مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 2 | ۴-۶- اجزا و مشخصات فنی سیستم های دربازکن

۱-۴-۶- سیستم های دربازکن صوتی 

سیستم های دربازکن صوتی (آوابر صوتی) ممکن است به صورت ساده یا مجهز به ارتباط داخلی باشد. این گونه سیستم ها معمولا دارای کلیدهای اضافی برای مواردی مانند باز کردن در دوم، برقراری ارتباط صوتی با سرایدار یا با سایر واحدها و مانند آن است. 

دربازکن صوتی بر حسب مورد استفاده ممکن است به شرح زیر طبقه بندی شود : 

الف) سیستم در بازکن برای ساختمان های با ظرفیت محدود (معمولا ۱۲ واحد). 

ب) سیستم در بازکن برای ساختمان های با ظرفیت نامحدود سیستم کدینگ برای ساختمان های معمولا با بیش از ۱۲ واحد. در این آوابر معمولا محدودیتی برای تعداد واحدها بر روی پنل وجود ندارد شکل (6-1) دو نمونه از پنل های صوتی ساده و کدینگ را نمایش می دهد.

۱-۱-۴-۶- پنل ورودی 

پنل ورودی که از دو قسمت پنل و قوطی توکار آن تشکیل می شود باید در برابر نفوذ آب و گرد و غبار و تابش نور خورشید مقاوم باشد. 

پنل در ورودی می تواند از نوع مدولار بوده و شامل صفحه دکمه های فشاری لازم یا شماره گیر برای اعلام خبر با محل ویژه برای درج نام یا عنوان ساکنین یا شرکت ها، میکروفن، بلندگو و لامپ نشان گر باشد. سیستم اعلام خبر باید به گونه ای طراحی شود که صدای بوق افزون بر شینده شدن در واحد مورد نظر در جلو در نیز شنیده شود. صفحه پنل ممکن است از جنس آلومینیوم اکسترود شده با پوشش رنگ پودری و مقاوم در برابر عوامل جوی یا آنودیزه، فولاد ضد زنگ یا الیاژ برنجی انتخاب شود. صفحه پنل هم چنین باید مجهز به پیچ های ایمنی همراه با ابزار ویژه برای باز و بسته کردن آن و در صورت لزوم دارای لبه بارانی باشد. 

۲-۱-۴-۶- واحد گوشی 

دستگاه ارتباط با در ورودی برای ساختمان های بدون نگهبان که معمولا در داخل واحدها و به صورت دیواری نصب می شود و شامل گوشی و بدنه ای که گوشی بر روی آن استقرار می یابد است. گوشی متشکل از قسمت بلندگو و کپسول میکروفن است. در ساختمان های دارای نگهبان علاوه بر این مجموعه سیستم ارتباط با در ورودی مجهز به مرکز نگهبانی نیز است. این گونه سیستم ها هم چنین ممکن است مجهز به امکان کنترل میزان صدا و پخش صدای زنگ باشد. 

۳-۱-۴-۶- کابل ارتباطی 

برای انتقال سیگنال صوتی از پنل ورودی در بازکن به گوشی و برعکس، عموما نیاز به کابل های (زوجی) فویل دار بر اساس  پیشنهاد شرکت سازنده است. این کابل ها رابطی بین پنل ورودی و گوشی است و فویل مخصوص داخل کابل از انتقال نویز و اختلال در سیگنال صوتی موجود در بستر کابل جلوگیری می کند. شکل (6-2) یک نمونه کابل قابل استفاده در سیستم های آوابر صوتی را نمایش می دهد.

یادآوری - برای ارتباط بین منبع تغذیه و پنل ورودی در بازکن و هم چنین پنل ورودی و قفل می توان از کابل بدون فویل نیز استفاده کرد. 

۴-۱-۴-۶- منبع تغذیه 

منبع تغذیه باید دارای قدرت متناسب با مورد مصرف بوده و ترانسفورماتور مورد استفاده در آن باید از نوع ایمن و با سیم پیچ های جداگانه اولیه و ثانویه باشد. استفاده از اتوترانسفورماتور یا کاهش دهنده های ولتاژ الکترونیکی مجاز نخواهد بود. منبع تغذیه هر آوابر صوتی متناسب با آن طراحی شده است. در نظر داشته باشید که هر تجهیز از سیستم بر اساس ساختار داخلی و شرکت سازنده از منبع تغذیه مخصوص به خود استفاده میکند که معمولا در بسته محصول خریداری شده موجود است. 

