هوش مصنوعی مقررات ملی ساختمان23Gane AI
مبحث سوم مقررات ملی ساختمان : حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق (1395) | ٣-٨-٦ دوربند شفت‌ها
٣-٨-٦-١ کلیات
هر جایی که برای محافظت گشودگی‌ها و منافذ موجود در مجموعـه‌کـف - سـقف و بـام - سـقف، اجرای شفت دوربندی شده الزامی‌شده باشد، باید الزامات مندرج در این‌بخش در مورد شفت‌ها بـه‌کار رود.لازم به ذکر است‌که در اینجا منظور از دوربند شفت، یک‌دیوار دوربند دارای درجه الزامـی مقاومت در برابر آتش‌است. در عین حال ممکن است در سایر مباحث مقـررات ملـی سـاختمان، از جنبه‌های دیگر نیاز به شفت یا دوربند شفت باشد (مانند شفت‌آسانسور در مبحث پانزدهم مقررات ملی‌ساختمان) که‌بدیهی است آن الزامات نیز باید مورد رعایت‌قرار گیرد.
٣-٨-٦-٢ دوربند الزامی شفت‌ها
گشودگی های میان مجموعه کف - سقف باید به وسیله دوربند شفت مقـاوم در برابـر آتـش مطـابق شرایط مندرج در این‌بخش محافظت شوند.
تبصره ها:
١- برای بازشوهایی که کاملاً در درون یک واحد مسکونی مستقل قرار گرفته و چهار طبقه یا کمتـر را به هم وصل می‌کنند، به دوربند شفت نیازی نیست.
٢- در ساختمان هایی‌که‌به‌طور کامل مجهز به سیستم شبکه بارنده خودکـار تأییـد شـده باشـند، برای‌گشودگی پلکان برقی یا راه پله‌ای که بخشی از راه خروج نباشد، در صورت تـأمین یکـی از دو شرط ٢-١ یا ٢-٢ در زیر به دوربند شفت نیازی نیست:
٢-١ در مواردی که این گشودگی با پرده کرکره ای افقی خودکار برقی و تأیید شده در هر طبقه محافظت شود. در کرکره ای بایـد دارای سـاختار غیـر قابـل سـوختن بـوده و دارای درجـه مقاومت در برابر آتش حداقل 1/5 ساعت باشد. در کرکره ای باید طوری ساخته شـده باشـد که به محض تحریک کاشف دود بسته شود و گشودگی را کاملاً مسدود نماید. پلکان برقـی‌باید هنگام شروع بسته‌شدن در کرکره ای از حرکت باز ایستد. در کرکره ای نباید با سـرعت بیش‌از ١٥ سانتی‌متر بر ثانیه عمل‌کند و باید به‌لبـه پیشـروی حسـاس مجهـز باشـد، بـه طوری که درصورت تماس با هر مانعی متوقف شده و پس از آزاد شـدن بـه پیشـروی خـود ادامه دهد.
٢-٢ دور تا دور گشودگی پلکان یا پلکان برقی به وسیله موانع دود محافظت‌شـود. ایـن موانـع‌باید از جنس مصـالح‌غیـر قابـل سـوختن بـوده، دور لبـه‌گشـودگی بـا حـداقل عمـق٤٥ سانتی متر نصب شوند. همچنین شبکه بارنده خودکار با توزیـع متـراکم (مطـابق‌بـا مـدرك NFPA 13 ) باید در اطراف گشودگی‌پلکان در سقف‌نصب‌گـردد. فاصـله‌اسـپرینکلرها از یکدیگر نباید از ١٨٦ سانتی‌متر (٦ فوت) بیشتر باشد و در فاصله١٥ تا ٣٠ سانتی‌متـری‌از مانع‌دود دور گشودگی‌قرار گرفته‌باشند. مساحت‌سطح‌گشودگی‌در سقف‌نباید بیش‌از ٢ برابر مساحت تصویر پلکان یا پلکان برقی بر روی‌سطح افق باشد. استفاده از این‌بنـد بـرای تصرف های اداری و تجاری برای هر تعداد طبقات مجاز است، اما برای سایر تصـرف هـا تنهـا برای آن دسته‌از پلکان یا پلکان برقی مجاز است‌که بیش‌از چهار طبقه‌را بـه هـم مـرتبط نسازد.
