مبحث نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان های بتن آرمه (1399) | ٩-٢١-۶ آرماتورهاى عرضى

٩-٢١-6-١ خاموت ها

٩-٢١-۶-١-١ خاموت ها باید تا جايی كه محدودیت‌ های پوشش ميلگردها اجازه میدهند، تا نزدیکی وجوه کششی و فشاری عضو امتداد یافته و در دو انتها مهار شوند. در مواردى كه از خاموت به عنوان آرماتور برشى استفاده مى شود، خاموت بايد به اندازه ى عمق موثر d از وجه فشارى ادامه يابد.

٩-٢١-۶-١-٢ بين انتهاهاى مهار شده، هر خم در قسمت پيوسته ى خاموت U شكل منفرد يا چندتایی و هر خم در خاموت بسته، بايد در بر گيرنده ى ميلگرد طولى باشد.

٩-٢١-٢-١-٣ مهار ميلگرد وسيم آجدار در خاموت بايد منطبق بر شرايط زير باشد:

الف- در ميلگردها يا سيم هاى با قطر كوچكتر يا مساوى ١۶ ميلى متر، و براى ميلگردهاى با قطر ١٨ تا 25 ميلى متر با تنش تسليم كمتر از ٢٨٠ مگاپاسكال، وجود قلاب استاندارد پيرامون ميلگرد طولی.

پ - در تيرچه ها، براى ميلگردها يا سيم هاى با قطر كوچكتر يا مساوى ١٢ ميلى متر، وجود قلاب استاندارد.

٩-٢١-۶-١-4 مهار هر یک از ساقه‌ای شبكەی آرماتور سيمى جوش شدەى تشكيل دهنده ى يک خاموت U شكل، بايد منطبق بر يكى از شرايط زير باشد (شكل ٩-٢١-١).

الف- وجود دو سيم طولى به فاصله‌ی ٥٠ ميلى متراز هم در طول عضو در قسمت فوقانى خاموت U شكل

ب- وجود یک سيم طولى واقع در فاصله‌ی كمتر از يك چهارم عمق موثر از وجه فشارى، وسيم طولی دوم نزدیکتر از سیم اول به وجه فشاری و به فاصله‌ی بيش از ٥٠ ميلى متر از سيم اول. قرارگيرى سيم دوم روى ساق خاموت يا روى قلاب با حداقل قطر خم برابر با هشت برابر قطر خاموت مجاز است.

٩-٢١-۶-١-5 مهار دو انتهاى خاموت متشكل از سيم جوش شده با تنها يک ساق، توسط دو سيم طولى با فاصله‌ ی حداقل ٥٠ ميلى متر از يکديگر، با تامين شرايط زير مجاز است.

الف- وجود حداقل یک سیم طولى داخلى، با فاصله‌ی بيش تراز يک چهارم عمق موثر و ٥٠ ميلى متراز نصف عمق موثر مقطع، هر كدام بزرگ تر است.

ب- سیم طولی خارجی در وجه کششی باید از نزدیکترین میلگردهای طولی اصلى خمشى، به وجه کششی نزدیکتر باشد.

٩-٢١-۶-١-۶ خاموت هایی كه به منظور پیچش یا یکپارچگى عضو بكار میروند، بايد به صورت خاموت بسته وعمود بر امتداد طولى عضو باشند. در صورت استفاده از سيم هاى جوش شده، سيم عرضى بايد عمود بر محور عضو باشد. مهار اين خاموت ها با يكى از روش هاى زير انجام مى شود

الف - دو انتهاى خاموت به قلاب 135 درجه پيرامون ميلگرد طولى ختم مى شوند.

ب - در مواردی كه بتن پيرامون مهار به دليل وجود بال يا دال مستعد متلاشى شدن نيست، مهار را مى توان با لحاظ نمودن الزامات 9-21-6-1-3- الف يا ب، و يا 9-21-6-1-4 تامين نمود.

