مبحث ششم مقررات ملی ساختمان : بارهای وارد بر ساختمان (1398) | ۹-۵-۶ بارهای جراثقال

بار زنده جراثقال به بار بهره برداری آن بستگی دارد در جراثقال های پلدار و جراثقال های تک ریلی بارهای طراحی تیرهای زیرسری به همراه اتصالات و نشیمن گاه های آنها باید در برگیرنده حداکثر بار چرخ پل جراثقال ضربه قائم و بارهای جانبی و طولی ناشی از حرکت جراثقال باشند. 

۱-۹-۵-۶ حداکثر بار چرخ جراثقال 

حداکثر بار چرخ در جراثقال های پل دار ،شامل بار ناشی از وزن پل به علاوه مجموع بار بهره برداری جراثقال و وزن ارابه در موقعیتی از قرارگیری ارابه بر روی زیرسری که بیشترین اثر را در آن ایجاد نماید، میباشد.

۲-۹-۵-۶ نیروی ضربه قائم 

برای در نظر گرفتن اثر ضربه قائم یا نیروی ارتعاشی ایجاد شده حداکثر بار چرخ جراثقال باید مطابق با درصدهای زیر افزایش یابد :

جراثقال های تک ریلی موتوردار                                                       25 درصد                 

جراثقال های پل دار موتوری کابین دار یا دارای کنترل از راه دور              25 درصد

جراثقال های پل دار موتوری با کنترل آویزی                                        10 درصد

جراثقال های پل دار یا تک ریلی بدون موتور با ارابه و بالابر دستی             0 درصد

۳-۹-۵-۶ بار جانبی 

بار جانبی تیر زیرسری جراثقال دارای ارابه های برقی باید برابر ۲۰ درصد مجموع بار ضریب دار جراثقال و وزن ارابه و بالابر در نظر گرفته شود. این بار به صورت افقی و در امتداد عمود بر محور تیر زیرسری به سمت تیر زیرسری یا در خلاف آن و در سطح تماس چرخ با تیر زیرسری در نظر گرفته شده و با توجه به جزییات سیستم حرکتی چرخ ها و به نسبت سختی جانبی تیرهای زیر سری طرفین و سازه نگهدارنده آنها توزیع میشود. 

۴-۹-۵-۶ نیروی طولی 

نیروی طولی وارد بر تیر زیرسری جراثقال به جز جراثقال پل دار با چرخ دنده دستی باید برابر ۱۰ درصد حداکثر بار چرخ جراثقال محاسبه شود بار طولی باید به صورت افقی در امتداد محور تیر زیرسری و در هر یک از جهات در سطح تماس چرخ با تیر زیرسری اثر داده شود. 

یادداشت های جدول ۶-۵-۱ :

۱) چنانچه مقدار بار زنده گسترده یکنواخت بام پس از کاهش مطابق بخش ۶-۵-۶ به کمتر از ۱ کیلونیوتن بر متر مربع برسد اعضائی که تحت این بار قرار گرفته و وظیفه یکپارچگی و پیوستگی سقف را نیز به عهده دارند باید مطابق بند ۶-۵-۲-۳ برای نامناسب ترین وضع بارگذاری طراحی شوند. 

۲) اعضای خرپاها و تیرهای اصلی پوشش سالن های صنعتی پارکینگ های تعمیراتی انبارها و ...... باید علاوه بر بارهای زنده وارد به سقف یک بار متمرکز برابر با ۱۰ کیلونیوتن را بطور موضعی تحمل نمایند این بار در خرپاها و در تیرها در هر نقطه اختیاری از عضو که بیشترین اثر را ایجاد کند وارد میشوند. 

۳) کاهش بار زنده برای این نوع کاربری طبق بخش ۶-۵-۷ مجاز نمی باشد مگر اینکه استثنای خاصی در آن منظور شده باشد. 

۴) در راه پله هایی که کف پله ها رفتار طره ای مجزا دارند کف پله ها باید برای یک بار متمرکز ۲ کیلونیوتن که در انتهای طره وارد میشود نیز طراحی گردند این بار لزومی ندارد همزمان با بار گسترده یکنواخت اعمال شود. 

۵) علاوه بر بارهای قائم طراحی باید بر اساس بارهای افقی جانبی که به هر ردیف از صندلی ها به شرح زیر وارد میشود انجام شود ۰٫۴ کیلونیوتن بر متر طول در راستای موازی ردیف صندلی ها و ۰٫۱۵ کیلونیوتن بر متر طول در راستای عمود بر ردیف صندلی نیازی به اعمال همزمان این دو بارگذاری نمیباشد. 