٣- برای منافذ لوله، سیم، کابل، کانال هوا و هواکش‌که مطابق با ضـوابط بخـش٣-٨-٩ محافظـت شده باشند، به‌دوربند شفت نیازی نیست.
٤- برای‌مدخل‌های‌کانال هایی‌که مطابق با ضوابط بخش٣-٨-٩محافظت شده باشـند، بـه دوربنـد شفت نیازی نیست.
٥- برای‌گشودگی‌های موجود در کف که مطابق با ضوابط خاص آتریوم ها (بخش٣-١١-١) باشند.
٦- برای دودکش‌های بنایی که‌در آنها فضای پیرامونی محافظتی در هر طبقه با مصالح تأیید شـده اجرا شده است، نیازی به دوربند شفت نیست.
٧- در کلیه تصرف ها به‌غیر از گروه های د ـ٢ و د ـ٣ برای‌گشودگی‌کفی که واجد شرایط زیر باشد نیازی به دوربند شفت نیست:
٧-١- بیش از دو طبقه را به یکدیگر مرتبط نکند و گشودگی‌های محافظـت نشـده دیگـری در این دو طبقه وجود نداشته باشد که باعث مرتبط‌شدن آنها به‌طبقات دیگر شود.
٧-٢- بخشی‌از سیستم راه خروج الزامی نباشد، به‌جز موارد مجاز در بند ٣-٦-٣-٣-٣ ٧-٣- در میان ساختار ساختمان پنهان نباشد.
٧-٤- در گروه های(د) و (م) به‌کریدور باز نشود.
٧-٥- در هیچ تصرفی در طبقات بدون شبکه‌بارنده خودکار به‌کریدور باز نشود.
٨- برای رمپ اتومبیل در پارکینگ‌های باز یا بسته که مطابق ضوابط و مقررات مربوط ساخته شـده باشند، به دوربند شفت نیازی نیست.
٩- برای گشودگی های کف بین یک میان طبقه (نیم‌طبقه) و کف طبقه پائینی بـه‌دوربنـد شـفت‌نیازی نیست.
١٠- برای درزهایی که بـه وسـیله یـک سیسـتم مقـاوم در برابـر آتـش مطـابق بـا ضـوابط‌بخـش٣-٨-٩محافظت شده اند، به دوربند شفت‌نیازی نیست.
١١- برای آسانسورهای نفربر واقع در پارکینگ‌های باز نیازی به دوربند مقاوم در برابـر آتـش بـرای شفت نیست، به شرطی که آسانسور فقط به پارکینگ باز اختصاص داشـته و بـرای فضـاهای بـا سایر تصرف ها بهره برداری نشود.
١٢- هر جای دیگری که در این‌مقررات مجاز شناخته شده باشد.
٣-٨-٦-٣ مصالح
مصالح مورد استفاده در دوربند شفت‌باید با توجه‌به‌نوع ساختار ساختمان مطابق‌با الزامات فصـل ٣-٣ از نوع مجاز باشد.
4-6-8-3 درجه بندی مقاومت در برابر آتش
ساختار دوربند شفت در ساختمان های با ارتفاع ٤ طبقه روی تراز زمین یا بیشتر بایـد از نـوع غیـر قابل سوختن و حداقل دو ساعت مقاوم در برابر آتش باشد. برای ساختمان های با ارتفاع کمتـر از ٤ طبقه، دوربند شفت‌باید حداقل یک ساعت مقاوم در برابر آتش باشد.
٣-٨-٦-٥ دیوارهای خارجی دوربند شفت‌ها
در جایی که دیوارهای خارجی به عنوان بخشی از دوربند شـفت مـورد نیـاز عمـل‌مـی‌کننـد، ایـن دیوارها باید مطابق ضوابط دیوارهای خارجی منـدرج در بخـش٣-٨-٣ باشـند و نیـازی بـه‌اعمـال الزامات مقاومت در برابر آتش دوربندها برای آنها نیست.