٩-٢١-۶-١-٧ خاموت هایی كه به منظور پیچش یا یکپارچگى عضو به كار می روند، مى توانند از دو جزء تشكيل شوند: يک خاموت U شكل با خم هاى 135 درجه، و يک سنجاقى كه خم ٩٠ درجه ی آن باید مجاور وجهی از عضو قرار گیرد که بتن به دلیل محصور شدگى ناشى از بال يا دال مستعد متلاشى شدن نيست.

٩-٢١-۶-١-٨ به جز در مواردی که خاموت برای پیچش یا یکپارچگی عضو به كار می رود، خاموت بسته را می توان با استفاده از دو خاموت U شکل ساخت. طول وصله‌ی ساق خاموت‌های U شكل بايد حداقل 1/3 برابر طول مهارى، ld ، باشد. هم چنين در اعضايى كه عمق كل مقطع آنها حداقل 450 ميلى متر و نيروى هر ساق (حاصل ضرب تنش تسليم در سطح مقطع خاموت) كم تر از ۴٠ کیلو نیوتن است، وصله‌ ی ساق ها، چنان چه در کل عمق عضو ادامه یابد، كافى تلقى می شود.

٩-٢١-۶-٢ تنگ ها

٩-٢١-۶-٢-١ تنگ ها باید از حلقه هاى بسته ى ميلگردهاى آجدار تشكيل شده، و فواصل آنها از يکديگر شرايط زير را تامين كنند.

الف- فاصله‌ی آزاد حداقل 1/33 برابر حداكثر قطر اسمى سنگ دانه.

ب- فاصله‌ی مرکز به مركز تنگ ها نبايد از هيچ يک از مقادير زير بيش تر باشد:

      - ١۶ برابر قطر ميلگرد طولى؛

      - 48 برابر قطر ميلگرد عرضى؛

      - كوچكترين بعد عضو.

٩-٢١-6-٢-٢ قطر تنگ ها بايد حداقل برابر مقادير زير باشد:

الف- قطر ١٠ ميلى متر براى ميلگرد طولى تا قطر ٣٢ ميلى متر.

ب- قطر ١٢ ميلى متر براى ميلگرد طولى به قطر 34 میلى متر و بزرگتر و يا گروه ميلگردهاى طولی.

٩-٢١-6-٢-٣ استفاده از سيم آجدار يا شبكه ى آرماتور سيم جوش شده به عنوان جایگزين تنگ آجدار، با سطح مقطع معادل ميلگرد آجدار با در نظر گرفتن الزامات 9-21-6-2-1 و ٩-4-٨ مجاز است.

٩-٢١-6-٢-4 تنگ هاى مستطيلى بايد شرايط زير را تامين كنند.

الف- هر میلگرد طولی واقع در گوشه ی مقطع، و سایر میلگرد‌های طولی به صورت یک در ميان، باید توسط خم با زاویه‌ ی کمتر یا مساوی ١٣۵ درجه مهار شود.

ب- ميلگرد طولى بدون مهار جانبى نبايد فاصله‌ی آزاد بيش از ١٥٠ ميلى متر از ميلگرد طولى مهار شده داشته باشد.

پ- مهار تنگ‌ ها در مقاطع مستطیلی، با قلاب استاندارد كه ميلگرد طولی را در بر گرفته، انجام می شود.

ت- استفاده از مجموعه‌ی میلگرد‌های سر دار به عنوان تنگ مجاز نيست.

٩-٢١-۶-٢-5 در مواردى كه ميلگردهاى طولى داراى آرايش دايروى هستند، مى توان از تنگ‌ های دایروی استفاده نمود. مهار تنگ هاى دايروى بايد شرايط زير را تامين كند

الف- در انتهاى هر تنگ، ميلگردها بايد حداقل ١٥٠ ميلى متر هم پوشانى داشته باشند.

ب- انتهای تنگ باید به یک قلاب استاندارد که میلگردهای طولی را در بر گرفته، ختم شود.

پ- همپوشانی‌ های تنگه‌ ای متوالی بر روی آرماتورهای طولی پیرامونی نباید بر روی یک دیگر واقع شده، و بايد در وجوه مقابل مقطع باشند.

