مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان : تاسیسات مکانیکی (1396) | ١۴-١٠-۴ اجرای لولەکشی

14-١٠-4-١ كليات

الف) اجرای لوله کشی سيستم هاى گرمايى و سرمايى بايد با رعايت الزامات مندرج در اين قسمت از مقررات صورت گیرد.

ب) در اجرای لوله کشی باید به موضوع حفاظت لوله ها در برابر آسیب دیدگی، خوردگی، یخبندان، جلو گیری از تراکم هوا در لوله ها، ضربۀ قوچ و همچنین صرفه جویی در مصالح و دستمزد کار، توجه شود.

(١) پیش بینی لازم برای جلو گیری از تقطیر روی سطح خارجی لوله باید صورت گیرد.

پ) لوله ها (جز لوله‌های ترمو پلاستیک) و دیگر اجزای لوله کشی نباید در تماس مستقیم با هر گونه مصالح ساختمانی قرار گیرد.

(١) دفن هرگونه لوله وديگر اجزاى لوله كشى در اجزاى ساختمان، جز لوله كشى ترموپلاستیک،مسی با اتصال لحیمی موئینگى و اتصال نوع جوشى در لوله كشى فولادى، مجاز نیست.

(٢) در صورتیکه دفن قسمتی از لوله کشی در اجزاى ساختمان، با تأييد، ضرورى شود، بايد امكان انبساط و انقباض لوله‌ها فراهم باشد.

(٣) در صورت دفن قسمتی از لوله یا اجزاى ديگر لوله كشى، بايد اقدامات حفاظتى لازم، براى جلوگیری از یخردن و خوردگی لوله، به عمل آید.

(۴) در لوله‌کشی فولادی، اگر اتصال از نوع دندهاى است، محل اتصال لوله به لوله، يا لوله به فیتینگ، نباید در اجزای ساختمان یا زیر کف آن دفن شود.

(۵) در لوله کشی مسی، اگر اتصال از نوع فیتینگ فشاری است، محل اتصال لوله به فيتينگ، نبايد در اجزای ساختمان یا زیر کف آن دفن شود.

(۶) هیچیک از شیرها، تله های بخار، لوازم اندازه گیری دما و فشار و مانند آنها، نباید در اجزاى ساختمان دفن شود.

(٧) اگر قطعه ای از لوله در بتن دفن مى شود، بايد پيش از بتن ريزى لوله تحت آزمايش فشار قرار گیرد. لوله باید بە هنگام بتن ریزی زیر فشار كار سيستم مورد نظر باشد.

ت) لوله کشی باید طوری انجام شود که تخلیۀ آب همۀ قسمت های آن (جز قسمت هائی که زیر زمین یا زیر کف طبقات قرار دارد) امكان داشته باشد.

(١) انشعاب از خط اصلی بخار و برگشت چگالیده بخار به طرف رايزرها يا مصرف كننده هاى طبقات بالاتر، باید از بالای تراز صفحۀ افقی محور لوله، و با اتصال ۴۵ درجه یا بزرگتر باشد.

ث) در لوله كشى، بايد امكان انبساط وانقباض لوله ها به كمك خم هاى انبساط، حلقه انبساط يا قطعه انبساط، فراهم شود.

(١) قطعه انبساط بايد براى شرايط كار سيستم لوله كشى مناسب و مورد تأييد باشد.

ج) لوله در عبور از دیوار، تیغه، کف یا سقف، باید در داخل غلاف قرار گیرد.

(١) در صورت عبور لوله از دیوار، كف یا سقف ضد آتش، كه برای مقاومت معینى در برابر آتش طراحی شده است، فضای میان لوله و غلاف باید با مواد مقاوم در برابر آتش، به اندازه ای كه برای جدار عبور لوله تعیین شده است، پر شود.

چ) لوله و دیگر اجزای لوله کشى كه دماى سطح خارجى آنها از ١٢١ درجه سلسيوس (٢٥٠ درجه فارنهایت) بالاتر است، دست کم باید ٢۵ میلى متر (١ اینچ) از مواد سوختنى فاصله داشته باشند.

ح) اگر قسمتی از لوله‌کشی در محوطۀ ساختمان یا در فضایی از ساختمان است که گرم نمی شود، باید با عایق گرمایی به ضخامت مناسب یا روش های مورد تأیید دیگر، در برابر یخ زدگی محافظت شود.

خ) برای جلوگيرى از انتقال ارتعاش و لرزش دستگاه‌ها به اجزاى ساختمان، بايد در محل اتصال لوله ها به دستگاه بر روی لوله ها، بست ها و آويزها در نقاط مناسب، لرزه گير مورد تأييد نصب کرد.