۲-۴-۶- سیستم در بازکن تصویری 

سیستم های در بازکن تصویری (آوابر تصویری) که به منظور اجتناب از اتلاف وقت جهت شناسایی مراجعین و تامین امنیت بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد تصاویر مراجعین را به وسیله دوربین مدار بسته از در ورودی ساختمان دریافت نموده و به مانیتور مشترکین منتقل می کند. سیستم انتقال تصویر ممکن است از نوع آنالوگ یا دیجیتال بوده و مجهز به حافظه برای ضبط تصاویر فیلم و صدا باشد. این سیستم هم چنین ممکن است با سیستم هوشمند ساختمان یا تلفن داخلی ساختمان مرتبط و به صورت یکپارچه نیز استفاده شود. 

هم چنین برخی از سیستم های آوابر تصویری مجهز به سامانه شناسایی امواج رادیویی یا فناوری رادیو شناسه است. این سیستم ها امکان فرمان بدون تماس و از طریق امواج رادیویی را فراهم می کند. یکی از متداول ترین سیستم های رادیو شناسه در سیستم های ارتباط داخلی، امکان باز شدن در منزل با نزدیک شدن کارت هوشمند به پنل ورودی است. 

هم چنین برخی سیستم های در بازکن تصویری امکان ارتباط با چند دوربین مدار بسته به غیر از دوربین های جلوی در منزل را نیز دارد. 

دربازکن صوتی تصویری بر حسب مورد استفاده ممکن است به شرح زیر طبقه بندی شود : 

الف) سیستم در بازکن تصویری برای ساختمان ها با تعداد واحد محدود 

این سیستم ها ممکن است بر حسب مورد متشکل از مجموعه گوشی و مانیتور برای هر واحد، پنل در ورودی برای یک در یا بیشتر و دیگر تجهیزات جانبی از قبیل منبع تغذیه، ترانسفورماتور، رله خودکار برای مشاهده تصویر و ارتباط با در دوم، رله کنترل چراغ های اضافی، رله تکرار زنگ و مانند آن باشد. 

ب) سیستم در بازکن تصویری برای ساختمان ها با واحد نامحدود این سیستم ها ممکن است بر حسب مورد متشکل از مجموعه گوشی و مانیتور برای هر واحد پنل در ورودی برای یک در یا بیشتر یا بلوک های مختلف مرکز نگهبانی و دیگر تجهیزات جانبی از قبیل منبع تغذیه و ترانسفورماتور، رله خودکار برای مشاهده تصویر و ارتباط با در دوم، رله کنترل چراغ های اضافی، رله تکرار زنگ، تایمر، لوازم مکالمه محرمانه و غیره باشد. 

۱-۲-۴-۶- پنل در ورودی 

مشخصات فنی پنل در ورودی همانند مشخصات بند ۶-۴-۱-۱ است که از دو قسمت پنل و قوطی توکار آن تشکیل می شود باید در برابر نفوذ آب و گرد و غبار و نور خورشید مقاوم باشد. این نوع پنل ها معمولا شامل دوربین مداربسته، بلندگو، شستی فشاری زنگ متناسب با تعداد واحدها یا شماره گیر دیجیتال با امکان شماره گیری و تایمر برای خاموش شدن به طور خودکار خواهد بود. این سیستم باید بتواند در درجه حرارت حداقل ۱۰- درجه سلسیوس و حداکثر ۵۵ درجه سلسیوس به خوبی کار کند. 

قوطی های توکار این پنل بر اساس طراحی شرکت سازنده در اندازه های مختلفی وجود دارد و با توجه به تعداد واحدها که  تعیین کننده اندازه پنل ورودی است انتخاب و مورد استفاده قرار می گیرد. 