٩-٢١-6-٢-6 استفاده از ميلگرد يا سيم آجدار پيوسته بعنوان تنگ مجاز است، اگر الزامات فواصل تنگ ها ضوابط بند 9-21-6-2-1 و سطح مقطع تنگ شرايط بند ٩-٢١-6-٢-٢ را تامين نمایند. مهار انتهای تنگ پیوسته با یک دور اضافی پیچاندن آن تامین می شود.

٩-٢١-۶-٢-٧ تنگ هايی كه براى مقابله با پيچش به كار برده مى شوند، بايد عمود بر محور طولى عضو بوده و شرايط زير را ارضا نمايند.

الف- دو انتهای تنگ به قلاب استاندارد ١٣۵ درجه و یا قلاب لرزەای پیرامون ميلگرد طولى ختم شده و انتهای خم بايد در بتن هسته مهار شود.

ب- در مواردی كه بتن پيرامون مهار به دليل وجود بال يا دال مستعد متلاشى شدن نيست، بايد الزامات بندهاى 9-21-6-1-3-الف يا ب، يا 9-21-6-1-4 تامين كردند.

٩-٢١-۶-٣ دورپيچ‌ ها

٩-٢١-۶-٣-١ دورپيچ ها بايد متشكل از ميلگرد يا سيم پيوسته با فاصله هاى مساوى بوده، و فاصله‌ی آزاد آنها از يک ديگر شرايط زير را تامين نمايد.

الف- حداقل 1/33 برابر اندازەی بزرگترین سنگ دانه و ٢۵ میلی متر، هر كدام بزرگتر است.

ب- حداكثر ٧٥ ميلى متر.

٩-٢١-6-٣-٢ قطر سيم يا ميلگرد دورپيچ براى اجرا به صورت بتن درجا بايد حداقل ١٠ ميلى متر باشد.

3-3-6-21-9 به جز براى آرماتور عرضى در فونداسيون هاى عميق، نسبت حجمى ميلگرد دورپيچ، ρs، بايد بر طبق رابطه‌ى زير باشد.

در اين رابطه مقدار تنش تسليم دورپيچ،  fyt نبايد از ٧٠٠ مگاپاسكال بيش تر در نظر گرفته شود.

٩-٢١-6-٣-4 مهار دورپیچ ها در هر انتها با پيچاندن يک و نيم دور اضافى دورپيچ تامين مى شود.

٩-٢١-۶-٣-5 وصله‌ى دورپيچ ها با يكى از روش هاى زير انجام مى شود

الف - وصله‌ ى جوشى يا مكانيكى مطابق بند ٩-٢١-4-٧.

ب - وصله‌ ى پوششى مطابق بند 9-21-6-3-6 براى ميلگردهاى با تنش تسليم كمتر يا مساوى 420 مگاپاسكال.

٩-٢١-۶-٣-۶ طول وصله‌ ی پوششى دورپيچ بر اساس جدول ٩-٢١-٧ تعيين مى شود؛ اين طول در هر صورت نباید كمتر از ٣٠٠ ميلى متر در نظر گرفته شود. در صورت نياز به قلاب، انتهاى قلاب باید در هسته ی محصور شده توسط دورپیچ مهار شود.



٩-٢١-4-6 دورگير

٩-٢١-۴-۶-١ دورگيرها بايد متشكل از تنگه‎ ای بسته يا پيچيده شده به صورت پيوسته باشند. دورگیرها را می توان از چند جزء که هر یک داراى قلاب لرزه‌اى در دو انتها است، ساخت.

٩-٢١-4-6-٢ هر يک از اجزاى دورگیرها بايد به وسيله‌ ى قلاب لرزه‌ اى در دو انتها، طبق ضوابط بند ٩-٢١-٢-٢-4 مهار شوند. اين قلاب ها بايد يک ميلگرد طولى را در بر گيرند. استفاده از میلگردهای سردار متصل به هم به عنوان دورگير مجاز نيست.