مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان : ضابطه شماره 110 جلد 2 | ۸-۶- مشخصات فنی ساخت تجهیزات سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار

عمده ترین مشخصات فنی ساخت سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار بر اساس استاندارد 1069 UL به شرح زیر است: 

۱-۸-۶- پوشش یا محفظه 

الف) محفظه این تجهیزات باید به نحوی انتخاب شود که در برابر صدمات و آسیب های احتمالی دوران بهره برداری دارای استحکام و دوام کافی باشد.

ب) تمام قسمتهای الکتریکی تجهیزات فراخوان پرستار باید به گونه ای پوشیده شود که احتمال تماس با بخش های برق دار فاقد عایق بندی به حداقل کاهش یابد. بازشوهایی که برای کارکرد سیستم ضروری است مانند محل اتصال هادی ها، یا محل قرارگیری پریزها و مانند آن نباید پوشیده باشد. 

پ) ضخامت پوشش دستگاه ها متناسب با جنس آن به شرح زیر است: 

   - در مواردی که جنس پوشش از نوع فلز ریختگی است. (مطابق جدول (6-2)) 

   - در مواردی که جنس پوشش از نوع ورق فلزی است. (مطابق جدول (۶-۳))

ه در مواردی که جنس پوشش از انواع غیر فلزی است، حداقل استحکام مکانیکی آن باید معادل ورق فولادی جدول (۶-۳) باشد . 

۲-۸-۶- حفاظت در برابر برق گرفتگی 

حفاظت قسمت هایی از دستگاه ها و تجهیزات که در هنگام تعمیر و سرویس به وسیله اپراتور در دسترس قرار می گیرد باید به نحوی باشد که منجر به خطر برق گرفتگی نشود و ضمن رعایت دستور العمل سازنده تجهیزات الزامات بیان شده در فصل ۱۲ جلد یک این نشریه مد نظر قرار بگیرد.

۳-۸-۶- حفاظت در برابر زنگ زدگی و خوردگی 

قطعات فلزی مورد استفاده در تجهیزات باید از مواد مقاوم در برابر زنگ زدگی و خوردگی انتخاب شود یا با پوشش مناسب در برابر خوردگی محافظت شود. 

۴-۸-۶- اتصال زمین تجهیزات 

الف) تجهیزات سیستم فراخوان پرستار و سیستم های سیگنال بیمارستانی باید مجهز به ترمینال یا سیم جداگانه برای اتصال زمین باشد. ترمینال یا سیم مورد اشاره باید به تمام قسمتهای رسانای قابل تماس متصل باشد. 

ب) رنگ هادی های عایق دار مورد استفاده در اتصال زمین تجهیزات باید به رنگ دوگانه سبز/زرد بوده و هیچ هادی دیگری به این رنگ مشخص نشود. سطح مقطع این هادی ها باید حداقل برابر با سطح مقطع هادی تغذیه باشد. 

پ) پیچ مورد نظر برای ترمینال اتصال زمین تجهیزات باید از نوع شش گوش یا شکاف دار یا با هر دو ویژگی بوده و سر آن به رنگ سبز/زرد باشد. این پیچ ها باید در محلی واقع شود که در هنگام تعمیر و نگه داری دستگاه قطع اتصال و برداشت آن محتمل نباشد. 

۵-۸-۶- اجزای سیستم ها 

اجزای سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار شامل موارد زیر است. 

۱-۵-۸-۶- برد مدارهای چاپی 

برد مدارهای چاپی باید بر اساس استانداردهای بین المللی معتبر طراحی ساخته و مورد آزمون قرار گیرد. 

۲-۵-۸-۶- سیم پیچ ها 

الف) عایق سیم پیچ ها رله ها ترانسفورماتورها و مانند آن باید در برابر جذب رطوبت مقاوم باشد. 

(ب) سیم های لاکی نیاز به مقاوم سازی در برابر جذب رطوبت ندارد. 

۳-۵-۸-۶- کلیدها 

الف) ظرفیت بار کلیدهای مورد استفاده در سیستم فراخوان پرستار در شرایط مختلف بهره برداری نباید از ولتاژ و جریان نامی مداری که کنترل می کند کم تر باشد. 

