مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان : الزامات ترافیکی ساختمان (1401) | ٢٣-۴-١ گردش سوارہ در ساختمان و پارکینگ ها

اين بخش مقررات مربوط به ضوابط ترافيكى داخل ساختمان ها است كه شامل موضوعات كلى زير است:

- گردش سواره در ساختمان و پارکینگ ها

- گردش بياده در ساختمان

- تجهيزات هدايت ترافيكى و ايمنى مسير داخل ساختمان

٢٣-۴-١ گردش سوارہ در ساختمان و پارکینگ ها

در این بخش مقررات مربوط گردش سواره در ساختمان شامل دسترسى بلافصل، راهروها، رمپ ها و ابعاد و مشخصات پارکینگ ارایه می گردد.

٢٣-4-١-١ نوع مسیر دسترسی بلافصل به پارکینگ

باتوجه نوع و درجه عملکردی مدت زمان پارک، مسیر دسترسى بلافصل و تعداد فضاى پاركينگ، نوع دسترسی به پاركينگ در معابر بلافصل ساختمان با استفاده از جدول ٢٣-4-١ تعيين مى شود. ۵ نوع مسیر دسترسی از معابر بلافصل به پارکینگ ساختمان پر پایه عرض های ورود و خروجی پیشنهاد مى شود كه در جدول ٢٣-4-١ و ٢٣-4-٢ معرفى شده است .

* پاركینگ بلندمدت، در تمام روز و پاركينگ مخصوص كاربران روزانه و دائمى

** پاركينگ ميان مدت ، مدت توقف بين ٢ ساعت تا تمام روز. مثل پاركينگ كاربرى هاى مسكونى ، تسهيلات ورزشى و پاركينگ هتل ها

*** شامل پارکینگ هاى كوتاه مدت، پاركينگ مخصوص توريست ها، پاركينگ مراكز خريد به مدت كمتر از ٢ ساعت باتوجه نوع و درجە عملكردی مدت زمان پارک، مسير دسترسى بلافصل و تعداد فضاى پاركينگ ، نوع دسترسی به پاركينگ در معابر بلافصل ساختمان با استفاده از جدول ٢٣-4-٣ تعيين مى شود.

* پاركینگ بلندمدت، در تمام روز و پاركينگ مخصوص كاربران روزانه و دائمى

** پاركينگ ميان مدت ، مدت توقف بين ٢ ساعت تا تمام روز. مثل پاركينگ كاربرى هاى مسكونى ، تسهيلات ورزشى و پاركينگ هتل ها

*** شامل پارکینگ هاى كوتاه مدت، پاركينگ مخصوص توريست ها، پاركينگ مراكز خريد به مدت كمتر از ٢ ساعت

٢٣-4-١-٢ مسافت دید مسیر دسترسی بە پاركينگ

باتوجه به سرعت و نوع راه، مسافت ديد لازم در مسيرهاى دسترسى بلافصل بصورت جدول ٢٣-4-4 است. فاصله در امتداد مسير كندرو با عنوان Y در شكل ٢٣-4-١ نشان داده شده است.

٢٣-4-١-٣ طول صف پارکینگ

حداكثر طول صف قابل قبول بيرون پاركينگ باتوجه به ظرفيت پاركينگ مطابق

در مجموعه های تحت عنوان توسعه بزرگ مقیاس، میبایست مهندس ذيصلاح، يك road service (مسير اختصاصى مناسب دو محوطه) در داخل مجموعه طراحى نمايد به طوری كه طول صف الزاما در داخل مجموعە تشکیل گردیده و این صف وارد محدوده بلافصل ساختمان نگردد. به عبارت دیگر محدوده تشكيل صف پاركينگ وارد محدوده بلافصل نگردد.

