مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان : مدیریت انرژی در ساختمان (1404) | 2-5-19 تأسیسات مکانیکی

هدف اصلی این بخش دستیابی به میزان مورد نظر بازدهی کلی سامانه های تأسیسات مکانیکی از جمله  سرمایش، گرمایش و تهویه مطبوع است. بنابراین الزامات تنها محدود به مقدار ضریب عملکرد  تجهیزات نبوده و معیارهای دیگری مانند نسبت بازدهی انرژی، شاخص بازدهی انرژی، نسبت بازدهی  یکپارچه انرژی، نسبت بازدهی انرژی فصلی، شاخص عملکرد فصلی گرمایش، کارایی در بار کامل،  کارایی یکپارچه در بار نسبی، بهره وری سوخت سالیانه، حداقل بازدهی گزارش شده، حداقل بازدهی  گزارش شده یکپارچه فصلی، بازدهی عملکرد یکپارچه فصلی نیز در تدوین الزامات مورد توجه قرار  گرفته است. 

الف) رعایت تمامی موارد این بخش در مورد تمامی سامانه ها و تجهیزات مکانیکی ساختمان از جمله  سرمایش، گرمایش، تهویه مطبوع، آب گرم مصرفی الزامی است. در صورت وجود تناقض و یا اختلاف  میان الزامات این مبحث با مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان (تأسیسات مکانیکی)، رعایت الزامات  این مبحث در اولویت است. 

ب) مقررات این بخش در مورد ساختمانهایی که به طور کامل مستقل از شبکه سراسری برق و گاز  بوده و امکان اتصال به شبکه در آینده در آنها وجود نداشته باشد الزامی نیست. این ساختمانها در  هیچ شرایطی نباید از منابع سوخت تجدید ناپذیر به صورت مسقیم و غیر مستقیم (گازوئیل، نفت و ....)  استفاده کنند و تمام انرژی مورد نیاز آنها باید فقط از منابع تجدید پذیر تأمین شود. 

۱-۲-۵-۱۹ تولید و بازیافت 

الف) محاسبه میزان بارهای سرمایش و گرمایش باید بر اساس الزامات مبحث چهاردهم مقررات ملی  ساختمان انجام شود. 

ب) در تمامی ساختمان های غیر مسکونی با مساحت تهویه شونده بیش از ۳۰۰۰ متر مربع در تمام  اقلیم ها استفاده از تأسیسات سرمایش و گرمایش مرکزی الزامی است. 

پ) در تمامی ساختمانهای مسکونی دارای بیش از ۳۰ واحد و یا مساحت تهویه شونده بیش از ۳۰۰۰  متر مربع در تمام اقلیم ها استفاده از تأسیسات سرمایش و گرمایش مرکزی الزامی است. 

ت) در محاسبه بارهای سرمایش و گرمایش باید میزان انرژی حاصل از سامانه بازیافت انرژی محاسبه  شده و از بار کل کسر شود. 

ج) در محاسبه حداکثر بار سرمایش و گرمایش باید اینرسی حرارتی جرم داخلی ساختمان (شامل  پوسته مجاور فضای کنترل شده اعم از دیوار ،سقف کف تجهیزات و مبلمان ثابت) محاسبه و از حداکثر  بار اولیه کسر شود. 

چ) حداکثر ظرفیت تولید همزمان تمامی دستگاه های سرمایش و گرمایش نباید از میزان ظرفیت  حرارتی اولیه پس از کسر بازیافت انرژی و ظرفیت جرم حرارتی داخلی بیشتر باشد. 

ح) در صورت استفاده از سامانه های ذخیره انرژی حرارتی مانند بانک یخ، توان کل تولید سرمایش و  گرمایش ساختمان باید پس از کسر ظرفیت حرارتی این سامانه ها محاسبه شود. 

