مبحث یازدهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای صنعتی ساختمان ها (1400) | ١١-6-6 ساختمان‌هاى نيمه بيش ساخته با صفحات بتن پاششى سه بعدى (3D پانل)

١١-6-6-١ كليات

ساختمان‌هاى نيمه پيش ساخته با صفحات بتن پاششى سه بعدى كه به 3D پانل مشهورند، متشكل از یک شبکه خرپای فضایی از میلگردهای ساده، يک لايه پلى استايرن به ضخامت 40 تا ٩٠ ميلى متر و دو لایه بتن پاششی در طرفین است. شبکه خرپای فضایی، از اتصال شبكه‌های فولادی ساخته شده به روش جوش نقطه اى اتوماتيك، توسط ميلگردهاى مورب حاصل مى‌شود. در اين سيستم، بازشوها در زمان تولید در کارخانه یا پیش از نصب، تعبیه و تقویت‌های لازم با استفاده از شبكه فولادی انجام می شود.

لازم است پانل‌ها براى تحمل برش وخمش وارده در سقف وتحمل بار محورى و برش عرضى در ديوارها طراحى شوند و جزييات لازم براى يكپارچه نمودن اجزاى سيستم به دقت مورد توجه قرار گیرند. در این پانل ها، لایه پلی استایرن علاوه بر نقش قالب بندى، در عايق كارى حرارتى نيز، موثر است. پانل های 3D در قطعاتی با عرض یک متر و طول سه متر در کارخانه تولید می شوند و پس از حمل به کار گاه و اجرای زیرسازی مناسب، در موقعيت خود قرار داده و به يكديكر متصل مى شوند.

پس از اجرای تاسیسات برقی و مکانیکی لازم، دو سمت پانل‌ها با بتن ریزدانه، بتن پاشى مى‌شود. از نقاط ضعف اين سيستم مى توان موارد زير را برشمرد:

مشکل اجرا در محل های بادخیز، ترد بودن فولادهای پیش کشیده، دشواری رعایت رواداری‌ها به هنگام نصب و شاقول كردن پانل‌ها، دشوارى كنترل ضخامت بتن پاشيده، عدم دست يافتن به مقاومت های بالای بتن، امکان ایجاد خوردگی در شبکه فولادی، عدم امكان دسترسى براى تعمير يا اصلاح مسير تاسيساتى.

١١-۶-۶-٢ الزامات ساختمان‌های نیمەپیش‌ساخته با 3D پانل

١١-6-6-٢-١ پانل‌ها بايد در محيط‌هاى دور از تابش مستقيم اشعه خورشيد، بارش باران، رطوبت، تغییرات حرارتی شدید و عوامل مخرب محیطی نگهداری شوند.

١١-۶-۶-٢-٢ پانل‌ها باید دور از مواد آتش زا یا حلال مانند هیدروکربن‌ها نگهداری شود و از حرارت مستقیم نیز مصون ماند.

١١-۶-۶-٢-٣ انبار کردن پلی استایرن، با حجم بیش از ۶٠ مترمكعب مجاز نیست؛ درصورت نیاز به ذخيره سازى مقادير بيشتر، بايد بين هر انبارش حداقل ٢٠ متر فاصله باشد.

١١-۶-۶-٢-4 هسته عایق باید پلی استایرن منبسط شونده از نوع كندسوز با حداقل چگالى اسمى 15kg/m³، مطابق استاندارد ASTM و با تاييد از مركز تحقيقات راه، مسكن و شهرسازى باشد.

١١-۶-۶-٢-۵ لایه پلی استایرن باید در محل کف/سقف قطع شود و بین طبقات امتداد نداشته باشد. هر گونه امتداد قائم لایه پلی استایرن در ديوارهای خارجى، شفت‌هاى پلكان، آسانسور ونظاير آنها نيز، بايد در محل كف /سقف قطع شود.

١١-۶-۶-٢-۶ هرگونه سوراخ یا گشودگی ایجاد شده درون دیوار باید آتش بندى شود.

١١-۶-۶-٢-٧ هرگونه عمليات جوشكاری در نزديكی پانل‌هاى بتن پاشى نشده كه احتمال آسیب رسانی به پانل داشته باشد، باید با رعایت تمهيدات ويژه و با نظارت دقيق انجام شود.