ب) هادی مشخص شده برای اتصال زمین نباید توسط کلید قطع شود. 

پ) کلیدهای در اختیار بیمار نباید به مدارهای ولتاژ بالا متصل شود. 

۴-۵-۸-۶- لامپ ها و سرپیچ ها 

الف) ولتاژ اسمی سرپیچ ها و لامپ ها باید برای مدار مورد نظر در تمامی شرایط بهره برداری مناسب باشد. 

ب) در مواردی که چراغ ها به مدار ولتاژ بالا اتصال می باید، پیچ پوسته خارجی سرپیچ های پایه ادیسون باید به هادی مشخص شده اتصال زمین متصل شود. در این چراغ ها، هنگام تعویض لامپ هیچ یک از قسمت های برق دار فاقد عایق بندی نباید در معرض تماس قرار داشته باشد. 

پ) لامپ های اعلام وضعیت اضطراری باید به رنگ قرمز یا سفید چشمک زن با معادل آن باشد. 

ت) لامپ هایی که مورد آزمون دوام (۱۰۰۰۰۰) بار قرار نگرفته باشد باید بدون باز کردن دستگاه مربوط قابل تعویض باشد. 

۵-۵-۸-۶- وسایل حفاظتی 

الف) جریان نامی فیوزها، پایه فیوزها و کلیدهای خودکار مورد استفاده در دستگاه ها باید مناسب کاربرد مورد نظر باشد. 

ب) وسایل حفاظتی غیر از فیوز، که برای محدود نمودن مدار خروجی منبع نیروی اصلی تامین انرژی تجهیزات مورد استفاده بیماران به کار می رود باید از نوع دستی با خودکار با قابلیت بازنشانی باشد. 

پ) حداکثر جریان نامی یک وسیله حفاظت اضافه جریان غیر قابل تعویض که در ترانسفورماتور تامین کننده انرژی به یک مدار ولتاژ پایین با قدرت محدود به کار می رود باید مطابق رابطه زیر باشد: 

که در آن Vmaximum حداکثر ولتاژ مدار است. 

۶-۵-۸-۶- پریزها و کانکتورها 

پریزها و کانکتورهای دارای پین های چندگانه باید برای جریان و ولتاژ نامی مورد استفاده مناسب بوده و مجهز به پین یا کنتاکت اتصال زمین با ظرفیتی برابر با بزرگترین هادی قابل اتصال به آن باشد. 

۷-۵-۸-۶- کنترل های آویز 

الف) کنترل های آویز مورد استفاده بیماران باید از جنس مواد عایق و به صورت کاملا بسته ساخته شده و در برابر ضربه مقاوم بوده و از نوع مقاوم در برابر انتشار شعله باشد. 

ب) سیم ها و کابل های مورد استفاده در این کنترل ها باید دارای ظرفیت بار لازم بوده و حداقل سطح مقطع آن برای هادی های ۱ تا ۵ رشته، ۶ تا ۱۰ رشته و بیش از ۱۱ رشته به ترتیب ۰/32، ۰/21 و 0/13 میلی متر مربع باشد. 

پ) در مواردی که پوشش این لوازم برای استفاده در محیط های مملو از اکسیژن مناسب باشد، باید به نحو مقتضی برای این کاربری علامت گذاری شود. 

ت) در هنگام عدم استفاده از کنترل ویز این وسیله باید به نحو مقتضی بر روی یک صفحه مجهز به قلاب یا نوعی نگه دارنده استقرار یابد. 

۸-۵-۸-۶- ترانسفورماتورها 

ترانسفورماتورهای مورد استفاده برای تامین انرژی اجزای سیستم ولتاژ پایین که در مناطق مراقبت از بیمار استقرار می یابد باید از نوع ایمن، با سیم پیچ های مجزای اولیه و ثانویه باشد. جدا سازی سیم پیچ ها با استفاده از شیلد مسی زمین شده با حداقل ضخامت 0/13 میلی متر با استفاده از عایق مناسب مانند دولایه میکا با ضخامت کل ۰/۱۸ میلی متر یا مانند آن انجام می شود. 

