آیین نامه طراحی ساختمان ها در برابر زلزله : استاندارد 2800 (ویرایش چهارم) | 7-7 ﺳﻘﻒ

ﺳﻘﻒ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻨﺎیی ﺑﺎﻳﺪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﻮده و در ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻴﺮوﻫﺎی ﻧﺎشی از زﻟﺰﻟـﻪ از ﺗﻜﻴـﻪﮔـﺎه ﺧﻮد ﺟﺪا ﻧﺸﻮد.

1-7-7 اﻧﻮاع ﺳﻘﻒ

ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻣﺠﺎز و ﻣﺘﺪاول ﺑﺮای ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻨﺎیی میﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﺗﺨـﺖ، ﺷـﻴﺐدار ﻳـﺎ ﻗﻮسی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻃﺎق ﺿﺮبی، ﺗﻴﺮﭼﻪ ﺑﻠﻮك و ﭼﻮبی اﺟﺮا ﺷﻮد.

2-7-7 مصالح سقف

1- مصالح مصرفی سقف بايد مطابق با فصل پنجم مقررات ملی ساختمان باشد.

2- كاربرد چوب به عنوان عنصر باربر سقف در صورتی مجاز است كه پوشش سقف از نوع سبك نظير تخته - ورق آهن يا صفحات موجدار فلزی باشد و در اين صورت برای كلاف بندی سقف نيز می توان از چوب استفاده كرد.

3- سقف چوبی با پوشش حصير و نی با گل و يا شفته آهک و يا طاق خشتی مجاز نيست.

3-7-7 اتصال سقف به تکیه گاه

عناصر سقف (تير و تيرچه اعم از فولادی، بتنی و چوبی) و يا دال بتنی بايد در تكيه گاه ها به نحو مطمئنی به عناصر زير سری (تير حمال، كلاف افقی، جرزها و ستون ها) متصل شوند، تا نيروهای زلزله بدون جابجا شدن سقف به ديوارها انتقال يابد . به اين منظور رعايت ضوابط زير الزامی است:

1- اگر سقف به تير حمال تكيه دارد، بايد اجزاي اصلي سقف به تيرحمال به خوبي متصل شود و تيرحمال نيز به كلاف روي ديوار مهار شود.

2- اگر سقف طاق ضربی بر روی ديوار قرار م يگيرد، بايد تيرآهن های سقف در داخل كلاف افقی به خوبی مهار شود. برای اين منظور می توان به یکی از روش های زير اقدام کرد . شکل ( 7-26 ) :

الف) اگر كلاف افقی بتن آرمه باشد، بايد تيرآهن های سقف به صفحات فولادی، كه از قبل روی كلاف و به وسيله ميلگرد داخل آن مهار شده، متصل شوند.

ب) اگر كلاف افقی فولادی باشد، بايد تيرآهن های سقف به آنها متصل شوند.

پ) طول تكيه گاه تيرآهن های سقف طاق ضربی نبايد از ارتفاع تير يا از 20 سانتی متر كمتر باشد.

3- اگر سقف ساختمان بنایی دال بتني پيش ساخته باشد، بايد به یکی از روش های زير اتصال سقف به كلاف های افقی تأمين شود:

الف) دال پیش ساخته در كلاف افقی بتن آرمه مهار شود.

ب) دال پيش ساخته با مهار مناسب بر روی كلاف افقی بتن آرمه قرار داده شود.

4- سقف های تيرچه - بلوک بايد به خوبی به كلاف افقی مهار شده و بتن ريزی تيرچه ها و كلاف همزمان انجام شود.

5- برای سقف های بتن آرمه درجا بايد طول تکی هگاه سقف به صورت زير باشد:

الف) اگر ضخامت ديوار 20 سانتي متر است، طول تكيه گاه نبايد از 15 سانتی متر كمتر باشد.

ب) اگر ضخامت ديوار بيشتر از 20 سانتی متر است، حداقل طول تكيه گاه بايد 15 سانتی متر يا ضخامت ديوار منهای 12 سانتي متر هركدام بيشتر است، باشد.

6- عناصر سازه ای راه پله بايد در پاگردهایی كه هم سطح ساختمان هستند، در كلاف بندی افقی سقف مهار شوند.

4-7-7 اﻧﺴﺠﺎم ﺳﻘﻒ

ﺑﺮای ﺣﻔﻆ اﻧﺴﺠﺎم و ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺳﻘﻒ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﻜﺎت زﻳﺮ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﻮد:

1-4-7-7 ﺳﻘﻒ ﻃﺎق ﺿﺮبی

1- ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﻴﺮآﻫﻦﻫﺎ از ﻳﻚ ﻣﺘﺮ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ.

2- ﺗﻴﺮ آﻫﻦﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪﮔﻮﻧﻪای ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﻛﻼف افقی، ﻣﻄﺎﺑﻖ زﻳﺮ ﺑﻨـﺪ2 از ﺑﻨـﺪ (3-7-7)، ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدﻧﺪ.

3- ﺗﻴﺮآﻫﻦﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪوﺳﻴﻠﻪ ﻣﻴﻠﮕﺮد و ﻳـﺎ ﺗﺴـﻤﻪ ﻓـﻮﻻدی (در ﺑـﺎﻻ ﻳـﺎ ﭘـﺎﻳﻴﻦ) ﺑـﻪﺻـﻮرت ﺿﺮﺑﺪری ﺑﻪﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪﻃﻮری ﻛﻪ اوﻻً ﻃﻮل ﻣﺴﺘﻄﻴﻞ ﺿﺮﺑﺪری ﺷـﺪه ﺑـﻴﺶ از 1/5 ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﺮض آن ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺛﺎﻧﻴﺎً ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷـﺶ ﻫـﺮ ﺿـﺮﺑﺪری از 25 ﻣﺘـﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺗﺠﺎوز ﻧﻜﻨﺪ . شکل ( 7-27 )

4- ﺗﻜﻴﻪﮔﺎه ﻣﻨﺎسبی ﺑﺮای ﭘﺎﻃﺎق آﺧﺮﻳﻦ دﻫﺎﻧﻪ ﻃﺎق ﺿﺮبی ﺗﻌﺒﻴـﻪ ﺷـﻮد. اﻳـﻦ ﺗﻜﻴـﻪﮔـﺎه میﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻗﺮار دادن ﻳﻚ ﭘﺮوﻓﻴﻞ ﻓﻮﻻدی و اﺗﺼـﺎل آن ﺑـﺎ ﻛـﻼف زﻳـﺮ ﺧـﻮد و ﻳـﺎ ﺑـﺎ ﺟﺎﺳﺎزی در ﻛﻼف بتنی ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳـﻦ ﺗﻜﻴـﻪﮔـﺎه ﻓـﻮﻻدی ﺑﺎﺷـﺪ ﺑﺎﻳـﺪ ﺑـﺎ ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎ و ﻳﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻫﺎی ﻛﺎﻣﻼً ﻛﺸﻴﺪه و ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در دو اﻧﺘﻬـﺎی ﺗﻴـﺮ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻛﻤﺘﺮ از 2 ﻣﺘﺮ ﺑﻪ آﺧﺮﻳﻦ ﺗﻴﺮ آﻫﻦ ﺳﻘﻒ ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدد. ﺷﻜﻞ (7-28)

5- ﺣﺪاﻗﻞ ﺳﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻣﻴﻠﮕﺮد و ﻳﺎ ﺗﺴﻤﻪ ﻛﻪ ﺑـﺮای ﻣﻬﺎرﺑﻨـﺪی ﺿـﺮﺑﺪری ﺗﻴـﺮ آﻫﻦ ﻫـﺎی ﺳﻘﻒ و ﻳﺎ اﺳﺘﻮار ﻛﺮدن آﺧﺮﻳﻦ دﻫﺎﻧﻪ ﺑﻪﻛﺎر می رود، ﻣﻴﻠﮕﺮد 14 میلیﻣﺘﺮ و ﻳـﺎ ﺗﺴـﻤﻪ ﻣﻌﺎدل آن میﺑﺎﺷﺪ.

2-4-7-7 ﺳﻘﻒ ﺗﻴﺮﭼﻪ ﺑﻠﻮك

اﻟﻒ) ﺗﻴﺮﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎسبی ﺑﻪ ﻛﻼفﻫﺎی افقی ﻣﻄﺎﺑﻖ زﻳﺮ ﺑﻨﺪ4 از ﺑﻨﺪ (3-7-7) ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ.

ب)ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺘﻦ ﭘﻮﺷﺶ روی ﺑﻠﻮكﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺪاﻗﻞ 5 ﺳـﺎنتیﻣﺘـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﻣﻴﻠﮕـﺮد ﻣـﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺑـﺘﻦ ﭘﻮﺷـﺶ ﺳـﻘﻒ ﺣـﺪاﻗﻞ ﺑـﻪ ﻗﻄـﺮ 6 میلیﻣﺘـﺮ ﺑـﻪ ﻓﻮاﺻـﻞ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ 25ﺳﺎنتیﻣﺘﺮ در ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﺗﻴﺮﭼﻪﻫﺎ ﻗﺮار داده ﺷﻮد.

پ) در ﺻﻮرت ﺗﺠﺎوز دﻫﺎﻧﻪ ﺗﻴﺮﭼﻪﻫﺎ از 4ﻣﺘﺮ، ﺗﻴﺮﭼﻪﻫﺎ ﺑﻪوﺳﻴﻠﻪ ﻛﻼف ﻋﺮضی، ﻛـﻪ ﻋـﺮض ﻣﻘﻄﻊ آن ﺣﺪاﻗﻞ 10ﺳﺎنتیﻣﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ، ﺑـﻪﻫـﻢ ﻣﺘﺼـﻞ ﺷـﻮﻧﺪ. اﻳـﻦ ﻛـﻼف ﺑﺎﻳـﺪ دارای ﺣﺪاﻗﻞ 2 ﻣﻴﻠﮕﺮد آﺟﺪار ﺳﺮاﺳﺮی ﺑﻪ ﻗﻄﺮ 10میلی ﻣﺘﺮ، ﻳﻜﻲ در ﺑﺎﻻ و دﻳﮕﺮی در ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻘﻄﻊ ﻛﻼف ﺑﺎﺷﺪ ﺷﻜﻞ (7-29)

ت)در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻃﺮه در ﺳﻘﻒ، در ﺑﺎﻻی ﺗﻴﺮﭼﻪ ﺑﺮ روی ﺗﻜﻴﻪﮔﺎه ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎیی ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازه ﻣﻴﻠﮕﺮدﻫﺎی ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﻃﻮل ﻣﻬﺎر 1/5ﻣﺘﺮ ﭘﻴﺶ بینی ﮔﺮدد.