٢٣-4-١-۴ راہ ورودی و رمپ پارکینگ

علاوه بر موارد ذكر شده در مبحث 4 مقررات ملى ساختمان، موارد زير نيز بايستى رعايت گردد:

الف - از هر خيابان يک راه ورودى براى پاركینگ ، مجاز است. در صورتى كه برملک ٢٠ متر و بيشتر باشد، (صرفًا در پاركینگ های عمومى و موارد تجميع قطعات با كمينه بر ١4 متر) با اولویت به تأمین پارکینگ ملک، استفاده از دو درب ورودى براى پاركینگ مجاز است.

ب - راە ورودی رمپ پاركینگ از قسمت فضاى آزاد ساختمانى بلامانع است و راه ورودى، جزء فضاى پاركینگ ساختمان نيست.

پ - در قطعاتى كه سطح پاركینگ بيش از ١٠٠٠ متر مربع وسعت دارد يا داراى بيش از ٢۵ واحد پاركینگ است، تأمین دو رمپ ورودى و خروجى، به عرض مفيد حداقل ٣/٥ متر و يا يک رمپ به عرض مفيد حداقل ٥ متر الزامى است.

ت - برخوردارى از خروجى اضطرارى و دسترسى مستقيم به طبقات و فضاهاى مشاعى ساختمان، به وسیله پله از زیرزمین (پاركینگ) الزامى است.

ث - دسترسى مستقيم پاركينگ از طريق پله به طبقات و فضاهاى مشاعى، الزامى است و در صورتی که ملک دارای آسانسور باشد، دسترسى به پاركينگ از طريق پله و آسانسور نيز الزامى است.

ج - براى كليه املاک با هر اندازه بر، تعبيه ورودى نفررو مستقل الزاميست.

چ - شعاع گردشی محوطۀ ورودی مسیرهای دسترسی قبل از رمپ یا پاركینگ كاربرى ها بايد مطابق جدول ٢٣-4-6 باشد.

٢٣-4-١-٥ شيب رمپ و شعاع گردش پاركينگ

الف - بيشينه شيب رمپ دسترسى براى پاركينگ بايد ١٥ درصد باشد. بديهى است اين شيب در محل قوس هاى ٩٠ درجه حداكثر ١٢ درصد و در محل قوس هاى ١٨٠ درجه حداكثر ١٠ درصد مى باشد.

ب- شعاع چرخش، حداقل عرض رفت وآمد و بيشينه شيب رمپ براى انواع مختلف پاركينگ ها، مطابق با بندهاى 4-٥-١٠-٢-٢ الى 4-٥-١٠-٢-٩ مبحث 4، مد نظر قرار گيرد.

٢٣-4-١-6 ابعاد پاركينگ غير مايل

ابعاد و مساحت محل هاى توقف خودرو بايد مطابق بند 4-٥-١٠-٢- 4 مبحث 4 مقررات ملى باشد.

٢٣-٢-١-٧ ابعاد پاركينگ مايل

ابعاد استاندارد پاركینگ مايل براى كاربران توسط مهندس ذيصلاح طراحى مى گردد. جزييات ابعادى پارکینگ مایل برای هر يک از ضرايب راحتى كاربران بر اساس جدول ٢٣-4-٧ تعيين مى كردد. ابعاد و اندازەهای مندرج در جداول مذكور، در شكل ٢٣-4-٣ نشان داده شده است.

٢٣-4-١-٨ تعداد پاركينگ موردنياز

تامین تعداد پارکینگ مورد نیاز در كاربری هاى مختلف جهت تعيين تقاضای پارکینگ كاربرى ها مطابق باجدول ٢٣-4-٩ الزامى است. ضمنا در تعيين تعداد پاركينگ هاى مورد نياز در شهرهايى كه طرح تفصيلى دارند، اولويت تعداد مورد نياز با ارقام موجود در طرح تفصيلى است.

علاوه بر رعایت موارد جدول بالا، كليه ادارات، ارگانها، سازمانها، نهادها، مؤسسات و شركتهاى دولتى، عمومى وخصوصي و بيمارستانها، در زمان احداث ويا تجديد بنا، ملزم به تأمين ٣٠ درصد پار کینگ مازاد بر پاركينگ مورد نياز، براى مراجعين طبق ضوابط مربوطه، در همان ساختمان و يا در پاركينگ هاى عمومى اطراف تا شعاع ٢٥٠ متر هستند.