۶-۸-۶- قسمت های برق دار 

الف) هر قسمت حامل جریان برق باید دارای استحکام مکانیکی و ظرفیت جریانی لازم بوده و از فلزاتی مانند نقره، مس، آلیاژ مس یا مواد مشابه دیگر با عملکرد معادل ساخته شده باشد. 

ب) استفاده از لولا و مانند آن برای انتقال جریان برق بین بخش های ثابت و متحرک مجاز نیست. 

۷-۸-۶- عایق بندی 

الف) مواد عایق بندی مورد استفاده برای استقرار با جداسازی قسمت های برقدار ساخته شده از سرامیک، ترکیب فنولیک، ترکیب قالب سرد یا مواد معادل آن، باید به گونه ای شکل داده شود که در سخت ترین شرایط کاری از مقاومت لازم برخوردار باشد. 

ب) در مواردی که بلوک های ترمینال بر روی سطوح فلزی زمین شده نصب می شود باید یک صفحه عایق زیر سطح فلزی قرار داده شود به گونه ای که مانع از تماس پیچ های ترمینال با سایر هادی های برقدار محافظت نشده زیر سطوح مزبور شود. 

۸-۸-۶- مکانیزم های عملکردی 

الف) اجزای عملکردی مانند کلید، رله و دیگر وسایل مشابه باید توسط یک محفظه ضد گرد و غبار یا یک پوشش اختصاصی معادل آن در برابر نفوذ گرد و غبار محافظت شود. 

ب) قسمت های متحرک باید جای حرکت کافی داشته باشد تا قسمت های متحرک با هم درگیر نشود. 

پ) پیچ های تنظیم و قسمت های مشابه آن باید به گونه ای طراحی شود که در شرایط کاری شل نشود. 

ت) قسمت هایی که دستی به کار انداخته می شود باید به گونه ای ساخته شود که در برابر تنش های وارد شده در شرایط کاری مقاوم باشد. 

ث) وسایل الکترومغناطیسی باید به گونه ای ساخته شود که در تمامی شرایط کاری دارای عملکرد مناسب الکتریکی و مکانیکی باشد. 

۹-۸-۶- منبع تغذیه ثانویه (اضطراری) 

الف) در صورتی که سیستم شامل منبع تغذیه ثانویه مانند باتری است. ظرفیت آن باید به اندازه ای باشد که توانایی تامین حداقل ۱۰ درصد حداکثر توان اسمی دستگاه برای مدت زمان اعلام شده در دستورالعمل سازنده سیستم را دارا باشد. 

ب) باتری ها باید از نوع بسته یا منفذ دار بوده و توسط رکتیفایر شارژ شود و در صورتی که باتری در داخل محفظه تجهیزات کنترلی قرار دارد نباید به صورت مداوم شارژ شود. 

ب) محل استقرار باتریها باید به نحوی باشد که فضای کافی برای اجرای عملیات تعمیر و نگه داری وجود داشته باشد. 

پ) نرخ شارژ باتری ها باید به نحوی باشد که ضمن رعایت دستورالعمل سازنده باتری، گازهای منتشر شده موجب اخلال در عملکرد سایر تجهیزات سیستم نشود. 

ت) در مواردی که از باتری های آماده به کار استفاده می شود، مدار باید از نوع ولتاژ کم با قدرت محدود باشد. 

۱۰-۸-۶- فاصله بین قسمت های مختلف 

فاصله بین قسمت های برق دار عایق بندی نشده و قسمت های فلزی بدون برق و هم چنین قسمت های عایق بندی نشده حامل جریان برق با قطب های مخالف باید از مقادیر ارایه شده در جدول (۶-۴) کم تر نباشد. 

۱۱-۸-۶- حفاظت هنگام تعمیر و نگه داری سرویس و آزمون 

الف) قسمت های برق دار عایق بندی نشده یا متحرک که در هنگام تعمیر و نگه داری، تعویض لامپ، فیوز و مانند آن ممکن است موجب صدمه و آسیب به افراد شود باید به گونه ای پوشیده یا محصور شود که از تماس با آن جلوگیری شود. 