خ) در محاسبه ظرفیت و نحوه تولید و کنترل سرمایش و گرمایش علاوه بر وضعیت بار کامل باید  شرایط کنترل میزان تولید و توزیع در حالت های بار جزئی برای وضعیت های ۷۵%، ۵۰% و ۲۵%  بارکل به طور مستقل محاسبه شده و شرایط بار جزئی این حالات مانند ساختمان های جداگانه در  دفترچه محاسبات به طور کامل شرح داده شود. 

د) در بخش هایی از ساختمان که به دلیل نوع فعالیت بدون وقفه تحت بار کامل قرار دارند مانند دیتا  سنترها در صورت دارا بودن سامانه سرمایش و گرمایش کاملاً مستقل از سایر بخش ها، انجام محاسبات  بار جزئی الزامی نیست. 

ذ) با توجه به اطلاعات اقلیمی محل ساختمان باید ساعات بدون نیاز به سرمایش و گرمایش تعیین  شده و بر این اساس بارهای جزئی بین فصلی با استفاده از سامانه تزریق هوای تازه مستقیم محاسبه  و از بار کلی یا جزئی آن ساعات کسر شود در حداکثر ساعات ممکن باید از سامانه هوای تازه مستقیم  استفاده شود. 

ر) در طراحی سامانه های سرمایش حداقل دمای تنظیمی داخل باید ۲۵ درجه سانتی گراد در نظر  گرفته شود. 

ز) در طراحی سامانه های گرمایش حداکثر دمای تنظیمی داخل باید ۲۱ درجه سانتی گراد در نظر  گرفته شود. 

ژ) اعمال هر گونه ضریب اصلاحی افزایشی به ظرفیت طراحی سامانه های سرمایش و گرمایش مطلقاً  ممنوع است. 

س) در صورت استفاده از چند چیلر بویلر یا مبدل حرارتی به صورت همزمان محاسبه اولویت شروع  به کار تنظیم ظرفیت نقطه بهینه ورود و خروج هر دستگاه و سناریوی کنترل ورود و خروج باید در  دفترچه محاسبات به جزئیات بیان شود. 

ش) در انتخاب تعداد بهینه چیلر و بویلر باید محاسبات نقطه بهینه مصرف بر اساس سناریوی انفرادی  و یا تجمیعی و ورود و خروج محاسبه و در دفترچه محاسبات درج شود. 

ص) استفاده از انواع چیلرهای جذبی تک اثره تنها در صورتی مجاز است که برای تأمین حرارت مورد  نیاز از منبعی غیر از شبکه سراسری گاز و برق و منابع انرژی تجدید ناپذیر (مانند آبگرمکن خورشیدی  آب گرم حاصل از CIP و ...) استفاده شود. 

ذ) بر اساس مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان سامانه گاز طبیعی در ساختمان برای  ساختمان های تجاری بالای ۶۰ متر پیش بینی گرمایش متمرکز الزامی است. طراحی و استفاده از  اسپیلت برای گرمایش به علت مصرف برق بالا و تعداد باز و بسته شدن زیاد درهای ساختمان های  تجاری ممنوع است. همچنین تعبیه اتاقکی برای قرارگیری سامانه های گرمایشی مرکزی در نقشه های  معماری الزامی است. 

ع) اختلاف دمای آب رفت و برگشت (ΔT) در چیلرها نباید از ۵/۶ درجه سانتی گراد کمتر باشد.

غ) اختلاف دمای آب رفت و برگشت (ΔT) در بویلرها نباید از ۱۰ درجه سانتی گراد کمتر باشد. 

ف) طراحی و نصب سامانه بازیافت حرارت با قابلیت بازیافت حداقل ۷۰% از حرارت حاصل از گازهای  احتراق بر روی دودکش بویلرهای با ظرفیت بیش از سه میلیون Btu٫h الزامی است. 

ق) طراحی و نصب سامانه بازیافت حرارت برای دستگاه های هواساز با میزان هوای تازه بیش از ۷۰%  یا با ظرفیت تأمین هوای بیش از ۵۰۰۰ فوت مکعب بر دقیقه یا اختلاف دمای بیش از ۵ درجه  سانتی گراد میان هوای ورودی و خروجی الزامی است. 

