مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای صنعتی ساختمان ها (1400) | ١١-۴-۶ ساختمان‌های بتنی پيش ساخته

١١-4-6-١ كليات

در ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته، تمامی اجزای سازەای و برخى از اجزاى غيرسازهاى ساختمان از قطعات بتن پیش‌ساخته تولیدشده در کارخانه تشکیل میشوند. قطعات بتنی پیش‌ساخته شامل تير، ستون، سقف، ديوار، پله ونما میباشند. محدوديت ابعاد و وزن اين قطعات به ظرفيت تجهيزات موجود برای تولید، حمل و نصب قطعات پیش‌ساخته وابسته است. سازه‌های بتنی پیش‌ساخته از سیستم‌های سازهای مختلفى مانند قاب خمشی، ديوار باربر و سيستم هاى دوگانه (تركيبى) تشكيل می شود و سيستم مقاوم آنها در برابر بارهاى جانبى عبارتند از: ديوار برشى، قاب خمشى، ستون‌هاى T شكل یک سر گیردار و قاب‌های مهاربندی شده.

اتصالات در قطعات بتنى پيش ساخته از اهميت بسيارى برخوردار مى باشند. به طور كلى دو نوع اتصال خشک و تر برای این قطعات وجود دارد. در اتصالات خشک، عمدتا از مصالح فولادی با جوش یا پیچ و مهره استفادہ می شود؛ در حالی که در اتصالات تر، گروت یا ملات بەکار میرود. سازە پی ساختمان بتنى پيش ساخته مى تواند به صورت پيش ساخته يا درجا با اتصال تر و خشک اجرا شود.

١١-۴-۶-٢ الزامات ساختمان‌های بتنی بیش ساخته

١١-4-6-٢-١ منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع الزامى است.

١١-۴-۶-٢-٢ طراحی و اجرای ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته باید مطابق با ضوابط بار گذاری و طراحى اجزاى بتنى مندرج در مباحث ششم و نهم مقررات ملى ساختمان و با در نظر گرفتن كليه شرایط اجرایی پروژه از جمله جابجایی، نصب و حمل صورت پذیرد.

١١-4-6-٢-٣ مقرون به صرفەترين اندازه براى قطعات پيش ساخته يك ساختمان، بزر كترين مقدارى است كه تمام محدوديت‌هاى زير را تامين نمايد:

- اندازه حاصل از پايدارى وتنش‌هاى مجاز روى قطعات در حين جابجايى؛

- اندازه حاصل از محدوديت هاى وزن مجاز در حمل ونقل ونيز در تجهيزات نصب؛

- ظرفيت جرثقيل موجود در كارخانه و كارگاه پروژه؛

- فضای انبارش، شعاع چرخش کامیون و سایر محدودیت‌های موجود در کار گاه‌های ساخت و نصب.

١١-۴-۶-٢-۴ تامین ضوابط دیافراگم صلب و همچنین تامین پیوستگی و یکپارچگی برای كلیه سقف ها الزامى است.

١١-۴-۶-٢-۵ طراحی و اجرای میل مهارهای سقفی مناسب در محل اتصال اعضای پانلی سقف پیش‌ساخته به یکدیگر الزامی است.

١١-4-6-٢-۶ طراحى اتصالات ساختمان‌هاى بتنى پيش ساخته بايد طبق ضوابط مباحث نهم و دهم مقررات ملى ساختمان وساير مراجع معتبر انجام شود.

١١-۴-۶-٢-٧ اتصال سقف به قاب و دیوار باید به صورت پیوسته و یکپارچه طراحی و اجرا گردد و میلگردگذاری لازم برای این یکپارچگی، در محل اتصال انجام شود. همچنين تأمين پيوستگى و یکپارچگی در محل اتصال تیر به ستون و اجرای میلگردگذاری لازم برای این یکپارچگی، ضروری است.

١١-۴-۶-٢-٨ تامین اتصال قاب پیش‌ساخته ساده ساختمانی به دیوار برشی بتن آرمه‌ی درجا، باید از طریق اتصال تیرهای هم امتداد دیوار برشی با المان مرزی درجا صورت گیرد.

١١-4-6-٢-٩ در صورت تعبيه اعضاى مرزى در ديوارهاى برشى بتن آرمه، ضرورى است اين اعضا به صورت درجا اجرا شوند و در نظر گرفتن ستون‌های پيش ساخته قاب، به عنوان اعضاى مرزى مورد تاييد نيست.

١١-4-6-٢-١٠ برای تامین پایداری قطعات پیش‌ساخته الحاقی به ساختمان مانند راه‌پله، جان‌پناه و .. بايد تهميدات لازم صورت پذيرد.

١١-6-4-٢-١١ طراحى و اجراى تيرچه در پيرامون بازشوها، الزامى است.

١١-۴-۶-٢-١٢ رعایت ضوابط طراحی و اجرای سازه پی برای ساختمان‌های بتنی پیش‌ساخته، باید مطابق مباحث هفتم و نهم مقررات ملى ساختمان باشد.

١١-4-6-٢-١٣ مشخصات كلیه میلگردهای فولادی به كار رفته در بتن بايد منطبق بر ضوابط مبحث نهم مقررات ملى ساختمان باشد.

١١-4-6-٢-14 مشخصات مصالح و كيفيت بتن توليدشده بايد منطبق بر ضوابط مبحث نهم مقررات ملى ساختمان باشد.