ب) در مواردی که فاصله خطی بین یک قطعه نیازمند سرویس و قسمت های برق دار عایق بندی نشده با ولتاژ بیش از ۳۰ ولت موثر (۴۲٫۴ ولت پیک یا مستقیم) کمتر از ۱۵۲ میلی متر باشد، باید حفاظت لازم با استفاده از نوار، مانع عایق یا مانند آن پیش بینی و تامین شود. هم چنین ممکن است به جای رعایت حداقل فاصله ۱۵۲ میلی متر در هنگام تعمیر و نگهداری با استفاده از یک سیستم اینترلاک بر روی پوشش دستگاه، تمام قسمت های برق دار را از مدار خارج نموده یا این که یک پلاک هشدار با نوشته های واضح، خوانا و با دوام به شرح زیر به روی دستگاه نصب کرد. 

۱۲-۸-۶- سیستم نظارت الکتریکی 

الف) سیم کشی سیستم های فراخوان پرستار باید مجهز به یک سیستم نظارت الکتریکی بوده و وجود اشکال در مدارها و اجزای سیستم ها را به صورت صوتی و با شناسایی مدار مورد نظر در مرکز پرستاری یا در مرکز کنترل اعلام کند یا در مقابل بروز مشکلات حفاظت شده باشد. 

ب) قطع شدن فیوزهای سیستم اعلام کد و سیستم کنترل مرکزی باید با استفاده از سیگنال صوتی مناسب اعلام شود. 

۱۳-۸-۶- آزمون سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار 

سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار باید برابر ضوابط ارایه شده در استاندارد 1069 UL یا یکی از استانداردهای معتبر ملی یا بین المللی مشابه مورد آزمون قرار گیرد. 

۱۴-۸-۶- نشانه گذاری 

۱-۱۴-۸-۶- اطلاعات زیر باید بر روی هر دستگاه تولید سیگنال به صورت واضح خوانا و با دوام در محلی که پس از نصب به آسانی قابل رویت باشد نشانه گذاری شود. این اطلاعات باید مستقیما بر روی دستگاه درج شود یا بر روی مدرک جداگانه ای که در نشانه گذاری مشخص می شود در دسترس قرار گیرد. 

الف) نام یا نشانه تجاری سازنده دستگاه 

ب) شماره مدل و کد تاریخ یا معادل آن 

پ) مشخصات الکتریکی بر حسب ولت آمیز یا وات 

ت) وضعیت صحیح نصب اگر دستگاه باید در موقعیت معینی استقرار یابد.

ث) عملکرد چراغ ها، کلیدها، وسایل اندازه گیری و مانند آن باید در فاصله مناسب کنار آن درج شود. 

ج) حداکثر جریان اسمی فیوز بر روی هر پایه فیوز در فاصله مناسب کنار آن درج شود . 

چ) ارجاع به نقشه سیم کشی نصب با ذکر شماره و تاریخ صدور، در صورتی که روی دستگاه الصاق نباشد. نشانه گذاری باید بر روی جعبه ترمینال اصلی یا منبع تغذیه درج شود. 

ح) کنترل های آویز که برای محیط های غنی شده با اکسیژن مورد استفاده قرار میگیرد باید برای محیط مورد نظر مناسب باشد و باید برابر ضوابط ارایه شده در استاندارد 1069 UL به نحو مقتضی علامت گذاری شود. 

خ) در مورد کنترل های آویز عبارتی مشابه "توجه! تست اندازه گیری نشتی جریان به صورت دوره ای انجام شود" درج شود. 

د) کلیدهایی که برای موارد اضطراری استفاده می شود باید با درج عبارت «اضطراری» و مانند آن با رنگ مشخص (ترجیحا قرمز) در محل قابل رویت و به صورت ماندگار علامت گذاری شود. هم چنین سایر تجهیزات متناسب با کارکرد آن نیز باید علامت گذاری شود. 

ذ) در مواردی که مجموعه کابل حاوی هادی با سطح ولتاژهای متفاوت است، سیم های ولتاژ بالا باید علامت گذاری یا در نقشه سیم کشی مشخص شود. 