٢٣-4-١-٩ ضريب همزمانى

ضریب همزمانى در پاركينگ بر اساس ميزان توقف وسايل نقليه در پاركینگ كاربرى ها مشخص می گردد. بر اين اساس كاربرى ها در سه كروه بازمان توقف كمتر از ١ ساعت، ١ تا ٢ ساعت وبيشتر از ٢ ساعت طبقەبندی می گردند. لازم به ذکر است که این ضریب برای کاربری های مختلط كه دارای دو و يا چند نوع از كاربری ها هستند، قابل اعمال است. لذا توصيه مى شود با روند تحليلى ذيل ميزان همزمانى مورد نياز پاركینگ را محاسبه نمود:

١۔ تعیین ساعات مشتر ک همزمانی کاربری پاركینگ

٢- تعیین تقاضای پاركينگ هريك از كاربرى ها

٣- تحلیل تقاضای پاركینگ ها

4- تعيين و محاسبه تقاضاى كل

٥- برآورد و محاسبه عرضه بر حسب تقاضاى كل

میزان کاهش سرانه پار کینگ های عمومی با کاربری های مختلط بر اساس تعداد فضای پاركينگ مشترک طبق جدول ٢٣-4-١٠ قابل تعيين مى باشد.

٢٣-4-١-١٠ ارتفاع پاركينگ

الف - مطابق بند 4-٥-١٠-٢-١ مبحث 4، ارتفاع مجاز توقفگاەهاى كوچك خودرو، به منظور تقليل خطرات ناشى از حريق، از كف تا سطح زيرين سقف و يا در صورت وجود تاسيسات يا عناصر سازهاى در زير سقف، تا پايين ترين نقطه آنها حداقل 2/40 متر است. ارتفاع مجاز توقفگاه هاى متوسط و بزرگ خودرو، حداقل 2/40 متراست.

ب - برای مجتمع هایی که دارای بیش از ٢۵ واحد پاركینگ است و يا مساحت پاركينگ آنها بيش از ١٠٠٠ مترمربع است، حداقل ارتفاع مجاز در زيرزمين و همكف از كف تمام شده تا زير پايين ترين تراز تمام شده تاسيسات و علائم 2/40 است.

٢٣-4-١-١١ طرز قرار كيرى محل هاى پارک

الف - در پاركينگ هاى جمعى، نبايد از پاركينگ موازى استفاده شود. همچنين زاويه پاركینگ مايل نبايد از ۵٥ درجه كمتر باشد.

ب - جریان ترافيک در راهرو فضاى پارک هاى مايل بايد يك طرفه باشد. جريان ترافيک در راهرو فضاى پارک هاى عمود مى تواند يك طرفه يا دوطرفه باشد.

پ - توصیه می شود، در راهروهاى يک طرفه جهت كردش داخلى در خلاف جهت حركت عقربه هاى ساعت باشد تا رانندگان وسايل نقليه ديد بهترى داشته باشند.

ت - به منظور استفاده بیشتر از زمین، توصیه می شود که راهروهای اصلی را در امتداد طول پارکینگ قرار دهند. همچنین اگر ابعاد زمين یا ساختمان اجازه می دهد، توصیه می شود، یک ردیف فضای پارک در امتداد محيط پاركينگ قرار كيرد.

ث - در پارکینگ های بزرگ باید سعى كرد كه نقاط تقاطع راهروها با يكديگر حداقل باشد.

ت - در راهروهای طولانی، توصيه می شود براى پايين نگه داشتن سرعت، قرارگيرى را به نحوى انجام دهند كه طول امتدادهاى مستقيم از ١٠٠ متر كمتر باشد، در غير اين صورت بايد با استفاده از سرعت كاه سرعت را كاهش دهند. توصيه مى شود فاصله سرعت گاه ها از هم از ٣٠ متر كمتر باشد.