د) در اتصال آب تغذیه از شبكۀ توزيع آب آشاميدنى به لوله كشى تأسيسات مكانيكى ساختمان، باید الزامات مندرج در «مبحث شانزدهم - تأسیسات بهداشتی» رعایت گردد.

١۴-١٠-۴-٢ تکیەگاه (بست)

الف) لوله‌ها باید با تکیه گاه های مناسب و در موقعیت مناسب به اجزای ساختمان متصل شوند، به طوریکه بدون تماس مستقیم لوله و دیگر اجزای لوله کشی با اجزای ساختمان، تكیه گاه ها بتوانند بارهای وارده از سیستم لوله کشی و بار ناشی از زمین لرزه را تحمل کنند.

(١) لوله ها را باید به ترتیبی بست زد که انبساط و انقباض سیستم لوله کشی به آسانی امكان پذیر باشد.

ب) فاصله تکیه‌گاه‌ها باید به اندازه ای باشد که از وارد آمدن تنش بیش از حد مجاز به لوله و دیگر اجزای لوله کشی جلوگیری شود.

(١) در لوله كشى افقى فولادى و مسى، فاصلۀ دو تكيه گاه مجاور نبايد از مقادير جدول (14-١٠-4-٢) "ب" بيشتر باشد.

(٢) در لوله‌کشی ترموپلاستیک، نوع بست و فاصلۀ دو تكیه گاه مجاور بايد طبق دستور العمل كارخانه سازنده تعيين شود.

(٣) در لوله‌کشی فولادی قائم، فاصله دو تکیه گاه مجاور باید به اندازه‌ای باشد كه تكيه گاه بتواند وزن لوله‌ها را تحمل کند. حداکثر فاصله دو تکیه‌گاه‌ مجاور نباید از ارتفاع يک طبقه ساختمان بيشتر باشد.

پ) تکیه گاه و بست لوله فلزی باید از جنس لوله باشد، تا از پديد آمدن اثر گالوانيک و خوردگى جلوگيرى شود.

ت) اتصال تکیه‌گاه‌ به اجزای ساختمان نباید به بریدن و ضعیف کردن اسكلت ساختمان منجر شود.

14-١٠-4-٣ نصب شير

الف) در نقاط زير بايد شير قطع و وصل نصب شود:

(١) بر روی لوله های ورودی و خروجی به دستگاه‌ها و مخازن

(٢) در دو طرف شير فشارشكن، شير تنظيم فشار، صافى و مانند آن ها

(٣) در پایین لوله‌ های قائم

(۴) بر روی لوله انشعاب از خط اصلی آب گرم کننده یا آب سرد کننده، که به بخشی از ساختمان آب مى رساند.

ب) شیر باید طوری روی لولۀ افقی نصب شود که محور دسته فرمان آن زیر تراز صفحه افقی که از محور لوله می گذرد، قرار نگیرد.

پ) در نقاطی که شیر فشارشکن نصب می شود، باید در خروجی شیر و نزدیک به آن، شير اطمينان فشار نصب شود.

(١) ظرفيت شير اطمينان وتنظيم فشار آن بايد به اندازهاى باشد كه فشار پايين دست شير فشارشكن هيج كاه از فشار طراحى لوله وديگر اجزاى لوله كشى ودستگاه‌ ها و مخازن پایین دست، بالاتر نرود.

(٢) در ورود و خروج شير اطمينان، نصب شير قطع و وصل مجاز نيست.

(٣) لوله تخلیه شیر اطمینان باید به طور مستقل و جداگانه تا نقطه تخلیه ادامه یابد. لوله تخليه نباید از نوع انعطاف پذير باشد. دهانه تخليه لوله بايد در نقطه اى قرار گيرد كه احتمال خطر پاشش آبگرم یا بخار به افراد نباشد. قطر لوله تخلیه نباید از قطر دهانه تخلیه شیر کوچکتر باشد.

ت) شیرها باید در نقاطی از خطوط لوله کشی نصب شوند که در دسترس یا قابل دسترسى باشند، تا تعمیر و تنظم آن ها به آسانی امکان پذیر باشد.

١۴-١٠-۴-۴ سامانه لوله کشی گرمایش از کف

الف) اجراى لوله كشى سامانه هاى گرمايش از كف بر پايه آب، بايد مطابق استاندارد ملى 4-18518 و الزامات مندرج در اين فصل از مقررات «(14-١٠) لوله كشى» باشد.

(٢) باید یک نوار عایق محیطی (لبه) در امتداد دیوارها و اجزائى از ساختمان كه با كف گرم شده در تماس می باشند، مانند چهار چوب درها، ستون ها، پله ها و داكت ها نصب شود. نوار عايق محیطی باید از کف تراز شده شروع شده و تا سطح کف نهائی بتن پوشاننده لوله ها بالا بياید.