ر) بر روی تجهیزات که به منظور استفاده در حمام یا محیط های مشابه که در معرض پاشش آب نصب می شود باید عبارتی مشابه "محل دوش" درج شود. 

ز) نشانه گذاری “خطر برق گرفتگی” و “قبل از سرویس بدون برق نمایید” برای محفظه هایی که دارای فیوز هستند در نظر گرفته شود. 

۲-۱۴-۸-۶- تمام علامت گذاری ها باید به صورت دایمی بوده و براثر مواد تمیز کننده و استفاده از بین نرود. 

۳-۱۴-۸-۶- تمام علامت گذاری ها باید کاملا واضح و خوانا بوده و از تمایز لازم بین رنگ حروف و زمینه آن برخوردار باشد. 

۱۵-۸-۶ سیستم ها و تجهیزات احضار پرستار با کنترل نرم افزاری

۱-۱۵-۸-۶- کلیات 

این الزامات شامل سیستم ها و تجهیزات مولد سیگنال با برنامه ذخیره شده است. عبارت «کنترل نرم افزاری» در این بخش به مجموعه دستور العمل هایی اطلاق می شود که به صورت متوالی و مکرر اجرا شده و سیگنال خروجی سیستم را بر اساس سیگنال ورودی تعیین می کند. عبارت «ذخیره شده» به عملیاتی اشاره دارد که توسط حافظه ی گذرا یا ثابت اطلاعات دستور العمل وضعیت و مانند آن نگه داری می شود. 

یادآوری - دستگاه های مولد سیگنال که برنامه عملکرد آن به وسیله سخت افزار تعیین می شود و هرگونه تغییر عملکردی نیاز به اصلاح سخت افزاری دارد شامل الزامات این بخش نیست. 

۲-۱۵-۸-۶- دسترسی و کنترل برنامه 

الف) برنامه عملکرد باید توسط استفاده کننده قابل تغییر باشد به صورتی که دستورالعمل آن در راهنمای کاربری سازنده ارایه شده و عملکرد آن پس از تغییر احتمالی قابل صحه گذاری باشد. قابلیت برنامه ریزی شامل تعیین ورودی ها متناسب با نوع و اولویت سیگنال و تعیین نوع موارد پزشکی قابل انجام برای بیمار برمبنای اطلاعات به دست آمده آن باشد. مورد قابل ذکر دیگر ممکن است شامل اطلاعات ورودی و خروجی های اضافی مانند داده های مربوط به پرونده بیماران نیز باشد. 

ب) به عنوان بخشی از سیستم کنترل دارای قسمت نرم افزاری در مواردی که میکروپروسسور مرکزی (اصلی) در واحد کنترل یا ایستگاه مرکزی در اجرای برنامه مورد نظر دچار اشکال شود باید در مدت ۹۰ ثانیه یک سیگنال شنیداری فعال شده و وجود اشکال را اعلام کند. 

پ) سیستم های سیگنال و فراخوان پرستار باید به گونه ای طراحی شود که در صورت عدم اجرای صحیح برنامه های فرعی عملکرد اصلی سیستم دچار اختلال نشود. 

ت) در مواردی که اطلاعات برنامه در حافظه ناپایدار ذخیره می شود، سیستم باید مجهز به امکاناتی باشد که بتوان برنامه را مجددا در حافظه بارگذاری و اجرا کرد. روش مورد استفاده و تجهیزات به کار رفته بایستی به گونه ای باشد که برنامه به طور کامل (برنامه اجرایی و اطلاعات ورودی کاربر) مجددا در حافظه بارگذاری شود. 

هم چنین سیستم باید دارای امکاناتی باشد که بتوان یک نسخه دایمی و غیر قابل تغییر از تمام داده های کاربری وارد شده به آن را ایجاد نمود. 

ث) حافظه ناپایدار حافظه ای است که قطع برق باعث از بین رفتن اطلاعات آن می شود. 

ج) مطابقت با شرایط مندرج در بند «ت» نباید از روش ذخیره سازی استفاده نماید که در طول زمان بهره برداری عادی در معرض استهلاک مداوم قرار داشته و در برابر آلودگی های موجود در اتمسفر محیط کاری حفاظت نشده باشد.