آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله : استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) | 7-1 ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻈﻢ ﻛﺎﻟﺒﺪی

ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎیی ﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﻛﺎﻟﺒﺪی ﺷـﺎﻣﻞ: ﺷـﻜﻞ ﻫﻨﺪﺳـی، ﺗﻮزﻳـﻊ ﺟـﺮم و ﺗﻮزﻳﻊ سختی در ﭘﻼن و در ارﺗﻔﺎع دارای یکی از ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻳﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ " ﻧـﺎﻣﻨﻈﻢ " و در ﻏﻴـﺮ اﻳﻦﺻﻮرت " ﻣﻨﻈﻢ " ﻣﺤﺴﻮب می ﺷﻮﻧﺪ.

1-7-1 ﻧﺎمنظمی در ﭘﻼن

اﻟﻒ - ﻧﺎمنظمی ﻫﻨﺪسی: در ﻣﻮاردی ﻛـﻪ ﭘـﺲ رﻓﺘﮕـی ﻫـﻢ زﻣـﺎن در دو ﺟﻬـﺖ در ﻳﻜـی از ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻴﺸﺘﺮ از 20 درﺻﺪ ﻃﻮل ﭘﻼن در آن ﺟﻬﺖ ﺑﺎﺷﺪ. 

ب - ﻧـﺎمنظمی ﭘﻴﭽﺸـی: در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜـﺎن نسبی در ﻳـﻚ اﻧﺘﻬـﺎی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن در ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ، ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﭘـﻴﭽﺶ ﺗﺼـﺎدفی و ﺑـﺎ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛـﺮدن 1/0= Aj ﺑﻴﺸﺘﺮ از 20 درﺻﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻜﺎن نسبی در دو اﻧﺘﻬﺎی ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن در آن ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﺎﺷﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻮارد ﻧﺎمنظمی " زﻳﺎد " و در ﻣـﻮاردی ﻛـﻪ اﻳـﻦ اﺧـﺘﻼف ﺑﻴﺸـﺘﺮ از 40 درﺻﺪ ﺑﺎﺷﺪ، نامنظمی " ﺷﺪﻳﺪ " پیچشی ﺗﻮﺻﻴﻒ می ﺷﻮد.

ﻧﺎمنظمی ﻫــﺎي پیچشی ﺗﻨﻬــﺎ در ﻣــﻮاردی ﻛــﻪ دﻳــﺎﻓﺮاﮔﻢ ﻫــﺎی ﻛــﻒ ﻫــﺎ ﺻــﻠﺐ و ﻳــﺎ ﻧﻴﻤﻪ ﺻﻠﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﺎرﺑﺮد ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ. 

پ - ﻧﺎمنظمی در دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺎﮔﻬﺎنی در ﻣﺴﺎﺣﺖ دﻳـﺎﻓﺮاﮔﻢ، ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان ﻣﺠﻤﻮع ﺳﻄﻮح ﺑﺎزﺷﻮی ﺑﻴﺸﺘﺮ از 50 درﺻﺪ ﺳﻄﺢ ﻃﺒﻘﻪ، و ﻳﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺎﮔﻬﺎنی در سختی دﻳﺎﻓﺮاﮔﻢ، ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺸﺘﺮ از 50 درﺻﺪ سختی ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺠﺎور، وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. 

ت - ﻧﺎمنظمی ﺧﺎرج از ﺻﻔﺤﻪ: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎرﺑﺮﺟـﺎنبی اﻧﻘﻄـﺎعی در ﻣﺴـﻴﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﺮوی ﺟﺎنبی، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺻﻔﺤﻪ، ﺣﺪاﻗﻞ در یکی از اﺟﺰای ﺑـﺎرﺑﺮ ﺟـﺎنبی در ﻃﺒﻘﺎت، وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .

ث - ﻧﺎمنظمی ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎی ﻏﻴﺮ ﻣﻮازی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ بعضی اﺟﺰای ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺎرﺑﺮ ﺟﺎﻧﺒی ﺑـﻪ ﻣﻮازات ﻣﺤﻮرﻫﺎی ﻣﺘﻌﺎﻣﺪ اصلی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ.

2-7-1 ﻧﺎمنظمی در ارﺗﻔﺎع

اﻟﻒ- ﻧﺎمنظمی ﻫﻨﺪسی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ اﺑﻌﺎد افقی ﺳﻴﺴـﺘﻢ ﺑـﺎرﺑﺮ ﺟـﺎنبی در ﻫـﺮ ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از 130 درﺻﺪ آن در ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺠﺎور ﺑﺎﺷﺪ.