١١-۶-۶-٢-٨ از بارگذاری یا اقداماتی نظير راه رفتن روی پانل‌ها باید اجتناب شود.

١١-۶-۶-٢-٩ نگهداری و انبار پانل ها روی يكديگر بايد به نحوى باشد كه جوش شبكه و مفتولها آسیب نبیند.

١١-۶-۶-٢-١٠ هر هنگام بارگیری، باراندازی یا حمل و نقل پانل‌ها بايد اقدامات لازم براى جلوگيرى از تابیدگی و خمیدگی آنها به عمل آید.

11-2-6-6-11 رعايت مشخصات بتن پاششى، طبق آيين نامه بتن ايران الزامى است.

12-2-6-6-11 ضخامت بتن پاششى درهر طرف نبايد از 40 ميلى متر كمتر و از ٧٠ ميلى متر بيشتر باشد.

١١-6-6-٢-١٣ حداقل تنش تسليم فولاد شبكه جوش 240 مگاپاسكال و حداقل قطر آن ٣ ميلى متر است.

١١-۶-۶-٢-14 تمهيدات لازم در شرايط اقليمى مختلف براى بتن مسلح مانند كاربرد فولاد گالوانيزه و نیز بتن مقاوم در محيط خورنده، بايد طبق مبحث نهم مقررات ملى ساختمان لحاظ شود.

١١-۶-۶-٢-١۵ ضخامت هسته عایق در پانل های دیواری باید حداقل ۴٠ میلیمتر و به تناسب آن، فاصله شبكه هاى جوش شده از يكديكر بايد حداقل ٨٠ ميلى متر باشد.

١١-۶-۶-٢-١۶ ضخامت هسته عایق در پانل های سقفی باید حداقل ۶٠ میلیمتر و به تناسب آن، فاصله شبكه‌هاى جوش شده از يكديكر بايد حداقل ١٠٠ ميلى متر باشد.

١١-6-6-٢-١٧ پلان ساختمان بايد نسبت به محورهاى اصلى بناء متقارن و ساختمان در ارتفاع، منظم باشد.

١١-6-6-٢-١٨ حداكثر ارتفاع مجاز ساختمان، مشروط به اجراى كلاف‌هاى افقى وقائم، ١٠ متر و در غير اين صورت، 2/7 متر از تراز پايه است.

19-2-6-6-11 از ايجاد اختلاف سطح در كف‌ها بايد خوددارى شود.

١١-۶-۶-٢-٢٠ ارتفاع مجاز هر طبقه بدون کلاف میانی باید به ۴ متر محدود شود. در صورت افزایش ارتفاع از أين مقدار لازم است يك كلاف ميانى منظور كردد. در هر حال، ارتفاع هر طبقه نبايد از 6 متر بيشتر شود.

١١-۶-۶-٢-٢١ انتخاب انواع ترکیبات بار و همچنین، کنترل سازه در مقابل بار باد باید مطابق مبحث ششم مقررات ملى ساختمان انجام شود.

١١-۶-۶-٢-٢٢ طرح لرزەای باید بر اساس استاندارد ٢٨٠٠ صورت پذیرد.

١١-6-6-٢-٢٣ حداكثر دهانه باربر ثقلى در سقف ٥ متر، حداكثر طول آزاد ديوار 6 متر و حداكثر ارتفاع خالص پانل های دیواری 3/2 متر است.

24-2-6-6-11 لازم است كفایت مقاومت پانل‌های غیرباربر در برابر بارهاى غيرمتعارف احتمالی نظیر ضربه، متناسب با شرایط بهرەبرداری مورد بررسی قرار گیرند.

25-2-6-6-11 در مسير انتقال نيروى جانبى از سازه پانلى به زمين، نبايد انقطاعى وجود داشته باشد.

26-2-6-6-11 در هر ديوار پانلى، سطح بازشوها نبايد از ٣٣ درصد سطح كامل ديوار بيشتر باشد.

١١-۶-۶-٢-٢٧ فاصله بازشوها تا کنارەهای دیوار باید حداقل ٧۵٠ میلی متر در نظر گرفته شود.