ک) سامانه بازیافت حرارت هواسازها باید حداقل قابلیت بازیافت ۵۰% از دمای هوای خروجی و انتقال  آن به هوای تازه ورودی را دارا باشند. 

گ) نصب سنسورهای سنجش گازهای گلخانه ای مانند دی اکسید کربن مونواکسید کربن و گازهای  سمی حاصل از احتراق بر روی خروجی دودکش بویلرهای با ظرفیت بیش از سه میلیون Btu٫h الزامی  است. 

ل) نصب سایبان برای تمامی کندانسورهای کولرهای گازی و کولرهای آبی الزامی است. 

م) در صورت نصب پکیج در فضای آزاد برای جلوگیری از هدر رفت گرما محفظه جدا کننده باید عایق  با ضخامت حداقل ۱۳ میلی متر، را دارا بوده و همچنین دارای دودکش دو جداره یا دودکش ساختمانی  با قابلیت تأمین هوا، تنها به میزان مورد نیاز پکیج باشد. 

ن) رعایت حداقل بازدهی تجهیزات سرمایش و گرمایش مرکزی بر اساس مقادیر زیر الزامی است. 

و) رعایت حداقل بازدهی تجهیزات سرمایش و گرمایش غیر مرکزی بر اساس مقادیر زیر الزامی است. 

۲-۲-۵-۱۹ سامانه های توزیع و کنترل 

۱-۲-۲-۵-۱۹ عایق کاری سامانه توزیع 

الف) عایق کاری تمامی سطوح مخازن و لوله های آب سرد آب گرم و بخار با رعایت معیارهای این بخش  الزامی است. 

ب) این عایق کاری ها در بازرسی های دوره ای و پایان ساخت توسط روش های مختلف از جمله دوربین  حرارتی مورد پایش قرار گرفته و تنها در صورت انجام صحیح برای حداقل ۹۵% از مساحت کل مخازن  و لوله ها قابل قبول خواهد بود. 

پ) حداکثر ضریب انتقال حرارت مجاز برای عایق های مخازن و لوله های آب گرم و بخار ۰/۶ وات بر  متر مربع درجه کلوین (0.6W/m².k) است. 

ت) حداکثر ضریب انتقال حرارتی مجاز برای عایق های مخازن و لوله های آب سرد ۰٫۷ وات بر متر مربع   درجه کلوین (0.7W/m².k) است.

ث) عایق کاری کل مسیر سامانه سرمایش و گرمایش آب گرم مصرفی مرکزی باید به گونه ای انجام شود  که هدر رفت دما از محل تولید تا مصرف در سامانه سرمایش کمتر از ۶ درجه سانتی گراد و در سامانه  گرمایش کمتر از ۱۰ درجه سانتی گراد باشد. 

ج) عایق کاری تمامی کانال های هوای سرد و گرم و رفت و برگشت الزامی است. این عایق کاری ها در  بازرسی های دوره ای و پایان ساخت توسط روش های مختلف از جمله دوربین حرارتی مورد پایش قرار  خواهد گرفت و عایق کاری تنها در صورت انجام صحیح برای حداقل ۹۵ از مساحت کل کانال ها، قابل  قبول خواهد بود. 

چ) حداکثر ضریب انتقال حرارت مجاز برای کانال های هوای گرم و سرد برابر با ۰٫۵ وات بر متر مربع  درجه کلوین (0.5W/m².k) است. 

ح) در بخش هایی از تأسیسات مکانیکی که در معرض لرزش و یا در داخل فضاهای تهویه شده ساختمان  قرار دارند، استفاده از مواد و مصالح عایقی که میزان تولید ذرات آلاینده آنها در فضای داخلی ساختمان  بیشتر از از حد مجاز باشد (مانند پشم های معدنی و عایق های دارای الیاف کوتاه) ممنوع است. 

