مبحث بیست و سوم مقررات ملی ساختمان : الزامات ترافیکی ساختمان (1401) | ٢٣-۴-٣ تجهیزات هدایت ترافیكی و ایمنى مسير داخل ساختمان ها و محوطه ها

در اين بخش ضوابط مربوط به تجهيزات هدايت ترافيكى و ايمنى مسير داخل ساختمان ها و محوطه ها تفصیل شده است. درباره مواردی که در این بخش به آنها پرداخته نشده است، به مبحث بيستم مقررات ملى ساختمان مراجعه گردد.

٢٣-4-٣-١ در كاربری هاى با فعاليت حمل ونقل و مجتمع ها و شهرک ها، پاركينگ ها بايد مسير ورود و خروج و معابر اطراف بااستفاده از علائم به طور واضح مشخص باشد.

٢٣-4-٣-٢ وجود علائم حسی در كف و قبل از ورود به پله براى هشدار به نابينايان در مراكز درمانى - بهداشتى و مراكز مربوط به نابينايان الزامى است.

٢٣-4-٣-٣ لازم است در تمامى بناها سيستم زنگ هشدار شرايط اضطرارى راه اندازى گردد. نصب تابلو هشدار دهنده در محدوده ورودى اصلى ساختمان باعنوان «به محض شنيدن آژير عمومى اعلام حريق در اسرع وقت با حفظ خونسردى محل واحد خود را ترک نموده و از مسير دستگاه پله از ساختمان خارج گرديد» الزامى است. ابعاد اين تابلو 40x30 سانتيمتر است.

٢٣-4-٣-4 لازم است نقشه هاى راهنما براى نشان دادن مسيرها و خروجى هاى تخليه تهیه شود و در معرض دید افراد قرار گیرد. نمونەای از اين نقشه ها در شكل ٢٣-4-٥ نشان داده شده است.

٢٣-4-٣-5 توصيه مى شود تابلوهاى جهت نما در داخل ساختمان به خط ديد طبيعى بيننده نزديک باشند تا كارايى بيشترى داشته باشند و انحراف بيش از ١٠ درجه ازخط طبیعی دید توصیه نمی شود. شكل این تابلوها بايد تا حد امكان ساده بوده و مجموعه اين تابلوها سيستم يكنواختى از اطلاع رسانى را ايجاد نمايد. بين علائم و پس زمينه تابلو از نظر رنگى تضاد وجود داشته باشد.

٢٣-4-٣-۶ توصيه مى شود محل تابلوهاى جهت نما در مركز طول راهروها و همچنين انتهاى راهروها باشد. استفاده بيش از حد ازاين تابلوها ممكن است باعث سردرگمى گشته و نتيجه معكوس داشته باشد.

٢٣-4-٣-٧ لازم است تأمين روشنایى در زمان تخليه اضطرارى با استفاده از تابلوهايى که بدون نیاز به منبع انرژى نور محيط را جذب مى كنند و در زمان تاريكى اين نور را تا چندين ساعت از خود ساطع مى كنند، انجام پذيرد.

٢٣-4-٣-٨ هنگامى كه طبقات ديگر ساختمان بوسيلة پله به پاركينگ قابليت دسترسى داشته باشد، بايد تابلويى جهت مشخص كردن درب جداكننده يا فضاى واسط محصور بین فضای پلكان و توقفگاه خودروها نصب شود.

٢٣-۴-٣-٩ در پارکینگ های مجتمع هایی كه حداقل داراى دو راه خروج براى افراد پیاده باشند، ترسيم خط كشى مناسبى جهت مشخص كردن مسير اين راه ها الزامى است.

10-3-4-23 در پارکینگ های بیش از ۴٠ فضای پارک كه داراى حداقل دو راه خروج براى افراد بياده مى باشند، ترسيم خط كشى مناسبى جهت مشخص كردن مسير اين راه ها الزامى است.

٢٣-4-٣-١١ استفاده از ستون پاركبند در محيط پاركينگ به منظور ايجاد مانع و سد برای جلوگیری از پارک و تعیین حریم ورودی پار کینگ توصیه می گردد. ابعاد آن بصورت شكل ٢٣-4-6 است.

٢٣-4-٣-١٢ در صورت دو طرفه بودن رمپ پاركينگ هاى بين طبقات ضمن تأمين حداقل عرض خط كشى با رنگ سفيد در بخش خطوط كناره و خطوط وسط الزامى است.