٢٣-4-١-١٢ پاركينگ معلولين

الف - ابعاد پاركينگ معلولين بر اساس ضوابط معلولين بايد حداقل ٥٠٠ در ٣٥٠ سانتيمتر باشد. این پاركینگ بايد به وسيله علامت مخصوص نشانه گذارى شده و هرگز از طرف دیكران اشغال نكردد.

ب - محل توقف اتومبيل معلولين با عصا بايد حداقل ٣/٥ متر عرض داشته باشد.

پ - پارکینگ اتومبیل معلولین، باید در نزدیکی ورودی اصلی و وسایل ارتباطی عمودی (پله، آسانسور، رمپ و .. ) قرار گيرد و ابعاد آن به گونه اى باشد كه شخص معلول بتواند بدون صدمه رساندن به اتومبیل های دیگر به آسانى با صندلى چرخدار رفت و آمد كند.

ت - بيشينه درصد شيب جهت دسترسى معلولين به طبقات و يا پاركينگ بايد ٥٪ و بيشينه طول آن ١٠ متر است. در اين صورت لازم است در دو طرف سطح شيبدار دستگيره ميله اى براى هدايت معلولين نصب شود تا به هنگام حركت صندلى چرخدار ودر صورت احتياج از آن استفاده شود.

ث - محل توقف افراد معلول نبايد بيش از ٢ درصد شيب داشته باشد.

ج - نباید معلولین جسمی ناچار شوند که در مسیر خود به داخل بنای مورد نظر راهروها را قطع كنند.

چ - نبايد معلولين جسمى ناجار شوند كه در مسير خود به طرف داخل بنا، از پشت اتومبیل های پارک شده (به صورت هم سطح) بگذرند.

ح - نبايد در مسير حركت معلولين جسمى، پله قرار داده شود.

خ - اگر پاركينگ به وسيله سطح شيبدار مورب به خيابان متصل شود، لازم است بين حد نهايى سطح شيبدار و لبه كنارى خيابان، محدودهاى به فاصله ٥ متر به صورت مسطح در نظر كرفته شود تا معلولى كه پشت فرمان اتومبيل نشسته است بتواند تامل نموده و سپس با ديد و دقت كافى وسيله نقليه خود را در جريان ترافيک قرار دهد. ضمنا رعايت اين بند براى تمام سوارى ها الزاميست.

د - توصیه می شود، تأمين پاركينگ ويژه معلولين در وضع موجود، با توجه به عرض بيشتر این پاركینگ از طريق تبديل فضاى توقف سه خودرو معمولى به دو خودرو صورت گيرد.

ذ - الزامی است کمینه تعداد پار کینگ قابل دسترس برای افراد معلول در پاركینگ های عمومى بر اساس جدول ٢٣-4-١١ تعيين گردد.

ضوابط مربوط به فضاى توقفگاه وسايل نقليه در ساختمان مبحث چهارم مقررات ملى ساختمان نيز بايد علاوه بر موارد بالا، رعايت گردند.

٢٣-4-١-١٣ تسمه نقاله خودروبر

الف - استفاده از تسمه نقالۀ خودروبر در پاركینگ كاربرى هاى نوع د مانند كاربرى هاى تجاری، مجتمع های بزر گ تجاری- تفریحی و برخى فرودگاه ها براى انتقال سريعتر وراحت تر خودروها درون پارکینگ و ورود و خروج آنها به / از پارکینگ توصيه می شود. ابعاد كلى تسمه نقاله ها بصورت شكل ٢٣-٢-٢ است.

ب - عرض اين تسمه نقاله ها براى استقرار كامل و ايمن خودرو وبا رعايت حد فاصل ايمن خودرو از دو طرف برای جلوگیری از برخورد با ديوارها، ستون ها و ساير قسمت هاى پاركينگ بايد ٢/٨ تا ٣ متر باشد.

پ - طول کلى تسمه نقاله داخل پاركينگ بستگى به مساحت، پلان و نحوه جانمايى محل پارک خودروها در داخل پاركينگ دارد، به همين دليل مقدارى متغير است.