۲-۲-۲-۵-۱۹- کنترل تأسیسات 

الف) در ساختمان های غیر مسکونی با مساحت بیش از ۵۰۰۰ متر مربع و ساختمان های مسکونی با  مساحت بیش از ۳۰۰۰ متر مربع و یا بیش از ۵ طبقه مسکونی سامانه سرمایش و گرمایش باید  به گونه ای طراحی شود که بخش ها و یا واحدهای مختلف ساختمان که زمان بهره برداری یکسان ندارند،  قابلیت تفکیک کامل از سایر بخش ها و سامانه مرکزی را داشته باشند. این تفکیک باید به گونه ای باشد  که ورود هوای تازه و خروج هوا از آن بخش و همچنین ورود و خروج و گردش آب در سامانه سرمایش  و گرمایش آن بخش بدون ایجاد اختلال در سایر بخش ها کاملاً قابل کنترل و به طور مستقل قابل قطع  کردن باشد. 

ب) سامانه گرمایش و سرمایش باید قابلیت کنترل شروع به کار و توقف بر اساس دمای هوای بیرون  ساختمان را داشته باشد. 

پ) سامانه گرمایش مرکزی با ظرفیت بار کامل فقط باید در صورتی راه اندازی شود که دمای هوای  بیرون ساختمان کمتر از ۱۶ درجه سانتی گراد باشد. 

ت) سامانه مرکزی تأسیسات مکانیکی باید با استفاده از روش های مداربندی و تجهیزات کنترلی  به گونه ای طراحی شود تا در صورتی که کوچکترین بخش مستقل ساختمان، برای هر مدت نامحدود  به تنهایی در حال فعالیت باشد، سرمایش، گرمایش، هوای تازه و آب گرم صرفا به میزان نیاز آن بخش  تولید و توزیع شود. 

ث) در ساختمان های دارای سامانه مرکزی سرمایش و گرمایش واقع در اقلیم های غیر تک فصل، مانند  اقلیم های ۲، ۳ و ۴ که در طول سال هر دو سامانه سرمایش و گرمایش مورد نیاز است. باید مدارهای  توزیع آب گرم و آب سرد سامانه های سرمایش و گرمایش به صورت جداگانه طراحی محاسبه و تعیین  سایز شوند. در این ساختمانها استفاده از یک سامانه توزیع سرمایش و گرمایش و شیرهای تغییر فصل  ممنوع است. 

ج) در ساختمان های دارای سامانه مرکزی سرمایش و گرمایش واقع در اقلیم های تک فصل مانند  اقلیم های 0، 1 و ۵ که به هر دلیل در طول سال هر دو سامانه سرمایش و گرمایش مورد نیاز است.  باید مدارهای توزیع آب گرم و آب سرد سامانه های سرمایش و گرمایش به صورت جداگانه طراحی،  محاسبه و تعیین سایز شوند. در این ساختمانها استفاده از یک سامانه توزیع سرمایش و گرمایش و  شیرهای تغییر فصل ممنوع است. 

چ) در ساختمانهایی که دارای دو سامانه مجزای توزیع آب سرمایش و گرمایش مجزا هستند، تمامی  هواسازها و فن کویل ها باید دارای دو کویل مجزا برای سرمایش و گرمایش چهار لوله باشند. 

ح) در صورت حضور کاربر دمای تنظیمی اتاق برای سامانه های سرمایش نباید کمتر از ۲۵ درجه  سانتی گراد باشد. 

خ) در صورت حضور کاربر حداکثر دمای تنظیمی اتاق برای سامانه های گرمایش نباید بیشتر ۲۱ درجه  سانتی گراد باشد. 

د) در فضاهایی از ساختمان که حضور کاربر به طور منقطع است، در ساعات بعد از حضور کاربر حداقل  دمای تنظیمی در زمان کارکرد سامانه های سرمایش نباید کمتر از ۲۹ درجه سانتی گراد باشد. 

ذ) در فضاهایی از ساختمان که حضور کاربر به طور منقطع است در ساعات بعد از حضور کاربر حداکثر  دمای تنظیمی سامانه های گرمایش نباید بیشتر از ۱۳ درجه سانتی گراد باشد. 