۲-۲-۴-۶- دوربین

دوربین ممکن است بسته به نوع پنل و مورد استفاده، از نوع با صدا (میکروفن دار) یا بی صدا، یکپارچه (بدون لنز و لنزدار) یا مدولار (قابل تعویض) انتخاب شود. دوربین باید امکان ارسال تصویر کاملا واضح از شی با فاصله بیش از ۳۰ سانتی متر را دارا باشد. هم چنین ممکن است سیاه و سفید یا رنگی و با زاویه دید معمولی (۷۷ درجه) یا دید باز (۹۰ درجه یا ۱۳۵ درجه)، یا دارای قابلیت تنظیم زاویه در چهار جهت و از نوع زوم دار یا معمولی (بدون زوم) باشد. سیستم دوربین هم چنین می تواند مجهز به نور مادون قرمز برای دوربین های سیاه و سفید و نور مرئی سفید برای دوربین های رنگی برای دید در شب و امکاناتی مانند سیستم تنظیم نور خودکار باشد به گونه ای که در مقدار نور متفاوت روز و شب (حداقل ۰٫۵ لوکس) تصاویر واضح و روشنی ارسال کند. سیستم دوربین باید در هنگام زنگ زدن به طور خودکار روشن شود و هم چنین در برخی از مدل ها ممکن است دوربین دارای قابلیت روشن شدن از داخل واحد نیز باشد. 

۳-۲-۴-۶- کابل های ارتباطی سیستم ارتباط داخلی صوت و تصویر 

کابل سیستم ارتباط داخلی صوتی و تصویر به عنوان رابط بین پنل بیرونی گوشی و صفحه نمایش بر اساس جدول ارایه شده از طرف شرکت سازنده انتخاب می شود و در صورت استفاده از کابل زوجی فویل دار حداقل قطر آن ۰/۶ میلی متر است. کابل این سیستم مانند تلفن به صورت ۲، ۳، ۴، ۵ و ۶ زوج به بالا تولید می شود. فویل مخصوص داخل کابل باعث جلوگیری از ایجاد نویز و اختلال در صدا و تصویر در باز کن می شود. (شکل (۶-۵)) 

یادآوری - در برخی موارد بر اساس پیشنهاد شرکت سازنده در فواصل بالای ۵۰ متر جهت انتقال سیگنال های تصویر بهتر است از کابل هم محور (کواکسیال) بهره گرفته شود. 

یادآوری - برای ارتباط بین منبع تغذیه و پنل ورودی در بازکن و هم چنین پنل ورودی و قفل می توان از کابل بدون فویل نیز استفاده کرد. 

۴-۲-۴-۶- منبع تغذیه 

منبع تغذیه باید دارای قدرت متناسب با مورد مصرف بوده و ترانسفورماتور مورد استفاده در آن باید از نوع ایمن و با سیم پیچ های جداگانه اولیه و ثانویه باشد. استفاده از اتوترانسفورماتور یا کاهش دهنده های ولتاژ الکترونیکی مجاز نخواهد بود. منبع تغذیه هر در بازکن متناسب با آن طراحی شده است. عموما هر تجهیز از سیستم بر اساس ساختار داخلی و شرکت سازنده از منبع تغذیه مخصوص به خود استفاده می کند که در بسته خریداری شده موجود است. 

یادآوری - صفحه نمایش بسته به نوع آن می تواند از نوع خود تغذیه باشد یا از شبکه برق تغذیه شود. 

۵-۲-۴-۶- گوشی و نمایشگر

مجموعه تجهیزات جهت ارتباط با در ورودی از داخل واحدها با ارتباط با سایر واحدها می تواند به صورت یکپارچه متشکل از میکروفن، بلندگو و نمایشگر بوده یا مجهز به گوشی و نمایشگر جداگانه باشد. این مجموعه همراه با دکمه های لازم برای باز کردن درهای مختلف و ایجاد ارتباط ممکن است از انواع روکار، توکار یا رومیزی با نمایشگر مختلف ۳/۵ تا ۱۰ اینچ و صفحه مستقیم یا انعکاسی انتخاب شود. حداقل وضوح تصویر برای سطح قابل رویت کوچک تر از ۱۰۱/۶ میلی متر (۴/۰ اینچ) نباید کمتر از 130TVL و برای سطح قابل رویت ۱۰۱/۶ میلی متر (۴۰ اینچ) یا بزرگتر، نباید از 200TVL کمتر باشد و در حرارت محیط حداقل صفر و حداکثر ۴۰ درجه سلسیوس به خوبی کار کند. تجهیزات مذکور می تواند مجهز به امکان ضبط تصاویر به صورت دستی یا خودکار نیز باشد. ضمنا ارتباطات باید کاملا محرمانه و بدون وجود هم شنوایی و تداخل در گوشی های دیگر باشد. 

