مبحث سوم مقررات ملی ساختمان : حفاظت ساختمان ها در مقابل حریق (1395) | ٣-٨-٣ دیوارهای‌ خارجی‌

٣-٨-٣-١ کـلیات

دیوار های‌ خارجی‌ باید مطابق‌ الزامات این‌ بخش‌ دارای‌ درجه‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ بوده و بازشوهای‌ آنها در برابر آتش‌ محافظت‌ شده باشد.

٣-٨-٣-٢پیش ‌آمدگی ‌ها

پیش‌ آمدگی‌ های‌ دیوار در ساختمان های‌ نوع ١ و ٢ باید از مصالح‌ غیر قابل‌ سوختن‌ باشـند. در تمـام ساختارها در جاهایی‌ که‌ مطابق‌ با این‌ مبحث‌ وجود بازشو مجاز نیست‌ و یا محافظت‌ بازشوها الزامی‌ است‌، از برجستگی‌ ها یا پیش‌ آمدگی‌ های‌ اجرا شده با مصالح‌ قابل‌ سوختن‌ استفاده نشود.

٣-٨-٣-٣ ساختمان های ‌مستقر در یک ‌ملک‌ (قطعه ‌زمین‌ یا محوطه‌ مشترک)

به‌ منظور تعیین‌ الزامات دیوار و محافظت‌ بازشوها و پوشش‌ سقف‌ بـرای‌ سـاختمان هـای‌ مسـتقر در یک‌ ملک‌ (قطعه‌زمین‌ یا محوطه‌ مشترک)، لازم است‌ تا برای‌ تعیین‌ فاصله‌ مجزا سازی‌ حریق‌، یـک‌ خط‌ فرضی‌ بین‌ آنها در نظر گرفته‌ شود. چنانچه‌ یک‌ ساختمان جدید در ملکی‌ بنا شـود کـه‌ در آن ساختمان دیگری‌ وجود دارد، این‌ خط‌ فرضی‌ باید در جایی‌ در نظر گرفته‌ شـود کـه‌ دیوار خـارجی‌ و محافظت‌ بازشـوهـای‌ سـاختمان موجـود بـا معیارهـای‌ بنـدهـای‌٣-٨-٣-٥ و ٣-٨-٣-٦ مطابقـت‌ داشته‌ باشد.

٣-٨-٣-٤ مصالح‌

مصالح‌ دیوارهای‌ خارجی‌ باید بر اساس الزامات ساختار ساختمان (فصل‌٣-٣) از نوع مجاز باشد.

٣-٨-٣-٥ درجه‌ بندی ‌مقاومت ‌در برابر آتش‌

دیوارهای‌ خارجی‌ ساختمان باید مطابق‌ با جـدول هـای‌٣-٣-١ و ٣-٣-٢ دارای‌ درجـه‌ مقاومـت‌ در برابر آتش‌ باشند. درجه‌بندی‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ دیوارهای‌ خارجی‌ برای‌ فواصل‌ مجزاسازی‌ حریق‌ بزرگتر از 1/5 متر باید از طرف داخل‌ آنها صورت گیرد (آزمون مقاومت‌ در برابر آتش‌ از طرف وجـه‌ داخلی‌ روی‌ آنها صـورت گیـرد). بـرای‌ فواصـل‌ مجزا سـازی‌ حریـق‌ برابـر یـا کـوچکتر از 1/5 متـر، درجه‌بندی‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ باید از هر دو طرف دیوار صورت گیرد.

٣-٨-٣-٦ مساحت ‌مجاز بازشوها

حداکثر مساحت‌ بازشوهای‌ محافظت‌ شده و محافظت‌ نشده در دیوار خارجی‌ هر طبقه‌، نباید بـیش‌ از مقدار معین‌ شده در جدول ٣-٨-٣-٦ باشد. در صورتی‌ که‌ هر دو نوع بازشوهای‌ محافظت‌ شده و محافظت‌ نشده در دیوار خارجی‌ یک‌ طبقه‌ قرار گرفته‌ باشند، مساحت‌ کل‌ بازشوهـا بایـد از معادلـه‌ زیر پیروی‌ نماید:

که‌ در آن:

A = مساحت‌ واقعی‌بازشوهای‌ محافظت‌ شده

a = مساحت‌ مجاز بازشوهای‌ محافظت‌ شده،

Au = مساحت‌ واقعی‌بازشوهای‌ محافظت‌ نشده،

au = مساحت‌ مجاز بازشوهای‌ محافظت‌ نشده.

یادآوری‌: ساختمان هایی‌ که‌ دیوار خارجی‌ آنها الزامی‌ به‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ نـدارد، محـدودیتی‌ برای‌ مساحت‌ بازشوهای‌ محافظت‌ نشده برای‌ آنها وجود ندارد.