ر) در ساختمان هایی که برنامه مشخص و تکرار شونده حضور و عدم حضور کابران در آنها وجود دارد  (مانند ساختمانهای اداری) باید دمای تنظیمی برای زمان عدم حضور تا قبل از حضور کاربران به  تدریج به دمای حضور رسانده شود. سناریوی بهینه مربوط به مدت زمان تغییر دما باید توسط طراح تأسیسات بهینه یابی و در سامانه مدیریت ساختمان برنامه ریزی شود این برنامه باید قابلیت بهینه  شدن توسط یادگیری خود محور و یا یادگیری ماشین به مرور زمان را داشته باشد. 

ز) در تمامی سامانه های مرکزی توزیع سرمایش، گرمایش آب گرم مصرفی به غیر از مدار اولیه  سامانه های اولیه و ثانویه استفاده از پمپ های دور ثابت با توان بیش از ۱۵ کیلووات در مدار سرمایش  و پمپ های دور ثابت با توان بیش از ۳ کیلووات در مدار گرمایش ممنوع است. تمامی پمپ های با توان  بیش از حدود فوق باید دارای سامانه کنترل سرعت و درایو فرکانس متغیر تحت شبکه و فرمان پذیر  باشند. تمامی پمپ های فوق علاوه بر تجهیزات کنترل سرعت باید مجهز به راه انداز نرم باشند. 

ژ) انتخاب پمپ ها باید به گونه ای باشد تا در صورتی که کوچکترین بخش مستقل ساختمان برای هر  مدت نامحدودی به تنهایی در حال فعالیت باشد سرمایش، گرمایش و آب گرم صرفاً به میزان نیاز آن  بخش تأمین شود. 

س) مدارهای سرمایش، گرمایش و آب گرم مصرفی تمامی طبقات ساختمان و همچنین بخش های  مستقل در هر طبقه همچنین فضاهای مختلف هر بخش که دارای زمان بهره برداری یکسان نیستند  و مشاعات باید مجهز به شیر کنترلی (دوراهه یا سه راهه) با عملگر باز و بسته یا تدریجی تحت  شبکه باشند. 

ش) مدارهای سرمایش، گرمایش و آب گرم مصرفی تمامی طبقات ساختمان و همچنین بخش های  مستقلی که توسط یک پمپ مستقل تغذیه میشوند، باید مجهز به سنسور سنجش اختلاف فشار  تحت شبکه باشند تا دور پمپ متناسب با افزایش یا کاهش اختلاف فشار تنظیم شود. 

ص) در تمامی نقاط بحرانی بخش آبی سامانه های سرمایش و گرمایش و آب گرم مصرفی که به دلیل  فشار بالا، امکان عبور جریان بیش از میزان طرح و یا ایجاد مدار کوتاه وجود دارد، لازم است تا با  طراحی و نصب شیرهای کنترلی مستقل از فشار حداکثر جریان آب عبوری کنترل شود. 

ض) اختلاف دمای آب رفت و برگشت (ΔT) در کویل های تمامی هواسازها و فن کویل ها نباید کمتر از  ۱۰ درجه سانتی گراد باشد. 

ط) اختلاف دمای هوای رفت و برگشت (ΔT) در تمامی هواسازها نباید کمتر از ۸ درجه سانتی گراد  باشد. 

ظ) در نقاطی که تأثیر عملکرد پمپ های دور متغیر در جریان جزئی و یا جریان کمتر از حد تعیین  شده در طراحی در مدارهای اصلی باعث ایجاد عدم امکان کنترل میزان آب عبوری از شیرهای کنترلی  مستقل از فشار شود، استفاده از ترکیب شیرهای کنترلی ساده با عملگر تدریجی و جریان سنج مافوق  صوت تحت شبکه متصل به کنترل گر دیجیتال مستقیم بجای شیرهای کنترلی مستقل از فشار  الزامی است. 