3-4-7-7 ﺧﺮﭘﺎﻫﺎ

دراﺟﺮای ﺧﺮﭘﺎﻫﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ:

اﻟﻒ) ﺑﺎ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﻣﻬﺎرﺑﻨﺪﻫﺎی ﻣﻮرب (درﺻﻔﺤﻪ ﻗﺎﺋﻢ) و افقی ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺑﻴﻦ ﺧﺮﭘﺎﻫﺎ اﻧﺴﺠﺎم ﺳﻘﻒ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد(ﺷﻜﻞ7-30)

ب) اﺿﻼع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﺮﭘﺎی ﭼﻮبی در ﻧﻘﺎط اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﭘﻴﭻ و ﻣﻬﺮه و ﻳﺎ اﺳﻜﻮپﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻛﺎﻣﻼً ﺑﻪﻫﻢ ﻣﺤﻜﻢ ﺷﻮﻧﺪ(ﻣﻴﺦﻛﺮدن ﺳﺎده اﻳﻦ اﺿﻼع ﺑﻪﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻛﺎفی ﻧﻴﺴﺖ)

پ) در ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻣﺴﻄﺢ ﺷﻴﺐدار ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺳﻘﻒ ﺑﻪﺻﻮرت ﺧﺮﭘﺎ ﻧﺒﺎﺷـﺪ، ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﻣﻨﺎسبی ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ راﻧﺶ ﺳﻘﻒ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﻮد.

5-7-7 ﺳﻘﻒ ﻛﺎذب

دراﺟﺮاي ﺳﻘﻒ ﻛﺎذب رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﻟﺰامی اﺳﺖ:

1- ﺳﻘﻒ ﻛﺎذب ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺘﻲ اﻟﻤﻘﺪور ﺑﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺒﻚ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد و ﻗﺎب ﺑﻨـﺪي آن ﺑـﻪ ﻧﺤـﻮی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺳﻘﻒ، اﺳﻜﻠﺖ و ﻳﺎ ﻛﻼفﺑﻨﺪی ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺘﺼﻞ ﮔﺮدد ﺗﺎ ﺿـﺮﺑﻪ ﺗﻜـﺎنﻫـﺎی

ﻧﺎشی از زﻟﺰﻟﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺮابی دﻳﻮارﻫﺎی ﻣﺠﺎور ﻧﺸﻮد.

2- ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻛﺎذب ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎسبی ﺑﻪ ﺳﺎزه اصلی ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎن، ﺳـﻘﻒﻫـﺎ، ﻛـﻼفﻫـﺎ و دﻳﻮارﻫﺎی ﺑﺎرﺑﺮ، ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪﻃﻮری ﻛﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ وزن آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺮوی ﺟﺎنبی اﻳﺠﺎد ﺷـﺪه در آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻨﺎسبی، ﻧﻈﻴﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرﺑﻨﺪ ﻣﻮضعی، ﺑﻪ ﺳﺎزه اصلی ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮدد.

6-7-7 ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻗﻮسی

در ﺻﻮرت ﺗﺤﻘﻖ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ ﻣﻲﺗﻮان از ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻗﻮسی اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد:

1- ﻧﻴﺮوی راﻧﺶ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪه ﺷﻮد.

2- دﻳﻮارﻫﺎ ﺑﻪﺧﻮبی ﻣﻬﺎر ﺷﺪه و ﻧﻴﺮوی راﻧﺶ را ﺗﺤﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ.

3- ﻛﻼف ﺳﺮاﺳﺮی ﺑﻪ ﻣﺤﺎذات ﭘﺎﻃﺎق ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﻮد و ﺳﻘﻒ ﻗﻮسی ﺑﻪﻧﺤﻮی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺮ روی آن ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.

4- ﻛﻼف ﭘﺎﻃﺎق ﺳﻘﻒﻫﺎی ﻗﻮسی اﺳﺘﻮاﻧﻪای ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻛﺶﻫﺎی ﻓﻮﻻدی ﻣﻬﺎرﺷﺪه در آﻧﻬـﺎ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﻮﻧﺪ. ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﺶﻫﺎ ﻧﺒﺎﻳﺪ از 1/5 ﻣﺘﺮ ﺑﻴﺸـﺘﺮ ﺑﺎﺷـﺪ و ﺣـﺪاﻗﻞ ﺳـﻄﺢ ﻣﻘﻄﻊ ﻛﺶ 3 ﺳﺎنتی ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎﺷﺪ (ﺷﻜﻞ7-31)