٣-٨-٣-٦-١ تأثیر وجود شبکه ‌بارنده خودکار

در ساختمان هایی‌که‌ به‌ طور کامل‌ به‌ شبکه‌ بارنده خودکار تأیید شده مجهز باشند، حداکثر مساحت‌ مجاز بازشوهای‌ محافظت‌ نشده در تمام تصرف ها به‌ غیر از تصرف های‌ گروه (خ)، می‌تواند با مقادیر مندرج در جدول ٣-٨-٣-٦ برای‌ بازشوهای‌ محافظت‌ شده یکسان در نظر گرفته‌ شود.

٣-٨-٣-٦-٢ وضعیت ‌طبقه ‌اول

در تصرف های‌ به‌ جز گروه (خ)، برای‌ بازشوهای‌ محافظت‌ نشده در طبقه‌ اول دیوارهای‌ خارجی‌ رو به‌خیابان با فاصله‌ مجزا سازی‌ حریق‌ بیش‌از 3/0 متر یا رو به‌ فضای‌ باز متصرف نشده نیاز به‌ اعمال محدودیت‌ نیست‌. فضای‌ باز باید در محدوده همان ملک‌ یا برای‌ استفاده عمومی‌ بوده و نباید عرض کمتر از 6/0 متر داشته‌باشد. این‌فضا باید به‌منظور دسترسی‌ نیروهای‌ آتش‌ نشانی‌ به‌ خیابان راه داشته‌ باشد.

٣-٨-٣-٦-٣ وضعیت ‌سیستم ‌های ‌اضطراری ‌و تأسیسات آتش ‌نشانی‌

سیستم‌ های‌ اضطراری‌ و تأسیسات آتش‌نشانی‌ مانند پمپ‌ های‌ آتش‌ نشانی‌ و تابلوهای‌ برق اضطراری‌ نباید در اتاق هایی‌ نصب‌ شوند که‌ دارای‌ شیشه‌ها و بازشوهای‌ محافظت‌ نشده در دیوارهای‌ خارجی‌بوده و احتمال آسیب‌ زودرس آنها به‌ علت‌ نفوذ حریق‌ از طریق‌ نما و دیوار خارجی‌ (به‌علت‌ شکسته‌ شدن شیشه‌ در زمان گسترش حریق‌بر روی‌ نما) وجود داشته‌ باشد.

٣-٨-٣-٧ جداسازی ‌قائم ‌بازشوها

چنانچه‌ بازشوهای‌ دو طبقه‌ متوالی‌ در فاصله‌ افقی ‌1/5 متر یا کمتر از یکدیگر بوده و بازشـوی‌ واقـع‌ در طبقه‌ پائین‌تر از نوع محافظت‌ شده مطابق‌ بند ٣-٨-١١-٣ نباشد، بازشـوهای‌ موجـود در دیـوار خارجی‌ طبقه‌ های‌ مجاور باید به‌طور قائم‌ جدا سازی‌ شوند تا از پیشروی‌ آتش‌ سوزی‌ از طریق‌ جـدار خارجی‌ ساختمان جلوگیری‌شود. چنین‌ بازشوهایی‌ باید به‌طور قائم‌ از یکدیگر حداقل‌ به‌ اندازه ٩٠ سانتی‌ متر فاصله‌ داشته‌ باشند و بین‌ آنها یک‌ دیوار خارجی‌ یا دیگر اعضای‌ ساختمان با درجـه‌ یـک‌ ساعت‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ باشد، یا این‌که‌ به‌ وسیله‌ یک‌ مانع‌ (مانند بیرون زدگی‌کف‌) که‌ به‌ طور افقی‌ حداقل‌ به‌ اندازه ٧٥ سانتی‌ متر از دیوار خارجی‌ بیرون زده باشد، جـدا شـوند. ایـن‌ مـانع‌ بایـد دارای‌ درجه‌ مقاومت‌ حداقل‌ یک‌ ساعت‌ در برابر آتش‌ باشد.

تبصره ها:

١ـ ساختمان های‌ با ارتفاع سه‌طبقه‌ یا کمتر

٢ـ ساختمان هایی‌ که‌ به‌ طور کامل‌ به‌ سیستم‌ شبکه‌ بارنده خودکار تأیید شده مجهز باشند

٣ـ پارکینگ‌ های‌ باز

٣-٨-٣-٨ وضعیت ‌دیوار خارجی ‌در ساختمان های‌ مجاور با ارتفاع متفاوت

در ساختمان های‌ موجود در یک‌ ملک‌، در مورد هر بازشو با فاصله‌ قائم‌ کمتر از 4/5 متر بالاتر از بام ساختمان یا در فاصله‌ افقی‌کمتر از 4/5 متر با ساختمان مجـاور، بایـد تمهیـدات محـافظتی‌ مـورد تأیید مطابق‌ بندهای ٣-٨-٣-١٠ و ٣-٨-١١-٣ به‌ کار رود.