28-2-6-6-11 در اطراف بازشوها بايد حداقل به اندازه مساحت معادل مفتول‌هاى قطع شده از پانل در هر راستا، به صورت فولاد متمر کز در همان راستا، در دو طرف بازشو قرار داده شود. همچنین، در گوشه‌های بازشو بايد آرماتور تقويتى مورب با رعايت طول مهارى تعبيه شود.

١١-۶-۶-٢-٢٩ سایر تمهیدات لازم در مورد بازشوها باید بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان لحاظ شود.

١١-۶-۶-٢-٣٠ آثار ناشی از لاغری باید در طراحی پانل‌های بابر لحاظ گردد.

١١-۶-۶-٢-٣١ در طبقه‌هایی که به دلایل معماری تعدادی از دیوارهای آن حذف میشود، نبايد نسبت سطح مقطع دیوارهای باربر پانلی آن طبقه به سطح مقطع ديوارهای باربر پانل طبقه فوقانى، بدون در نظر گرفتن ديوار قسمت فوقانى بازشوها، از ٧٠ ٪ كمتر باشد.

32-2-6-6-11 احداث كنسول‌هاى بيشتر از يك متر مجاز نيست.

١١-۶-۶-٢-٣٣ طراحی جزییات قرارگیری میلگردهای مورد نياز، بايد مانند سازه‌هاى بتن‌آرمه معمولى باشد و مطابق با ضوابط مبحث نهم مقررات ملى ساختمان صورت پذيرد.

34-2-6-6-11 مهار و وصله ميلگردها و شبكه جوش شده بايد مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.

١١-۶۶-٢-٣۵ در دیوارها، پوشش بتن پاششی روی شبكه جوش شده یا میلگردها نباید كمتر از ١۵ ميلى متر باشد.

١١-۶-۶-٢-٣۶ آرماتورهای انتظار سازه پی، باید باید در فاصله بین لایه عایق و شبکه فولادی پانل قرار گرفته و به سمت شبكه فولادی متمایل باشند.

١١-۶-۶-٢-٣٧ نقشه‌های محاسباتی، اجرایی و كارگاهى بايد مطابق مندرجات اين بخش و نيز الزامات مبحث نهم مقررات ملى ساختمان، به تناسب سازه مورد نظر تهيه شوند.

١١-۶-۶-٢-٣٨ با توجه به نوع پانل تولیدی، لازم است جزيیات اتصال سقف به ديوار، سقف به بازشوها و دیوار به دیوار در حالات مختلف (کنج، كنار هم، سپری و صليبى) به صورت پارامتريک، در قالب يك دفترچه با عنوان "دفترچه جزييات اتصالات" ارايه شود.

39-2-6-6-11 در صورت استفاده از سيستم تأسيسات مكانيكى توكار، لازم است لوله‌های مربوطه، از جنس پلیمری باشد.

40-2-6-6-11 اگر از پانل‌هاى سقفى استفاده شود، لازم است نصب پانل‌هاى سقف پيش از اتمام بتن پاشی ديوارها انجام شود.

١١-۶-۶-٢-۴١ برای اجرای پانل‌های سقفى، بايد فاصله ٢٠ میلی متری بين پشت بند و شبكه جوش شده رعایت شود و نباید به شبكه جوش شده بچسبد.

١١-۶-۶-٢-۴٢ در پانل های سقفی باید خیز منفی به مقدار نیم درصد طول دهانه در وسط دهانه تيرها رعايت شود.

١١-۶-۶-٢-۴٣ فاصله حداکثر برای شمع‌ها در طول تیرچه‌های بین پانل‌های سقف 1/5 متر است.

١١-۶-۶-٢-۴۴ آزمایش‌های پیش از بتن پاشی

١١-۶-۶-٢-44-١ قبل از شروع عملیات بتن پاشی در کار گاە، باید جعبەهای آزمایشی چوبی یا فلزی به ابعاد ١٠٠×۶٠٠×۶٠٠ میلیمتر برای اخذ نمونه‌های آزمایش از بتن پاششی، توسط پرسنل کار گاه و تحت نظر دستگاه نظارت تهيه شود.