ع) هر یک از فن کویل ها باید به صورت جداگانه مجهز به شیر کنترلی با عملگر بازو بسته و یا تدریجی  تحت شبکه باشند به طوری که در صورت دریافت فرمان خاموش شدن فن کویل شیر کنترل آن نیز  بسته شده و از عبور جریان سیال از درون کویل جلوگیری شود. 

غ) در انتخاب تمامی شیرهای کنترلی استفاده از شیرهای کنترلی پیش فرض بسته توصیه میشود. 

ف) در صورت استفاده از رادیاتور علاوه بر شیر کنترلی ورودی هر واحد هر یک از رادیاتورها باید  به صورت جداگانه مجهز به شیر ترموستاتیک باشد. 

ق) استفاده از فن های تسمه دار در تمامی تجهیزات ترکیبی هوا و آب از جمله هواسازها و فن کویل ها  کولرهای آبی و همچنین سامانه های تمام هوا مانند سامانه های حجم هوای متغیر ممنوع است. تمامی  فن ها باید از نوع دور متغیر و فرمان پذیر EC-DC و یا BLDC بوده و قابلیت کنترل پیوسته دور فن  بین ۱۰% تا ۱۰۰% را با استفاده از سیگنال ۱ تا ۱۰ ولت DC داشته باشند. 

ک) در سامانه های هوایی مانند هواسازها و یا سامانه های حجم هوای متغیر تمامی خروجی ها باید  مجهز به جعبه جریان هوای متغیر دارای دمپر موتوری تحت شبکه سنسور دمای هوای عبوری  سنسور میزان جریان هوا و کویل گرمایش مجدد باشند. 

گ) فضاهای مستقل هر واحد باید مجهز به کنترل گر اتاق، دارای قابلیت تنظیم دما، سنسور دمای  اتاق و سنسور دی اکسید کربن باشد تا بخش آبی و بخش هوایی بر اساس نیاز لحظه ای قابل کنترل  و برنامه ریزی جداگانه و در عین حال قابلیت ارسال و دریافت پیام تحت شبکه را داشته باشند. 

ل) در ساختمان های عمومی دارای فضاهای پیوسته و یا فضاهای عمومی ساختمان های تجاری هر  بخشی که دارای رفتار متفاوت است، باید به صورت جداگانه مجهز به کنترل گر اتاق، دارای قابلیت تنظیم  دما، سنسور دمای اتاق، سنسور دی اکسید کربن باشد. در این فضاها باید امکان غیر فعال کردن تنظیم  دما و دور فن به صورت موضعی و محدود کردن به کنترل مرکزی وجود داشته باشد. 

م) طراحی سامانه توزیع سرمایش گرمایش و هوای تازه باید به گونه ای انجام شود که سرما و گرما و  هوای تازه تنها برای منطقه مورد نیاز و به میزان مورد نیاز تا رسیدن به حد آسایش تأمین شود. 

ن) در هیچ یک از ساعات مرحله بهره برداری در کل سال دمای هیچ یک از نقاط ساختمان نباید بالاتر  از دمای تنظیم شده برای سامانه گرمایش و یا کمتر از دمای تنظیم شده برای سامانه سرمایش باشد.  برای این منظور باید طراحی مدارهای توزیع سرمایش، گرمایش و هوای تازه علاوه بر هفته سرد و هفته  گرم طرح، بر اساس رفتار پوسته ساختمان و پروفیل های دمایی درون ساختمان بدون در نظر گرفتن  هر گونه سامانه تأسیسات مکانیکی در تمام ساعات روزهای انقلاب تابستانی و زمستانی، اعتدال بهاری  و پاییزی انجام گیرد تا حداکثر امکان توزیع موضعی و کنترل شده گرما و سرما و هوای تازه در طراحی  و اجرا لحاظ شود.

و) دمای آبگرم مصرفی در نقطه مصرف تمامی ساختمان ها بغیر از کاربری های خاص و ویژه نباید از  مقادیر جدول زیر بالاتر باشد. 

ه) دمای خط برگشت آبگرم مصرفی باید حداقل ۴۹ درجه سانتیگراد باشد. 