تبصره: دیوارهای‌خارجی‌که‌مطابق‌بند ٣-٦-٣-٣-١١ باید دارای درجه بندی مقاومت در برابر آتش باشند.
٣-٨-٦-٦ بازشوها
بازشوهای موجود در دیوار دوربند شفت باید مطابق الزامات ارائه‌شده در بخش٣-٨-١١ برای موانع آتش محافظت شوند. بازشوهایی که قابلیت باز شدن دارند، باید از نوع خود بسته شو یا خودکار بسته شوی مرتبط با سیستم کشف دود باشند.
٣-٨-٦-٦-١ بازشوهای غیر مجاز
غیر از بازشوهایی که برای کاربرد شفت مورد نیاز هستند، وجود هیچ بازشو دیگری در شفت مجاز نیست.
٣-٨-٦-٧ انتهای پایینی دوربند شفت
هر شفتی که تا انتهای پایین‌ترین قسمت ساختمان یا سازه امتداد نداشته‌باشند، باید به یکی‌از حالت‌های زیر تمام شود:
١ـ در پایین‌ترین سطح خود با ساختاری دارای درجه‌بندی مقاومت در برابر آتش یکسان با مقاومت پایین‌ترین کفی که شفت از میان آن عبور می‌کند محصور شود. این مقاومت نباید کمتر از درجه لازم برای‌دیوار شفت باشد.
٢ـ به‌اتاقی دارای کاربرد مرتبط با شفت ختم شود. اتاق باید از بقیه ساختمان توسط ساختاری با درجه مقاومت در برابر آتش و درجه محافظت بازشو حداقل برابر با درجه مورد نیاز برای محافظت دوربند شفت جدا شود.
تبصره:در صورتی‌که هیچگونه مواد قابل سوختن در داخل شفت وجود نداشته و هیچگونه بازشـو یا منفذی نیز از دیوار دوربند شفت به‌داخل ساختمان وجود نداشته باشد، به جـدا کـردن اتـاق بـا ساختار درجه‌بندی شده و محافظت پایین شفت نیازی نیست.
٣ـ به وسیله دمپرهای ضد حریق استاندارد، که در پایین ترین کف در داخـل دوربنـد شـفت نصـب شده اند، محافظت‌شود.
٣-٨-٦-٨ انتهای بالای دوربند شفت
چنانچه دوربند شفت تا زیر ساختار بام ساختمان امتداد نداشته‌باشد، باید در بالاترین قسمت‌خـود با ساختاری با درجه مقاومت در برابر آتش معادل با بالاترین کفی که از آن عبور می‌کنـد، محصـور شود. این مقاومت نباید کمتر از درجه لازم برای دوربند شفت باشد.
٣-٨-٦-٩ شوت زباله و لباس
شوت زباله و لباس، اتاق های دسترسی و انتهایی و اتاق زباله‌سوزی بایـد مطـابق شـرایط‌منـدرج در این‌بند باشند.
تبصره: شوت های موجود در یک واحد مسکونی مستقل
٣-٨-٦-٩-١ دوربندهای شوت زباله و لباس
دوربند شفت حاوی شوت زباله یا لباس نباید برای هیچ منظور دیگری استفاده شود و بایـد مطـابق شرایط‌مندرج در بند ٣-٨-٦-٤ دوربندی شود. بازشو های‌شـفت، شـامل بازشـو هـای آن از طریـق اتاق های دسترسی و انتهایی، باید مطابق این‌بخش و بخش٣-٨-١٢ محافظت شوند. بازشوهای بـه شوت ها نباید در کریدور های دسترس خـروج قـرار داشـته باشـند. در بازشـوی شـوت بایـد از نـوع خود بسته‌شو یا خودکار بسته شوی متصل به کاشف دود باشد.
٣-٨-٦-٩-٢ مصالح
دوربند شفت‌شوت زباله یا لباس باید بر حسب نوع ساختار ساختمان مطابق با الزامات فصل٣-٣ از مصالح مجاز ساخته شود.
