از اثر سوء امواج الکترومغناطیسی‌ خارجی‌ یا تجهیزات برقی‌ و غیره که‌ می‌توانند تاثیر منفی‌ در عملکرد دستگاه ها داشته‌ باشند باید اتاق های‌ تصویربرداری‌ دارای‌ دسـتگاه های‌ حساس به‌ امواج مغناطیسی‌ در محل‌ مناسب‌ قرار گیرند تا اثر سـوء امـواج الکترومغنـاطیس‌ و تجهیزات برقی‌ و غیره، به‌ حداقل‌ برسد.

٤-٧-٤-٢١-٤ بخش‌های‌ بستری‌ و انواع بخش های‌ مراقبت‌ ویژه باید دارای‌ ارتباط افقی‌ و عمودی‌ مناسب‌ با این‌ بخش‌ باشند و این‌ مسیرهای‌ ارتباطی‌ نباید دارای‌ تفاوت دمـا بـا بخـش‌ هـای‌ داخلـی‌ باشند.

٤-٧-٤-٢١-٥ استفاده از علایم‌ هشدار دهنده و تابلو های‌ حفاظتی‌ در قسمت‌ های‌ مـورد نیـاز و چراغ هشدار تابش‌ اشعه‌ و غیره در سردر ورودی‌ اتاق های‌ تصویر بـرداری‌ جهـت‌ کـاهش‌ خطـرات، الزامی‌ است‌.