ب- ﻧﺎمنظمی ﺟﺮمی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺟﺮم ﻫـﺮ ﻃﺒﻘـﻪ ﺑﻴﺸـﺘﺮ از 50 درﺻـﺪ ﺑـﺎ ﺟـﺮمﻫـﺎی ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺠﺎور ﺗﻔﺎوت داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

ﻃﺒﻘﺎت ﺑﺎم و ﺧﺮﭘﺸﺘﻪ از اﻳﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﺴﺘﺜﻨﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

پ – ﻧﺎمنظمی ﻗﻄﻊ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎرﺑﺮﺟﺎنبی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﺟﺰیی از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎر ﺑﺮ ﺟﺎنبی در ارﺗﻔﺎع ﻗﻄﻊ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻪﻃﻮری ﻛﻪ آﺛﺎر ﻧﺎشی از واژﮔﻮنی روی ﺗﻴﺮﻫﺎ، دال ﻫـﺎ، ﺳـﺘﻮن ﻫـﺎ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺗﻜﻴﻪﮔﺎهی ﺗﻐﻴﻴﺮاتی اﻳﺠﺎد ﻛﻨﺪ.

ت- ﻧﺎمنظمی ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺟﺎنبی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺟﺎﻧﺒﻲ ﻃﺒﻘـﻪ از 80 درﺻـﺪ ﻣﻘﺎوﻣـﺖ ﺟﺎنبی ﻃﺒﻘﻪ روی ﺧﻮد ﻛﻤﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﭼﻨﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ ای اﺻﻄﻼﺣﺎً " ﻃﺒﻘﻪ ﺿﻌﻴﻒ " ﻧﺎﻣﻴﺪه میﺷﻮد. در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﻓﻮق ﺑـﻪ 65 درﺻـﺪ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑـﺪ، ﻃﺒﻘـﻪ اﺻـﻄﻼﺣﺎً " ﻃﺒﻘـﻪ خیلی ﺿﻌﻴﻒ " ﺗﻮﺻﻴﻒ میﺷﻮد.

ث- ﻧﺎمنظمی سختی ﺟﺎنبی: در ﻣﻮاردی ﻛﻪ سختی ﺟﺎنبی ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻛﻤﺘﺮ از 70 درﺻـﺪ سختی ﺟﺎنبی ﻃﺒﻘﻪ روی ﺧﻮد و ﻳﺎ ﻛﻤﺘﺮ از 80 درﺻﺪ ﻣﺘﻮﺳﻂ سختی ﻫـﺎی جانبی ﺳـﻪ ﻃﺒﻘﻪ روی ﺧﻮد ﺑﺎﺷﺪ. ﭼﻨﻴﻦ ﻃﺒﻘﻪ ای اﺻﻄﻼﺣﺎً " ﻃﺒﻘﻪ ﻧﺮم “ ﻧﺎﻣﻴﺪه میﺷﻮد. در ﻣﻮاردی ﻛﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻓﻮق ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻪ 60 درﺻﺪ و 70 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﻴﺪا ﻛﻨﻨـﺪ، ﻃﺒﻘـﻪ اﺻﻄﻼﺣﺎً ”ﻃﺒﻘﻪ خیلی ﻧﺮم" ﺗﻮﺻﻴﻒ می ﺷﻮد.

3-7-1 ﻣﺤﺪودﻳﺖ در اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ

اﻟﻒ- اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺑﺎ ﻧﺎمنظمی " ﻃﺒﻘﻪ خیلی ﺿﻌﻴﻒ " در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺧﻄـﺮ نسبی ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ و در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ نسبی ﻛﻢ، ارﺗﻔﺎع آﻧﻬﺎ نمیﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻴﺶ از ﺳﻪ ﻃﺒﻘﻪ و ﻳﺎ 10 ﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ.

ب- اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﺑﺎ ﻧﺎمنظمی از ﻧﻮع " ﻃﺒﻘﻪ خیلی ﻧﺮم " و " ﺷـﺪﻳﺪ پیچشی " در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺑﺎ ﺧﻄﺮ نسبی ﻣﺘﻮﺳﻂ و ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮ روی زﻣﻴﻦ ﻫﺎی ﻧﻮع I، II و III ﻣﺠﺎز اﺳﺖ.