یادآوری 1- تصاویر ضبط شده می تواند همراه با تاریخ و ساعت ضبط بر روی صفحه تصویر، قابل نمایش باشد. 

یادآوری 2- در برخی از مدل ها تصاویر ضبط شده بر روی کارت حافظه یا حافظه داخلی نیز قابل ذخیره است. 

توصیه می شود جنس بدنه و گوشی از مواد پلاستیک ABS و آنتی استاتیک باشد و بند گوشی باید از نوع سوکت دار با قابلیت تعویض آسان باشد. 

در شکل (۶-۶) مجموعه گوشی و نمایشگر نشان داده شده است که در قسمت (الف) نمایشگر و میکروفن از یک دیگر جدا است. در قسمت (ب) این دو به صورت یکپارچه طراحی شده است. 

۶-۲-۴-۶- واحد مدیریت امنیت  

واحد مدیریت امنیت با مرکز نگهبانی در ساختمان هایی که معمولا مجهز به چندین پنل بیرونی و اپراتور مقیم است نصب می شود و به منظور کنترل ارتباط بین در یا درهای ورودی و پنل داخلی مورد استفاده قرار می گیرد و بسته به نوع سیستم می تواند دارای امکانات زیر باشد : 

    • طراحی سیستم به صورت مدولار به گونه ای که تعمیرات به سهولت و در کوتاه ترین زمان امکان پذیر باشد. 

    • امکان استفاده از سیستم در ۲۴ ساعت شبانه روز 

    • انتخاب نمایشگر از نوع LCD با وضوح تصویر مورد نظر با تعیین تعداد نقاط افقی و عمودی لازم 

    • امکان کنترل روشنایی تصویر 

    • تناسب سیستم برای شرایط محیطی مورد نظر 

    • حفاظت سیستم در برابر صدمه و آسیب ناشی از الکتریسیته ساکن 

    • محرمانه بودن مکالمات و عدم هم شنوایی در گوشی های دیگر 

    • امکان فعال و غیر فعال نمودن زنگ های ارسالی از در ورودی به ساکنین 

    • وجود چراغ های نشانگر یا علایم تصویری بر روی مرکز نگهبانی به منظور مشخص نمودن شرایط مختلف 

    • امکان بازنمودن در ورودی از سیستم مرکزی 

    • تعیین حداقل شدت صدای زنگ (۷۰ دسی بل) و قابلیت تنظیم آن 

    • امکان ایجاد ارتباط بین خطوط تلفن و گوشی های مشترکین 

۷-۲-۴-۶- لوازم جانبی 

الف) در مواردی که بیش از یک در ورودی یا یک دوربین مورد استفاده قرار می گیرد، در بازکن باید مطابق با دستور العمل سازنده مجهز به لوازم جانبی به منظور انتخاب تصویر دوربین جهت نمایش بر روی نمایشگر باشد. 

ب) در مواردی که تکرار زنگ مورد نیاز باشد باید مطابق با دستورالعمل سازنده یک عدد رله تکرار زنگ مجهز به کنتاکت های لازم پیش بینی و نصب شود. 

۳-۴-۶- سیستم در بازکن تصویری تحت شبکه 

این سیستم ها ممکن است بر حسب مورد متشکل از مجموعه گوشی و مانیتور برای هر واحد پنل در ورودی برای یک در یا بیشتر (یا بلوک های مختلف)، واحد مدیریت امنیت و سایر تجهیزات جانبی از قبیل سوییچ های شبکه POE یا اینجکتورها جهت تامین برق مورد نیاز تجهیزات سیستم باشد. 