۳-۲-۲-۵-۱۹ هوای تازه 

الف) در تمامی بخش های هر ساختمان که سامانه هوای تازه در آن طراحی شده است، میزان ورود  هوای تازه تنها به میزانی مجاز است که مقدار دی اکسید کربن موجود در هوا بیشتر از سطح مجاز طرح نشود. لذا ورود هوای تازه به هر فضایی بدون اتصال به کنترل گر مجهز به سنسور دی اکسید کربن تحت  شبکه ممنوع است. 

ب) ورود هوای تازه به فضایی که تحت اشغال کاربر نبوده و یا میزان دی اکسید کربن آن کمتر از حد  مجاز است به جز در موارد اضطراری ممنوع است. 

پ) در سامانه های سرمایش و گرمایش تمام هوای تابشی، مانند عرشه حرارتی، لازم است تا در هر  فضا برای تأمین هوای تازه مورد نیاز و یا سرمایش و گرمایش ناگهانی در زمان وقوع بیشترین تراکم  کاربران، دریچه های تزریق هوا با ظرفیت کافی و مجهز به دمپر موتوری و سنسور دی اکسید کربن  طراحی و اجرا شود. 

ت) کانال های توزیع هوای تازه باید مجهز به سنسورهای تغییر فشار باشند تا در صورت بسته شدن  تدریجی دریچه ها، میزان افزایش فشار را حس کرده و با ارسال میزان افزایش فشار به کنترل گر هواساز ، دور فن هواساز و به تبع آن میزان آب عبوری از کویل هواساز تا رسیدن به نقطه بهینه کاهش یابد. 

ث) کنترل گرهای تمامی دستگاه های تأمین و توزیع هوای تازه و خروج هوا از ساختمان باید با سامانه  اعلام و اطفاء حریق به صورت یکپارچه متصل باشند. در صورت بروز حریق یا شرایط اضطراری فرمان  سامانه حریق اولویت داشته و تمامی تأسیسات باید تا پایان شرایط اضطراری، تحت فرمان سامانه اعلام  و اطفاء حریق قرار گیرند. 

ج) هر بخش مستقل ساختمان باید مجهز به کنترل گرهای مستقیم دیجیتال باشد تا قابلیت ایزوله  کردن سامانه هوایی آن بخش در صورت عدم استفاده را به طور کامل دارا باشد. 

۴-۲-۲-۵-۱۹ سامانه پایش و مدیریت ساختمان 

الف) در تمامی تجهیزات تولید سرمایش و گرمایش مرکزی مانند چیلر، بویلر و غیره، نصب سنسور  دمای تحت شبکه بر روی هر دو لوله رفت و برگشت و همچنین نصب جریان سنج مافوق صوت تحت  شبکه بر روی لوله برگشت الزامی است. 

ب) در تمامی تجهیزات مرکزی تبدیل و انتقال سرما و گرما بین دو سیال یکسان یا دو سیال غیر یکسان  مانند مبدل حرارتی آب گرم مصرفی، برج های خنک کن آب خنک و هوا خنک، هواسازها و سایر موارد  نصب سنسور دمای تحت شبکه بر روی لوله های رفت و برگشت و همچنین نصب جریان سنج مافوق  صوت تحت شبکه بر روی لوله برگشت الزامی است. 

پ) در تمامی هواسازها نصب سنسور دمای آب رفت و برگشت و همچنین جریان سنج مافوق صوت  تحت شبکه بر روی لوله برگشت هر دو کویل سرمایش و گرمایش الزامی است. 

ت) تمامی جریان سنج های مافوق صوت میبایست بر روی مدار برگشت و قبل از شیر کنترلی و با  فاصله مناسب برای جلوگیری از اختلال سنجش بدلیل تغییر رفتار سیال نصب شوند به غیر از شرایطی  که محل بهینه نصب توسط طراح بر روی مدار رفت و یا بعد از شیر کنترلی تعیین شده باشد. 