١١-6-6-٢-44-٢ به ازاى هر مخلوط نمونه، هر وضعيت بتن پاشى (افقى يا سربالا) وهر اپراتور بتن پاش، باید حداقل یک جعبه آزمایشی در نظر گرفته شود که نصف جعبه با شبکه جوش شده پانل، مشابه شرایط واقعی، شبکه بندی شود.

١١-۶-۶-٢-44-٣ از هر جعبه آزمایش باید ۶ نمونه مغزه گیری انجام شود که ٣ نمونه با شبكه فولادى و ٣ نمونه بدون آن باشد .

١١-۶-۶-٢-44-4 به ازای هر ۵٠ مترمکعب بتن پاششی یا هر ۵ روز بتن پاشی، یک جعبە آزمایشی لازم است.

5-44-2-6-6-11 زمانی بتن پاششى، از نظر مقاومت قابل قبول تلقى میشود كه متوسط مقاومت فشارى سه مغزه حداقل برابر 0/85 مقاومت مشخصه طرح باشد و همچنين مقاومت هيچ يك از مغزه‌ها كمتر از 0/75 مقاومت مشخصه طرح نباشد. برای کنترل دقت نتایج میتوان مغزه گیری را تکرار نمود.

6-44-2-6-6-11 برای سهولت در نتیجەگیری و تسریع در کار میتوان به همراە بتن پاشی جعبه‌ها، ۶ آزمونه استوانه ای استاندارد از بتن پاششی گرفته شود و نتایج مقاومت ازمونه‌ها با مغزههای اخذشده از جعبه‌ها مقايسه و كاليبره گردد. معيار كيفى مغزه‌ها بايد مطابق با ضوابط نشريه ٣٨٥ سازمان برنامه و بودجه باشد.

١١-6-6-٢-45 مصالح برگشتى بتن پاششى نبايد مورد استفاده مجدد در بتن پاشى پانل‌هاى باربر قرار گیرند.

١١-6-6-٢-46 استفاده از روش‌هاى دستى در اجراى بتن باششى مجاز نيست.

47-2-6-6-11 فشار دستگاه بتن پاش یا كمپرسور باید به حدى باشد كه بتن پاششى با فشارى در محدودہ ۵ تا ٨ بار (اتمسفر) از پاشنده به سوی سطح، خارج شود.

١١-۶-۶-٢-۴٨ در عملیات بتن پاشی نباید به دلیل نصب قرنیز، ضخامت بتن پاششى پايين ديوار کم شود.

١١-۶ ۶-٢-۴٩ لازم است بتن پاشی دیوارها از پایین به سمت بالای دیوار صورت گیرد.

50-2-6-6-11 به منظور توزيع يكنواخت بتن پاششى و جلوگيرى از گلوله و انباشته شدن مصالح، لازم است، پاشنده تا حد امکان، عمود بر سطح دیوار قرار داده شود و حرکت آن به صورت یکنواخت با الگوی دوار كوچك، حول محور پاشنده باشد. در موقعيت‌هايى كه به لحاظ شرايط معمارى يا اجرايی، اين موضوع ميسر نباشد، دهانه پاشنده نباید كمتر از ۴۵ درجه از سطح کار، زاویه بگیرد.

١١-۶-۶-٢-۵١ بتن پاشی نباید به کنج ختم شود؛ برای عملیات بتن پاشى داخل كنج‌ها، بايد پاشش در راستاى نيمساز كنج انجام شود.

52-2-6-6-11 براى تامين بايدارى قائم پانل‌هاى ديوارى به منظور بتن پاشى، لازم است در فاصله ٨٠٠ تا ١٠٠٠ میلی متری از بالاى ديوار، از پشت بندهاى افقى مناسب استفاده شود.

53-2-6-6-11 پلی استایرن پانل های دیوار باید به نحوی در جای خود ثابت نگه داشته شوند که در اثر فشار حاصل از پاشش بتن، جابجا نشوند.

54-2-6-6-11 روادارى‌هاى ابعادى پانل‌ها بايد مطابق جدول ١١-6-١ باشد.

55-2-6-6-11 رواداری‌های اجرای پانل‌ها بايد مطابق جدول ١١-۶-٢ در نظر گرفته شود.