راهنمای طراحی دیوارهای حائل : ضابطه شماره 308 | 2-2- انواع دیوارهای سیل بند و ساحلی

انواع متعارف دیوارهای سیل بند عبارتند از دیوارهای سیل بند صلب و انعطاف پذیر:

1-2-2- دیوارهای سیل بند صلب   

- دیوارهای وزنی (بنایی، بتنی و خاکی)  

- دیوارهای غیروزنی (طره ای L ،I ،T، پشت بنددار و)...  

- دیوارهای عمیق (سپرهای بتنی)  

- دیوارهای صندوقه ای

1-1-2-2- دیوارهای وزنی   

کاربرد دیوارهای سیل بند وزنی در انـواع خاکی، بنایی و بتنی متداول اسـت. در ایـران اجـرای نـوع سـنگی بـرای ساحل سازی رودخانه ها و مسیل ها بسیار متعارف اسـت. شـرط اسـتفاده از ایـن دیوارهـا، بـاربری مناسـب زمـین در زیـر شالوده ی دیوار است (شکل 2-9). نوع خاکی دیوارهای وزنی نیز برای افزایش ارتفـاع دیـواره هـای رودخانـه و یـا هـدایت رواناب در کناره های مسیل و جلوگیري از هجوم سیلاب بـه زمـین هـاي کشـاورزی و شـهری بسـیار مـورد اسـتفاده قـرار می گیرند. 

2-1-2-2- دیوارهای غیروزنی

الف - دیوارهای طره ای T معکوس 

اغلب دیوارهای سیل بند از نوع طره ای T معکوس هستند که در فصل های  بعد مـورد بررسـی تفصـیلی قـرار خواهنـد گرفت. این دیوارها شامل شالوده و تیغه ی دیوار (سیل بند) هستند. اگر دیوارهای سیل بنـد  در روی خـاک احـداث شـوند، برای افزایش ضریب اطمینان در مقابل لغزش می توان از زبانه برشی استفاده نمود و در صورتی کـه روی سـنگ احـداث شوند، معمولا نیاز به زبانه برشی نخواهند داشت .همچنین اگر در زمین نامناسب احداث شوند، وجود شالوده مستقر بـر شمع لازم خواهد بود، در عین حال استفاده از تدابیری جهت جلوگیری از فرسایش پای دیـوار در مقابـل جریـان آب نیـز لازم است که در این راستا کاربرد سپر فلزی در پای دیوار بتنی می تواند به عنوان یـک راه  حـل مـورد توجـه قـرار گیـرد. پایه ی دیوارهای T می تواند به صورت افقی یا شیب دار ساخته شود که معایب و مزایای هر یک در فصـل هـای بعـد مـورد بررسی قرار خواهد گرفت (شکل 2-10- الف).   

ب - دیوارهای طره ای I و L   

دیوارهای طره ای I و L شامل سـپر یـا شـمع فـولادی مـی باشـند کـه در بـالای آن هـا دیـواری  احـداث شـده اسـت (شکل 2-10- ب و ج). این نوع از دیوارها در زمین های نرم با ظرفیت باربری کم که احتمال فرسایش ناشی از جریان آب در آن ها زیاد است، استفاده می شود.   

ج - دیوارهای بتن مسلح پشت بنددار   

دیوارهای بتن مسلح پشت بنددار نوع دیگری از دیوارهای سیل بند اسـت و در مـواردی کـه ارتفـاع دیـوار بلنـد باشـد، مـورد استفاده قرار می گیرند. به علت وزن زیاد، استفاده از آن ها تنها در زمین های با مقاومت کافی امکان پذیر است (شکل 2-10-د).

3-1-2-2- دیوارهای عمیق (سپرهای بتنی مهارشده)

این نوع دیوار متشکل از سپرهای بتنی است که در مجاورت یکدیگر کوبیده شـده و در بـالای آن هـا کـلاف  بتنـی بـه صورت درجا اجرا شده و یکپارچگی مجموعه را تامین می کند (شکل 2-11). از این دیوارها بـه عنـوان دیوارهـای سـاحلی بسیار استفاده می شود و کاربرد آن ها در مواردی که سطح آب زیرزمینی بالا است ، بسیار مناسب است.   

4-1-2-2- دیوارهای صندوقه ای   

دیوارهای صندوقه ای از انواع دیگر دیوارهای ساحلی می باشند که در آن ها به منظور کاهش وزن، حفـره هـای توخـالی توسط دیواره های بتنی ایجاد شده است. در شکل (2-12) ، نمونه ای از دیوارهای صندوقه ای نشان داده شده است .

2-2-2-  دیوارهای سیل بند انعطاف پذیر   

- سپرهای فولادی  

- خاک مسلح (با تسمه های فولادی یا شبکه های پلیمری)  

- دیوارهای توری سنگی  

- شمع های پهلوبه‌پهلو

1-2-2-2- سپرهای فولادی 

از انواع دیگر دیوارهای سیل بند، سپرهای فولادی به دو صورت مهارشـده و یـا مهارنشـده هسـتند. در شـکل (2-13)، نوعی از سپرهای فولادی در آرایش سلولی نشان داده شده اند. در کل استفاده از سـپرهای فـولادی بـه عنـوان دیوارهـای سیل بند از لحاظ اجرا ساده و سریع، اما از لحاظ هزینه گران می باشد.

2-2-2-2- خاک مسلح

از خاک مسلح می توان به عنوان دیوارهای سیل بند و ساحلی استفاده نمود. در شکل (2-14)، مثـالی از کـاربرد خـاک مسلح به عنوان دیوار ساحلی نشان داده شده است . 

3-2-2-2- دیوارهای توری سنگی   

در رودخانه های آبرفتی، به علت وفور سنگ قلوه، دیوارهای توری سنگی انتخاب مناسب و اقتصادی برای ساحل سـازی و ایجاد دیوارهای سیل بند می باشد. در این روش سنگ قلوه درون صندوقه های ساخته شده از تـوری ریختـه شـده و ایـن توری ها با ابعاد بزرگ، همانند دیوارهای سنگی روی هم چیده می شوند. در شکل (2-15) نمونه ای از ایـن نـوع دیوارهـای سیل بند نشان داده شده است .

4-2-2-2- شمع های پهلو به پهلو

در سواحل رودخانه ها با آب زیرزمینی بالا و خاک ضعیف، شمع های پهلو بـه پهلـو کـه بـه منظـور سـاخت دیوارهـای سیل بند مورد استفاده قرار می گیرند جایگزینی مناسب برای سپرهای فولادی و بتنی محسـوب مـی شـوند . در ایـن روش شمع ها در مجاورت یکدیگر به صورت چسبیده اجرا شده و سپس کلافی در بالای شمع ها سـاخته مـی شـود . ایـن کـلاف  باعث یکپارچگی شمع ها به یکدیگر می شود (شکل 2-16).