راهنمای طراحی دیوارهای حائل : ضابطه شماره 308 | 1-2- انواع دیوارهای حایل

دیوارهای حایل را می توان از نظر مصالح، روش اجرا، کاربری و عملکرد رده بندی نمود . از لحاظ عملکرد سازه ای، دیوارهای حایل به دو دسته ی دیوارهای حایل صلب و انعطاف پذیر تقسیم بندی می شوند:

1-1-2- دیوارهای حایل صلب

دیوارهایی را گویند که خود را با نشست های محیط میزبان هماهنگ نمی نمایند. انواع متداول آن ها عبارتند از:
- دیوارهای حایل وزنی (بنایی و بتنی)
- دیوارهای حایل غیروزنی (طره اي و پشت بنددار و ...)
- دیوارهای حایل عمیق (سپرهاي بتنی)

1-1-1-2- دیوارهای حایل وزنی

دیوارهای حایل وزنی شامل دیوارهای بنایی (به طور معمول سنگی) و دیوارهای حایل بتن غیرمسلح می باشند (شکل 2-1). هندسه ی این دیوارها به گونه ای انتخاب می گردد که برآیند نیروهای وارد بر آن (شامل وزن و نیروهای جانبی) در هسته ی قاعده و یا مقاطع افقی آن قرار گیرد. هرچند در شرایطی، تنش کششی محدودی در مقاطع افقی دیوار و یا ایجاد منطقه ی بدون فشار در قاعده ی دیوار، مجاز است.

2-1-1-2- دیوارهای حایل غیروزنی

مطابق شکل (2-2) ، دیوار حایل طره ای، از دیوار و شالوده ی بتن مسلح تشکیل شده که شکل هندسی مقطع آن شبیه به T وارونه است . مقطع دیوار و شالوده برای مقابله با نیروی برشی و لنگر خمشی ناشی از بارها و فشارهای خارجی، با استفاده از میلگرد مسلح می گردد. عرض شالوده طوری انتخاب می شود که از واژگونی و لغزش دیوار جلوگیری به عمل آمده و تنش تماسی خاک در زیر آن از مقدار مجاز کم تر باشد. همچنین تراز زیر شالوده باید پایین تر از عمق یخبندان باشد.

در مقایسه با سایر دیوارهای غیروزنی، دیوار حایل طره ای از همه ساده تر و معمـول تر اسـت. دیوارهـای بـتن مسـلح  پشت بنددار هرچند که از لحاظ اقتصادی به صرفه هستند، اما به علت مشکلات قالب بندی و اجرایی چنـدان مـورد توجـه طراحان قرار نمی گیرند (شکل 2-3).   

در شکل (2-4)، نوع خاصی از دیوارهای حایل طره ای که در آن طاقچه هـای خاصـی بـرای بارگـذاری معکـوس دیـوار تعبیه شده، به نمایش درآمده است. این طاقچه ها هم از فشار جانبی می کاهند و هم لنگری مخالف لنگـر واژگـونی ایجـاد می نمایند. از این رو به آن ها رف های فشارشکن و به دیوار مورد نظر، دیوار حایل رف‌دار گفته می شود.

3-1-1-2- دیوارهای حایل عمیق (سپرهای بتنی)

این نوع دیوار متشکل از سپرهای بتنی است که در مجاورت یکدیگر کوبیده شـده و در بـالای آن هـا کـلاف بتنـی بـه صورت درجا اجرا شده و یکپارچگی مجموعه را تامین می‌کند . کـلاف فوقانی بـه کمـک اتصـالات برشـگیر بـا سـپرهای پیش ساخته یکپارچه می شود.  

2-1-2- دیوارهای حایل انعطاف پذیر   

دیوارهای حایل انعطاف پذیر دیوارهایی را گویند که خود را با نشست های محیط میزبـان هماهنـگ مـی نماینـد. انـواع متداول آن ها عبارتند از:   

- دیوارهای خاک مسلح با تسمه های فولادي  

- دیوارهای خاک مسلح با مسلح کننده پلیمری (ژئوتکستایل و ژئوگرید)  

- دیوارهای قفسه ای  

- دیوارهای حایل توری سنگی  

- سپرهای فولادی  

ضوابط طراحی دیوارهای فوق در فصول بعدی به طور مشروح ارائه خواهد شد . 

برای احداث دیوارهای حایل انعطاف پذیر علاوه بر روش هـای سـنتی، روش هـای نـوینی نیـز ابـداع شـده کـه موضـوع فصل های بعدی است. در شکل های (2-6) و (2-7) تعدادی از این روش ها ارائه شده اند. دیوارهای حایل سـاخته شـده بـا این روش ها، علاوه بر بهره گیری از روش های اجرایی مدرن، ویژگی بارزی دارنـد کـه آن هـا  را از دیوارهـای قبلـی متمـایز می کند. این ویژگی ،انعطاف پذیری آن ها و قابلیت تطبیق با نشست های طبیعت است که دیوارهای اجرا شده با روش هـای سنتی فاقد آن هستند .در قبال روش هاي اجرایی سنتی که منجر به ساخت دیوارهای صلب مـی شـود روش هـای اجرایـی نوین توانایی ساخت دیوارهای انعطاف پذیر را دارند. هرچند که هزینه اولیه این دیوارها نسبت به دیوارهـای صـلب کـم تـر  است، ولی باید به عمر کم تر آن ها در مقایسه با دیوارهای صلب توجه خاص نمود و در مقایسه  فنی اقتصادی گزینـه هـا، آن را مدنظر قرارداد.