١١-4-6-٢-15 اندازه بزرگترين سنگدانه مصرفى در قطعات بتن پيش ساخته نبايد بيش از ٢٥ ميلى متر باشد.

١١-4-6-٢-١۶ اسلامپ بتن مصرفى در قطعات بتن پيش ساخته نبايد بيش از 150 ميلى متر باشد.

١١-4-6-٢-١٧ عمل آورى قطعات بتنى پيش ساخته توليدشده بايد به صورت تامين گرمايش از طریق بخار آب، شبکه لوله‌های آب داغ یا سایر شیوه‌های گرمایش باشد و با پوشش عایق مناسب، ميزان رطوبت و درجه حرارت در طول مدت عمل آورى كنترل شود.

١١-4-6-٢-١٨ تمام اندازه‌ها و خواص مهندسى مقاطع فولادی به كار رفته در اين سيستم، بايد مطابق ضوابط موجود در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان باشد.

١١-4-6-٢-١٩ در اتصالات پیچ و مهرەای قطعات بتنی پیش‌ساخته باید از پيچ و مهرەهاى استاندارد معمولى و پرمقاومت مطابق مشخصات تعيين شده در مبحث دهم مقررات ملى ساختمان استفاده شود.

١١-4-6-٢-٢٠ استفاده از اتصالات جوشی، پیچ و مهره، گلدانی و غلاف ملات / گروت اجزای باربر به سازه پی مجاز می باشد و بايد مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملى ساختمان و ساير مراجع معتبر طراحی گردند.

١١-4-6-٢-٢١ طول وصله‌های آرماتور در محل اتصالات تر بايد مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملى ساختمان باشد.

١١-6-4-٢-٢٢ وصله ستون‌هاى بتن مسلح پيش ساخته بايد در محلى كه كمترين تنش موجود است، انجام شود.

١١-4-6-٢-٢٣ لازم است تمهيدات لازم جهت تحمل نيروى Uplift در اتصال ستون بالايى به ستون پایینی صورت گیرد؛ مانند: دندانه دار کردن شیارهای تعبیەشدہ در بالای ستون پایینی.

١١-4-6-٢-24 در نظر گرفتن تمهیدات لازم در هنگام بتنریزی در محل اتصال تیرها به ستونهای پیش‌ساخته برای تامين كيفيت مناسب بتن ضرورى است؛ مانند: ويبره مناسب.

١١-4-6-٢-25 اتصالات بايد در برابر شرايط محيطى وآتش سوزى محافظت شوند.

١١-4-6-٢-٢۶ مدارک اختصاصی زير باید براى اجراى ساختمان‌هاى بتنى پيش ساخته تهيه گردد:

- دستور العمل حمل، انبار ونگهدارى قطعات با توجه به جوانب احتياط حين اجرا:

- معيارهاى رد و پذيرش قطعه يا سيستم؛

- محدودیت بارهای کارگاهی و حمل و نقل.

١١-۶-4-٢-٢٧ نقشه‌های ساخت باید با در نظر گرفتن جزيیات كامل تهيه شود.

١١-۶-4-٢-٢٨ نشانه‌های استفاده شده در نقشه‌های كارگاهى بايد طبق مراجع معتبر باشد.

١١-6-4-٢-٢٩ مدارک فنى نصب قطعات پيش ساخته بايد با در نظر گرفتن فرآيند نصب تهيه شود.

١١-۶-٢-٢-٣٠ باید به عملكرد قطعات در حين نصب توجه شود؛ به طورى كه وقتى نسبت دهانه به عمق تیر بالا باشد، مقدار انحنا، خروج از محوریت و لرزش تیرها مورد توجه بیشتری قرار گیرند.

١١-۴-۶-٢-٣١ نقاط مخصوص برای بلند کردن قطعات از محل ساخت به محل اجرا باید بە گونەای تعیین شوند که تنش قطعه در محدوده مجاز باقی بماند و قطعه در حین بلندكردن تراز باشد.

١١-4-6-٢-٣٢ براى قطعات با هندسه نامتقارن يا مقطع ناقص بايد نقاط مكمل کمکی برای بلندكردن قطعه در نظر گرفته شود.

١١-۴-۶-٢-٣٣ در صورتی که بخشی از قطعه دارای مساحت کوچک (مقطع کاهش یافته) یا کنسول‌های بزرگ باشد، اضافه کردن تقویت‌های فلزی سازهای به پشت قطعه براى فراهم كردن مقاومت اضافى لازم است.

١١-4-6-٢-34 زمانى كه زاويه زنجير كوچك است، بهتر است از تير شاهين (بخشى)، دو عدد جرثقیل یا سایر لوازمی که زاویه زنجیر را افزایش میدهد، استفاده شود.

١١-4-6-٢-35 علاوه بر لنگر خمشى طولى، ممكن است لنگر خمشى عرضى ناشى از موقعيت نقاط اتصال بلندكننده با توجه به ابعاد عرضى ايجاد شود.

١١-4-6-٢-٣۶ رعايت تمهيدات لازم مناسب با شرايط مختلف اقليمى و محيط‌هاى خورنده ايران الزامى است.

١١-4-6-٢-٣٧ رواداری‌های حمل و نصب قطعات بتنى پيش ساخته بايد طبق مراجع معتبر رعايت شود.