تبصره: در مواردی‌ که‌ ساختار بام، در یک‌ فاصله‌ حداقل‌ 3/0 متری‌ از ساختمان مجـاور، و نیـز کـل‌ طول و دهانه‌ اجزای‌ نگهدارنده بام، هر یک‌ دارای‌ درجه‌ یک‌ ساعت‌ مقاومت‌ در برابر آتـش‌ هسـتند، محافظت‌ بازشو لازم نیست‌.

٣-٨-٣-٩ دیوار جان پناه

تعبیه‌ دیوار جان پناه در بام مسطح‌ در امتداد دیوارهای‌ خارجی‌ الزامی‌است‌. درجه‌ مقاومت‌ در برابـر آتش‌ دیوار جان پناه باید یکسان با درجه‌ مورد نیاز برای‌ دیوار زیر آن باشـد و مصـالح‌ آن در سـمت‌ مجاور سطح‌ بام (شامل‌ مصالح‌ درپوش ها و مشابه‌) باید تا ارتفاع ٤٥ سـانتی‌متـر از نـوع غیـر قابـل‌ سوختن‌ باشد. ارتفاع جان پناه از نقطه‌ تلاقی‌ سطح‌ بام نباید کمتـر از ١١٠ سـانتی‌متـر باشـد. دیـوار جان پناه باید به‌ منظور جلوگیری‌ از شکست‌ و ریزش زود هنگام در حین‌ آتش‌ سوزی‌، دارای‌ سـاختار و سازه مناسب‌ باشد. همچنین‌ دیوار جان پناه باید الزامات ارائه‌ شده در مبحث‌ چهارم مقـررات ملـی‌ ساختمان را نیز برآورده سازد.

٣-٨-٣-١٠ محافظت ‌بازشوها

پنجره هایی‌ که‌ مطابق‌ بندهای‌٣-٨-٣-٦، ٣-٨-٣-٧ یا ٣-٨-٣-٨ لازم است‌ محافظت‌ شـوند، بایـد حائز شرایط‌ بند ٣-٨-١١-٣ باشند. سایر بازشوهایی‌ که‌ مطـابق‌ بنـدهای ‌٣-٨-٣-٦، ٣-٨-٣-٧ یـا ٣-٨-٣-٨ لازم است‌با درها یا کرکره های‌ آتش‌ محافظت‌ شوند، باید حائز شـرایط‌ بنـد ٣-٨-١١-٢ باشند. در جاهایی‌ که‌ طبق‌ بخش‌٣-٨-٣ به‌ محافظت‌ بازشوها نیاز نباشد، پنجره ها و درها می‌ توانند از هر نوع مصالح‌ دارای‌ استاندارد یا گواهینامه‌ فنی‌ معتبر ساخته‌ شوند.

٣-٨-٣-١١ درزها

درزهای‌ داخل‌ یا بین‌ آن دسته‌ از دیوارهای‌ خارجی‌ کـه‌ لازم اسـت‌ دارای‌ درجـه‌ مقاومـت‌ در برابـر آتش‌ باشند، باید با شرایط‌ بخش‌٣-٨-٩ مطابقت‌ نمایند.

تبصره: درزهای‌ آن دسته‌ از دیوارهای‌ خارجی‌ که‌ مجاز به‌ داشتن‌ بازشوهای‌ محافظت‌ نشده باشند.

٣-٨-٣-١١-١ دیوار پرده ای ‌خارجی‌

در صورت وجود فضای‌ خالی‌ (فاصله‌) در محل‌ تلاقی‌ مجموعه‌ کف‌ - سقف‌ و مجموعه‌ دیوار پـرده ای‌ خارجـی‌، این‌ فضا بایـد مطابـق‌بند ٣-٨-٩-٣ محافظت‌ شود.

٣-٨-٣-١٢ کانال ها و گشودگی ‌های ‌انتقال هوا

گشودگی‌ های‌ ایجاد شده توسط‌ کانال ها و دریچه‌ های‌ انتقال هوا در آن نوع دیوارهای‌ خـارجی‌ کـه‌ دارای‌ درجه‌ الزامی‌ مقاومت‌ در برابر آتش‌ هستند، بایـد مطـابق‌ بـا بخـش‌٣-٨-١٢ در برابـر آتـش‌ محافظت‌ شوند.