٢٣-4-٣-١٣ نصب تابلوهاى جهت نما در يک مجموعه پاركينگ عمومى و پارکینگ های متعلق به انواع کاربری ها بخصوص پاركینگ هاى داراى بيش از يك طبقه داراى اهميت بالايى بوده و نصب مناسب آن در تسريع حركت وسايل نقليه و افراد الزامى است.

٢٣-4-٣-14 پيام تابلوهاى جهت نماى راهنماى وسايل نقليه در پاركینگ حداكثر داراى ٢ كلمه در يك خط و طرح حروف بايد ساده وخوانا باشد.

15-3-4-23 لازم است ارتفاع تابلو ٢٥٠ تا ٣٠٠ ميليمتر وعرض آن ٥٠٠ الى 600 ميليمتر با شد. ارتفاع الف باتوجه به بيشينه سرعت حركت در پاركينگ (٢٠كيلومتر در ساعت)، ۶٠ ميليمتر و مناسب ترين اندازه براى پهناى حروف، يك پنجم ارتفاع الف (١٢ ميليمتر) است. اندازه حروف بايد مطابق با اندازه الف باشد.

٢٣-4-٣-16 در پاركينگ هاى ساختمان ها، جهت حركت و عبور ومرور وسايل نقليه بايد با فلش ها وخط كشى مناسب مشخص باشد.

٢٣-4-٣-١٧ در پاركينگ ها بايد با استفاده از علائم هشداردهنده در اطراف ستون ها از امكان برخورد خودروها با ستون ها جلوگيرى به عمل آيد. توصيه مى شود علائم هشدار دهنده تركیبى از رنگ هاى زرد ومشكى باشد.

٢٣-4-٣-١٨ بكار گیری ضربه گیر سرستون در پاركينگ براى جلوگيرى از ايجاد آسيب به ستون و بدنه خودرو به هنگام پارک کردن ساختمان های نوع «د» الزامى است و براى ساير كاربری ها نيز تو صيه مى گردد. طول هر قطعه گارد سر ستون پاركينگى 1/5 متر، عرض هر بال آن ٩ سانتيمتر (در مجموع ١٨ سانتيمتر)، وضخامت آن 14 ميليمتر مى باشد. نمونه اين ضربه گيرها در شكل ٢٣-4-٧ نشان داده شده است.

٢٣-4-٣-١٩ جهت عبور و مرور برانكارد در بیمارستان نصب محافظ ضربەگير ديوار در بيمارستان ها به ويژه قسمت ديوار اورژانس، ديوارهاى راهرو اتاق عمل ودر آسانسور الزامى است. این محافظ ها به علت دو جدارە بودن، ضربە پذیر بوده و هنگام حمل برانكارد بيمار در شرايط اورژانس و فورى، از آسيب رسيدن به ديوارهاى بيمارستان و همزمان به خود بيمار در صورت برخورد با ديوار جلوگيرى مى نمايد. پروفيل هاى دو جداره به طول ٣ و 4 متر با عرض ٢١ سانتيمتر در دو حالت پشت اسكلت دار (شاسى فلزى نصب می شود و لاستیک ضربه گیر روى آن قرار مى گيرد) وبدون شاسى فلزى (مستقيم با پيج و رول پلاک یا چسب مخصوص می چسبد) وجود دارند. محافظ های دیواری نصب شده در بيمارستان ها نبايد حالت ارتجاعى داشته باشند چون موجب ايجاد مشكلاتى براى بيماران قطع نخاعى خواهد شد.

٢٣-۴-٣-٢٠ توصیه می شود در پارکینگ های عمومی و پارکینگ های انواع کاربری ها بخصوص کارخانجات، انبارها، مدرسه و مهدکودک ها، زمين هاى ورزشى، آتش نشانى، پایانه ها، فرودگاه ها و ساختمان های نظامى، در جهت ايمن نمودن ديوارهاى كنارى (جلوگیری از آسیب در هنگام بازكردن درب خودرو) و ديوارهاى پشت خودرو (تشخيص فاصله با دیوارها در هنگام پارک) از محافظ ديوارى استفاده شود. در صورت بكارگيرى محافظ دیواری آشكارسازى آن با رنگ هاى قرمز و سفيد و يا مشكى و سفيد الزامى است. پيشنهاد مى كردد ابعاد محافظ هاى ديوارى آن ١٠×٣٠ و ١٥×٣٠ باشد. نمونه هاى محافظ ديوار در شكل ٢٣-4-٨ نشان داده شده است.