۶) کف های تعمیرگاه ها کارخانجات کارگاههای صنعتی و فضاهایی از این قبیل که دارای تجهیزات یا کاربری های خاص هستند باید برای بار زنده متناسب با کاربری خود طراحی شوند. 

7) کف پارکینگ ها و یا بخش هایی از یک ساختمان که برای پارک وسیله نقلیه مورد استفاده قرار می گیرد بر اساس بار زنده گسترده یکنواخت ارائه شده در ردیفهای ۱۱-۱ و ۱۱-۲ و بارهای متمرکز نظیر همان ردیف ها طراحی میشوند اما لازم نیست این دو بار به طور همزمان اعمال شوند. سطح تأثیر بار متمرکز ۱۲۰×۱۲۰ میلیمتر فرض میشود. 

پارکینگ های مکانیزه بدون دال یا سقف که به منظور پارک خودروهای سبک به کار می روند، بر اساس بار ۱۰ کیلونیوتن به ازای هر چرخ باید طراحی شوند. 

8) بارگذاری و طراحی کف ها برای عبور و پارک کامیونت کامیون یا اتوبوس با وزن بیش از ۹۰ کیلونیوتن باید طبق آیین نامه بارگذاری پلها نشریه شماره ۱۳۹ دفتر امور فنی و تدوین معیارها، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور انجام شوند. 

معابر و کف هایی که روی آنها احتمال عبور یا توقف ماشین های آتش نشانی باشد باید برای وزن کامیونت ۹۰ کیلونیوتن طراحی شود چنانچه در طراحی مقاومت در برابر حریق ساختمان عبور یا توقف ماشین سنگین تری پیش بینی شده باشد وزن این ماشین در محاسبات منظور خواهد شد. 

۹) بارگذاری را میتوان بر اساس مشخصات دستگاهها و توصیه های شرکت های سازنده آنها انجام داد، مشروط بر آنکه مقدار بار در آشپزخانه ها کمتر از ۵ در موتورخانه ها کمتر از ۷٫۵ و در اتاقهای هواساز کمتر از ۵ کیلونیوتون بر متر مربع نباشد. 

۱۰) بار گسترده یکنواخت کف انبارها باید بر اساس جداول پیوست شماره ۶-۳ تعیین شود. چنانچه وضع مواد انبار شونده روشن نباشد این بار باید با تخمین نوع انبار و مقایسه آن با جداول پیوست مذکور برابر با مقادیر پیشنهاد شده در آن جدول در نظر گرفته شود. این بار در هر صورت نباید کمتر از ۶ کیلونیوتن بر متر مربع منظور شود. 

۱۱) بار زنده کف جایگاه بالگردهایی با وزن عملیاتی کمتر از ۱۴ کیلونیوتن ۲ کیلونیوتن بر متر مربع در نظر گرفته شود این بار قابل کاهش نیست. 

وزن و ظرفیت بالگرد باید توسط مرجع ذیصلاح اعلام شود. 

۱۲) دو بار متمرکز منفرد به فاصله ۲٫۴۵ متر باید به کف جایگاه بالگرد محل قرارگیری چرخ ها اعمال گردد. مقدار هر یک از این بارها برابر 75% وزن عملیاتی بالگرد میباشد. 

محل قرارگیری این دو بار باید طوری باشد که بیشترین اثر را بر سازه وارد نماید. 

این بارها باید در سطحی به ابعاد 200x200 میلی متر وارد شده و نباید با سایر بارهای زنده متمرکز و گسترده همزمان وارد شود. 

۱۳) یک بار متمرکز منفرد با مقدار ۱۳٫۵ کیلونیوتن در سطحی به ابعاد ۱۲۰ × ۱۲۰ میلی متر در محلی که بیشترین اثر را در عضو ایجاد کند اعمال گردد نیازی به در نظر گرفتن همزمان این بار با سایر بارهای زنده گسترده و متمرکز نمیباشد. 

۱۴) بار متمرکز پله ها در سطحی به ابعاد ۵۰ × ۵۰ میلی متر و غیر همزمان با بارهای یکنواخت اعمال شود. 

۱۵) برای فروشگاه های عمده فروشی بزرگ مقدار بار گسترده باید با هماهنگی شرکت های تجهیز کننده فروشگاه تعیین شود. در هر حال این مقدار از بارگسترده جدول نباید کمتر باشد.