٣-٨-٦-٩-٣ اتاق های دسترسی به شوت زباله و لباس
بازشو های دسترسی به شوت های زباله و لباس باید در اتاق هایی قرار گیرند که کاملاً دارای سـاختار درجه‌بندی برابر با حداقل یک ساعت مقاومت در برابر آتش باشد. بازشـو هـای اتـاق دسـترس بایـد توسط درهای آتش با درجه‌بندی حداقل برابر با ٤٥ دقیقه محافظت شوند و باید از نوع خود بسته شو یا خودکار بسته شوی متصل به کاشف دود باشند.
٣-٨-٦-٩-٤ اتاق تخلیه
شوت های زباله و لباس باید به اتاق کاملاً جدا شده از بقیه ساختمان و محصور بـه وسـیله سـاختار دارای درجه‌بندی حداقل یک ساعت مقاومت در برابر آتش تخلیه شوند. بازشو های به اتـاق انتهـایی باید به وسیله درهای آتش دارای درجه‌بندی حداقل ٤٥ دقیقه مقاومت در برابر آتش محافظت شود و باید از نوع خودبسته شو یا خودکار بسته شوی متصل به کاشف دود باشند. مجرای زبالـه نبایـد بـه اتاق زباله‌سوز ختم‌شود.
٣-٨-٦-٩-٥ اتاق زباله‌سوز
اتاق زباله‌سوز مطابق با شرایط‌جدول ٣-٢-٣ باشد.
٣-٨-٦-٩-٦ شبکه بارنده خودکار
لازم است تا شبکه بارنده خودکار تأیید شده برای شوت، اتاق انتهایی و اتاق زباله‌سوزی نصب شود.
٣-٨-٦-١٠ شفت آسانسور و بالابر ظروف
دوربند شفت آسانسور و دوربند بالابر ظروف باید مطابق‌بند ٣-٨-٦-٤ باشد.
٣-٨-٦-١٠-١ لابی آسانسور
در هر طبقه، هر آسانسوری که به یک کریدور دارای درجه‌بندی مقاومت در برابر آتش، مطابق‌بنـد ٣-٦-٣-٢-٤ باز می‌شود، باید دارای یک لابی باشد. لابی بایـد آسانسـورها را از کریـدور بـه‌وسـیله‌دیوار جداکننده آتش و بازشوهای محافظت‌شده جدا نماید. لابی‌هـای آسانسـور بایـد دارای حـداقل یک‌راه خروج مطابق شرایط فصل٣-٦ و سایر ضوابط این مقررات باشند.
تبصره ها:
١- در طبقه همکف خیابان تأمین لابی‌آسانسور الزامی نیست، به‌شرطی کـه تمـام طبقـه همکـف خیابان به شبکه بارنده خودکار تأیید شده مجهز باشد.
٢- برای آسانسورهایی که مطابق‌بند ٣-٨-٦-٢ نیاز به قرار گرفتن در دوربند شفت مقاوم در برابـر آتش نداشته باشند، تأمین لابی الزامی نیست.
٣- در ساختمان های غیر از گروه های د-٣ و نیز غیر از ساختمان های بلنـد مرتبـه، در صـورتی کـه‌ساختمان به‌طور کامل به وسیله شبکه بارنده خودکار تأیید شده محافظت شده باشد، نیـاز بـه‌تأمین لابی آسانسور نیست.
٤- در صورتی که شفت آسانسور مطابق‌با بند ٣-٩-٦ مجهز به سیستم فشار مثبـت باشـد، تـأمین لابی‌آسانسور الزامی نیست.
٥- لابی آسانسور برای پارکینگ‌های باز الزامی نیست، به شرطی که آسانسور فقط به پارکینـگ بـاز اختصاص داشته باشد.
٦- برای ساختمان های مسکونی (مـ٢) با حداکثر ارتفاع ٢٣ متر از تراز زمین و بار تصـرف کمتـر از ٤٠ نفر (در هر طبقه)، نیازی به پیش ورودی اختصاصی (لابی) آسانسور نیست.