ث) تمامی جریان سنج های مافوق صوت در سامانه های سرمایش و گرمایش باید دارای حداقل دقت  اندازه گیری جریان جزئی R100 باشند. 

ج) تمامی جریان سنج های مافوق صوت در سامانه های آبگرم و آب سرد مصرفی باید دارای حداقل  دقت اندازه گیری جریان جزئی R250 باشند. 

چ) در ساختمان های عمومی با مساحت بیش از ۱۰.۰۰۰ متر مربع و ساختمان های مسکونی با مساحت  بیش از ۵۰۰۰ متر مربع و یا بیش از ۹ طبقه استفاده از سامانه مدیریت ساختمان و همچنین سامانه  مدیریت انرژی ساختمان الزامی است. 

ح) در ساختمان های با تأسیسات مرکزی نصب سنسورهای اندازه گیری دما، رطوبت، باد، تابش مستقیم  و غیر مستقیم خورشید در خارج ساختمان و اتصال آن به سامانه کنترل مرکزی الزامی است. 

خ) تمامی تجهیزات و سنسورهای این بخش باید به سامانه مدیریت ساختمان متصل بوده و قابلیت  مشاهده و کنترل تمامی آنها از طریق این سامانه ایجاد شده باشد. 

د) سامانه مدیریت ساختمان باید قابلیت ارسال تمامی اطلاعات به درگاه سامانه واپایش انرژی  ساختمان ها، مستقر در ساختمان را دارا باشد نحوه اتصال به سامانه پایش در فصل هفتم توضیح داده  شده است. 

ذ) طراحی، نصب و راه اندازی کامل سامانه پایش و زیر پایش برق، گاز، آب و انرژی مصرفی برای هر  واحد مجزا، بخش مستقل، مشاعات ساختمان و تجهیزات بارز مصرف کننده انرژی الزامی است. 

ر) تجهیزات بارز ساختمان مانند چیلر، بویلر، پمپ هواساز، برج خنک کن و ... تجهیزاتی هستند که  بیش از ۱۰% از کل مصرف انرژی ساختمان را در یک لحظه به خود اختصاص می دهند. 

ز) جانمایی و ارائه جزئیات اجرایی تمامی تجهیزات کنترلی الزامی این بخش در نقشه های تأسیسات  مکانیکی الزامی است. 

ژ) در صورت نیاز ساختمان به ایستگاه اختصاصی گاز جانمایی و جزئیات اجرایی ایستگاه اختصاصی  برای تأیید نقشه های تأسیسات، الزامی است. 

س) ارائه دیاگرام تک خطی جریان انرژی (برق، گاز، گازوئیل، تجدید پذیر، باطری خانه و ..) و آب به  همراه جانمایی نقاط قرارگیری تجهیزات پایش و زیر پایش هر واحد یا بخش مستقل و یا تجهیزات بارز  برای تأیید نقشه های تأسیسات مکانیکی الزامی است. 

ش) جزئیات مربوط به سامانه پایش و زیر پایش و مدیریت یکپارچه تأسیسات ساختمان در فصل هفتم  شرح داده شده است و اجرای تمامی موارد فصل هفتم در هر دو روش تجویزی و شبیه سازی انرژی  الزامی است. 

ص) در ساختمان هایی که الزام به استفاده از موتورخانه مرکزی در این مبحث را ندارند در صورت  انتخاب موتورخانه مرکزی تنها نصب سامانه کنترل هوشمند موتورخانه الزامی است و نصب سایر  تجهیزات کنترل و بازیافت حرارت الزامی نیست. 

ذ) سامانه کنترل هوشمند موتورخانه باید قابلیت اندازه گیری دمای هوای بیرون ساختمان، دمای آب  رفت و برگشت بویلر، دمای آب رفت و برگشت مبدل حرارتی آب گرم و صدور فرمان خاموش و روشن  برای مشعل ها و پمپ ها را بر اساس منطق برنامه نویسی شده و ایجاد ارتباط میان ورودی ها و خروجی ها  در یک دستگاه داشته باشد.