٢٣-4-٣-٢١ نصب متوقف كننده خودرو در انتهاى پاركينگ ها به منظور مستقل ساختن محل دقيق پارک خودروها از لحاظ طولى وعرضى، كاهش زمان مكان يابى جهت پارک توسط راننده، ایجاد حریم در پارکینگ ها و کاهش ترافیک و ازدحام در راهروهای آن توصیه می گردد. ابعاد اين تجهيزات بصورت جدول ٢٣-4-١٧ ا ست. با توجه به ابعاد محل توقف در پاركينگ، استفاده ازهر يک از انواع ١ يا ٢ اختيارى است.

توجە به نكات زير در نصب متوقف كننده خودرو در پاركينگ ها الزامى است:

الف) متوقف كننده نبايد مانع حركت ناتوانان جسمى شود.

ب) نباید باعث بسته شدن راه دسترسی عابرین پياده به خودروها شوند.

پ) نباید در مسیر حر کت خودروها داخل پارکینگ قرار بگیرند.

ت) جهت بهتر دیده شدن، رنگ متوقف کننده باید با رنگ کف پارکینگ تضاد داشته باشد.

٢٣-4-٣-٢٢ در استفاده از صفحۀ ضد لغزندگى بايد به جدول ٢٣-4-١٨ توجه شود:

٢٣-۴-٣-٢٣ آرامسازی در پارکینگ

حداكثر سرعت مجاز وسايل نقليه در باركينكاها برابر ١٥ كيلومتر بر ساعت مى باشد. جهت كنترل سرعت در سراشيبى و رمپ هاى پاركينگ استفاده از سرعت گيرهاى كم عرض توصيه مى شود. ابعاد اين سرعت گيرها بايد مطابق جدول ٢٣-4-١٩ باشد.

با توجه به سرعت مجاز ١۵ کيلومتر بر ساعت در پاركينگ ها فاصله بين سرعت گيرها بايد ٢٥ متر باشد.

٢٣-۴-٣-٢۴ روشنایی در پاركینگ

ميزان روشنايى در پاركينك هاى مسطح و چندطبقه بايد مطابق جداول ٢٣-4-٢٠ و٢٣-4-٢١ باشد.

٢٣-4-٣-٢٥ ترمز رمپ براى معلولين

استفادہ از ترمز رمپ جهت جلوگیری از سرخوردن در رمپ های صندلی چرخدار و رمپ های پله در داخل کاربری های مربوط به معلولين و ناتوانان جسمى و كاربری هاى بهداشتى - درمانى الزامى است. مشخصات فنى اين رمپ ها عبارتنداز: طول: ٣٠ سانتيمتر، عرض: ٧ سانتيمتر، ارتفاع كف: ٣ ميليمتر و ارتفاع تاج : ٣ ميليمتر.

٢٣-4-٣-26 براى استفاده هرچه بيشتر از فضاى موجود پارک خودروها در داخل پارکینگ های ساختمانھای نوع ب، ج و د و همچنین پاركينگ هاى عمومى، خط كشى فضاها الزامی است. برای سایر کاربری ها خط کشی فضای پارکینگ توصيه می گردد.

٢٣-4-٣-٢٧ رعايت مواد مندرج در مبحث بيستم مقررات ملى ساختمان در خصوص كليه شرايط تابلوها وعلائم هشكار دهنده لازم در داخل ساختمان ها از جمله علائم و چراغ هاى خروج اضطرارى، راه هاى فرار، راه هاى دسترسى به وسايل اطفاى حريق الزامى است .

٢٣-4-٣-٢٨ هدايت ترافيكى بالگرد بر روى بام ساختمان جهت ايمنى و تسهيل در عمليات نجات و امداد در هنگام اطفاى حريق، همچنين نجات جان ساکنان در هنگام سوانح و بلایای طبیعی ، احداث محل فرود بالگرد در یام ساختمان های بلند مرتبه با ارتفاع 45 متر و 14 طبقه به بالا الزامى است. ابعاد محل فرود بالگرد (هلى پد) با محيط دايره اى يا مستطيلى بايد مطابق شكل ٢٣-4-١١ و٢٣-4-١٢ باشد. همچنين موارد زير بايد در مورد هلى پد دایره ای رعایت گردد:

الف) رنگ زمینه سطح هلی پد خاکستری تیره یا رنگ بتن و یا رنگ مورد تايید سازمان كه همگی باید تیره بوده و باعث انعكاس نور به چشم خلبان نشود.

ب) دستكم 1/5 متر حفاظ ايمنى اطراف های بد الزامى است.

پ) بیشینه تناژ قابل تحمل و بیشينه شعاع پروانه آن در كوشه راست بايين حرف H مانند شكل ٢٣-4-١٢ نوشته شود.