۱-۳-۴-۶- پنل در ورودی 

پنل در ورودی که از دو قسمت پنل و قوطی توکار آن تشکیل می شود باید در برابر نفوذ آب و گرد و غبار و تابش نور خورشید مقاوم باشد. این نوع پنل ها شامل دوربین، بلندگو، شماره گیر دیجیتال با امکان شماره گیری جهت تماس با واحدها، و در برخی از مدل ها دارای نمایشگر و ماژول های کارت خوان است. این سیستم بر اساس دستور العمل سازنده باید بتواند در درجه حرارت حداقل ۱۰- درجه سلسیوس و حداکثر ۵۵ درجه سلسیوس عملکرد صحیح داشته باشد. 

۲-۳-۴-۶- دوربین 

دوربین ممکن است بسته به نوع پنل و مورد استفاده، از نوع با صدا (میکروفن دار) یا بی صدا، یکپارچه (بدون لنز و لنزدار) یا مدولار (قابل تعویض) انتخاب شود. دوربین باید امکان ارسال تصویر کاملا واضح از شی با فاصله بیش از ۳۰ سانتی متر را دارا باشد هم چنین ممکن است با زاویه دید معمولی (۷۷ درجه) یا دید باز (۹۰ درجه یا ۱۳۵ درجه) یا دارای قابلیت تنظیم زاویه در چهار جهت و از نوع زوم دار یا معمولی (بدون زوم) باشد. سیستم دوربین هم چنین می تواند. مجهز نور مرئی سفید (برای دوربین های رنگی) برای دید در شب و امکاناتی مانند سیستم تنظیم نور خودکار باشد به گونه ای که در مقدار نور متفاوت روز و شب (حداقل ۰٫۵ لوکس) تصاویر واضح و روشنی ارسال کند. سیستم دوربین باید در هنگام زنگ زدن به طور خودکار روشن شود و هم چنین در برخی از مدل ها دوربین می تواند دارای قابلیت روشن شدن از داخل واحد نیز باشد. 

یادآوری - نرخ فریم سیگنال های ویدیویی نباید کمتر از ۱۵ فریم بر ثانیه و تاخیر ویدیویی بین هر دو تجهیز نباید بیشتر از ۳۰۰ میلی ثانیه باشد و زمان هماهنگی لب بهتر است بین ۱۸۵- و ۹۰+ میلی ثانیه باشد. 

۳-۳-۴-۶- منبع تغذیه

تغذیه سیستم بر اساس مشخصات ارایه شده توسط سازنده می تواند به دو صورت PoE (استفاده از سویچ شبکه PoE یا اینجکتور) یا ۱۲ ولت مستقیم باشد. 

یادآوری - در برخی از مدل ها امکان استفاده از جدا کننده ولتاژ از دیتا بر روی کابل شبکه جهت تغذیه تجهیزات سیستم  وجود دارد. 

۴-۳-۴-۶- کابل های ارتباطی 

کابل ارتباطی شبکه در سیستم در بازکن تصویری تحت شبکه به عنوان رابط بین سوییچ شبکه، پنل بیرونی، گوشی و صفحه نمایش است. کابل های در بازکن تصویری تحت شبکه بر اساس استاندارد 802 IEEE تا ۹۰ متر فاصله معمولا از نوع Cat5E ،Cat5 یا Cat6 و بر اساس شرایط محیطی دارای شیلد و یا فویل یا بدون شیلد و فویل پیشنهاد می شود. 

یادآوری - کابل ارتباطی پنل تا قفل در بازکن به صورت دورشته است. 

۵-۳-۴-۶- گوشی و نمایشگر 

مجموعه ارتباط با در ورودی از داخل واحدها ممکن است به صورت یکپارچه متشکل از میکروفن، بلندگو و نمایش گر بوده و یا مجهز به گوشی و نمایشگر جداگانه باشد. این مجموعه ممکن است به صورت لمسی یا مجهز به دکمه های لازم برای باز کردن درهای مختلف و ایجاد ارتباط، بسته به مورد از انواع روکار، توکار یا رومیزی با سایز نمایشگرهای مختلف ۳/۵ تا ۱۰ اینچ انتخاب شود. مکالمات باید کاملا محرمانه و بدون هم شنوایی در گوشی های دیگر باشد. حداقل وضوح تصویر برای سطح قابل رویت کوچک تر از ۱۰۱/۶ میلی متر (۴/۰ اینچ) نباید کمتر از ۱۳0TVL و برای سطح قابل رویت رویت تا ۱۰۱/۶ میلی متر (۴/۰ اینچ) نباید از 240TVL و برای سطح قابل رویت ۱۷۷/۸ میلی متر (۷/۰ اینچ) یا بزرگ تر نباید از 320TVL کم تر باشد و در حرارت محیطی حداقل صفر و حداکثر ۴۰ درجه سلسیوس به خوبی کار کند. 

یادآوری ۱- تصاویر ضبط شده باید همراه با تاریخ و ساعت ضبط بر روی صفحه تصویر، قابل نمایش باشد. 

یادآوری ۲- در برخی از مدل ها تصاویر ضبط شده بر روی کارت حافظه یا حافظه داخلی نیز قابل ذخیره است. 

یادآوری - در این سیستم امکان اتصال نرم افزاری برای سیستم های عامل رایج تلفنهای همراه با نمایشگر برای کنترل تمام امکانات به صورت وای فای با اینترنت همراه امکان پذیر است. 

۶-۳-۴-۶ واحد مدیریت امنیت تحت شبکه 

واحد مدیریت امنیت یا مرکز نگهبانی تحت شبکه در ساختمانهایی که معمولا مجهز به چندین پنل بیرونی تحت شبکه و اپراتور مقیم است نصب می شود و به منظور کنترل ارتباط بین در یا درهای ورودی و پنل داخلی مورد استفاده قرار می گیرد و بسته به نوع سیستم میت واند دارای امکانات زیر باشد : 

    • طراحی سیستم به صورت مدولار به گونه ای که تعمیرات به سهولت و در کوتاه ترین زمان امکان پذیر باشد. 

    • امکان استفاده از سیستم در ۲۴ ساعت شبانه روز 

    • انتخاب نمایشگر از نوع LED یا LCD با وضوح تصویر مورد نظر با تعیین تعداد نقاط افقی و عمودی لازم و در برخی از مدل ها دارای صفحه نمایش لمسی است. 

    • امکان کنترل روشنایی تصویر 

    • تناسب سیستم برای شرایط محیطی مورد نظر 

    • حفاظت سیستم در برابر صدمه و آسیب ناشی از الکتریسیته ساکن 

    • محرمانه بودن مکالمات و عدم ایجاد هم شنوایی در گوشی های دیگر 

    • امکان فعال و غیر فعال نمودن زنگ های ارسالی از در ورودی به ساکنین. 

    • وجود علایم تصویری بر روی نمایشگر سیستم مرکزی به منظور مشخص نمودن شرایط مختلف آن 

    • امکان بازنمودن در ورودی از سیستم مرکزی 

    • تعیین حداقل شدت صدای زنگ (۷۰ دسی بل) و قابلیت تنظیم آن

    • امکان ارتباط با واحدها به صورت مستقیم 

۴-۶-٣-٧- لوازم جانبی

۴-۶-٣-٧-١- در مواردیکه بیش از یک در ورودی یا بیش از یک دوربین تحت شبکه مورد استفاده قرار می گیرد می توان در تنظیمات سیستم، مشخصات استریم دوربین یادوربین ها (بر اساس امکانات سیستم) راضافه کرد.

2-7-3-4-6- در مواردیکه بیش از یک پنل ورودی در ساختمان نیاز باشد، می توان در تنظیمات سیستم مشخصات پنل یا پنل ها (بر اساس امکانات سیستم) را اضافه کرد.

۴-۴-۶- قفل بازکن 

برحسب مورد استفاده ممکن است زنجیردار، بدون زنجیر (قفل پشتی) و/یا از نوع مغزی باشد. اینگونه قفل ها باید به گونه ای ساخته شود که بر روی درهای چپ و راست قابل نصب بوده و براثر ضربه در باز نشود.